Giá dầu toàn cầu giảm trong ngày thứ Tư khi Mỹ thúc ép Venezuela chuyển nguồn cung khỏi Trung Quốc, làm dấy lên phản ứng gay gắt từ Bắc Kinh và nhiều đồng minh.
- Điều tra vụ sai phạm của nhân viên soát vé tại VinWonders
- Nhà Trắng khẳng định quân đội Mỹ luôn là lựa chọn trong kế hoạch chiếm Greenland
- Nhà Trắng nêu quân đội Mỹ là lựa chọn sẵn sàng trong kế hoạch với Greenland
Trump tuyên bố Mỹ sẽ kiểm soát nguồn tiền dầu Venezuela
Giá dầu thế giới giảm khoảng 1,0% trong phiên giao dịch thứ Tư sau thông báo từ chính quyền Tổng thống Donald Trump liên quan Venezuela. Washington cho biết đang thuyết phục Caracas chuyển hướng xuất khẩu dầu khỏi Trung Quốc. Theo kế hoạch, Mỹ sẽ nhập khẩu tới 2 tỷ USD dầu Venezuela đang chịu lệnh trừng phạt. Động thái này lập tức tác động tâm lý thị trường năng lượng toàn cầu.
Thỏa thuận phù hợp với mục tiêu lâu dài của Tổng thống Trump nhằm kiểm soát trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela. Washington coi đây là bước tiếp theo sau việc lật đổ lãnh đạo Nicolás Maduro. Mỹ cáo buộc Maduro là “độc tài buôn ma túy” hợp tác với các thế lực thù địch. Chính quyền Trump cho rằng việc kiểm soát dầu Venezuela giúp củng cố an ninh năng lượng Mỹ.
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tinh chế và bán tới 50 triệu thùng dầu bị phong tỏa tại Venezuela. Đây được xem là bước khởi đầu kế hoạch hồi sinh ngành dầu khí suy thoái của quốc gia Nam Mỹ. Venezuela hiện sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, ngành khai thác suy sụp vì cấm vận và quản lý yếu kém.
“Dầu sẽ được bán theo giá thị trường, và số tiền đó sẽ do tôi kiểm soát,” Trump viết trên mạng xã hội. Ông khẳng định nguồn tiền sẽ phục vụ lợi ích nhân dân Venezuela và Mỹ. Phát biểu này gây tranh cãi mạnh mẽ trong cộng đồng quốc tế. Nhiều nước coi đây là sự can thiệp trực tiếp vào chủ quyền kinh tế Venezuela.
Thị trường phản ứng ngay lập tức trước triển vọng nguồn cung tăng. Các nhà đầu tư dự báo hàng triệu thùng dầu đang kẹt trên tàu và kho chứa sẽ được giải phóng. Nhiều chuyến hàng có thể bị chuyển hướng khỏi khách hàng lớn nhất là Trung Quốc. Điều này khiến giá dầu giảm trong ngắn hạn.
Trung Quốc phản đối gay gắt, lo ngại tiền lệ nguy hiểm
Trung Quốc lên án mạnh mẽ hành động của Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh gọi đây là hành vi “bắt nạt điển hình”. Bắc Kinh cho rằng Mỹ sử dụng “vũ lực trắng trợn” với Venezuela. Trung Quốc cáo buộc Washington áp đặt chính sách “Nước Mỹ trên hết” lên tài nguyên nước khác.
Theo Bắc Kinh, hành động này vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế. Trung Quốc cho rằng chủ quyền Venezuela đang bị xâm phạm nghiêm trọng. Bắc Kinh nhấn mạnh quyền lợi người dân Venezuela bị tổn hại trực tiếp. Nga và nhiều đồng minh cánh tả Mỹ Latinh cũng lên án gay gắt.
Cuộc bắt giữ Maduro cuối tuần qua được coi là can thiệp lớn nhất của Mỹ tại Mỹ Latinh kể từ năm 1989. Khi đó, Mỹ xâm lược Panama và lật đổ Manuel Noriega. Một số đồng minh của Mỹ bày tỏ lo ngại sâu sắc. Họ cảnh báo tiền lệ bắt lãnh đạo nước ngoài có thể gây bất ổn toàn cầu.
Chiến dịch bắt Maduro gây thương vong lớn
Chi tiết chiến dịch vẫn chưa được công bố đầy đủ. Theo các nguồn tin, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đột kích Caracas bằng trực thăng trong đêm. Lực lượng này phá vỡ vòng an ninh và bắt Maduro tại cửa phòng an toàn. Washington khẳng định không có lính Mỹ thương vong.
Venezuela chưa xác nhận số người thiệt mạng chính thức. Quân đội nước này công bố danh sách 23 người chết. Cuba cho biết 32 quân nhân và nhân viên tình báo Cuba thiệt mạng. Washington Post dẫn nguồn Mỹ ước tính khoảng 75 người chết.
Maduro, 63 tuổi, bị đưa ra tòa tại Manhattan. Ông phủ nhận mọi cáo buộc buôn ma túy. Hình ảnh Maduro mặc đồ tù màu cam-beige, chân bị còng, gây chấn động dư luận khu vực. Ông cầm quyền Venezuela từ năm 2013, kế nhiệm Hugo Chavez.
Venezuela trong thế cân bằng mong manh
Phó Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez đang cố gắng giữ ổn định tình hình. Bà vừa lên án việc bắt Maduro, vừa khởi động hợp tác với Mỹ. Chính quyền Trump được cho là ưu tiên hợp tác dầu khí. Washington không đặt nặng bầu cử hay thả tù nhân chính trị.
Lãnh đạo đối lập María Corina Machado tiếp tục chờ cơ hội trở về. Bà kêu gọi tổ chức bầu cử tự do. Machado ca ngợi Trump có “tầm nhìn dũng cảm”. Bà thậm chí đề xuất trao Nobel Hòa bình cho ông.
Trong nước, lực lượng an ninh Venezuela được triển khai dày đặc. Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello tuần tra Caracas. Chính quyền ra lệnh bắt bất kỳ ai hợp tác vụ bắt Maduro. Ít nhất 14 nhà báo bị tạm giữ ngắn hạn.
Theo các nhóm nhân quyền, gần 900 tù nhân chính trị vẫn bị giam giữ. Phong trào Vente Venezuela yêu cầu thả ngay tù nhân. Họ coi đây là bước đầu khôi phục dân chủ. Tình hình an ninh Caracas vẫn căng thẳng, dù chính phủ khẳng định “cả nước yên bình”.
Theo: Reuters
