Hà Nội dự kiến chuyển hơn 860.000 người khỏi nội đô nhằm giải tỏa áp lực hạ tầng, hướng tới mô hình đô thị đa trung tâm trong hai thập niên tới.
- Mua bán người dưới 16 tuổi: Đôi nam nữ bị bắt
- Bão mùa đông tàn khốc tại Mỹ: Ít nhất 29 người thiệt mạng, gần 200 triệu dân
- Xử phạt Trà sữa La Boong, bún riêu cô Hương Béo, Phở Hào, Cơm đốt thố Lão Đại
Di dời dân cư và lộ trình thực hiện hai giai đoạn
Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ thực hiện một cuộc đại di cư với quy mô chưa từng có. Trong giai đoạn đầu từ 2026 đến 2035, trọng tâm sẽ là khu vực sông Hồng và hồ Tây với khoảng 400.000 người cần được chuyển đến nơi ở mới. Đây là bước đi nhằm giảm tải cho vùng lõi vốn đang chịu áp lực quá lớn về mật độ dân số và hạ tầng giao thông.
Giai đoạn tiếp theo từ 2036 đến 2045 sẽ chứng kiến sự thay đổi tại khu phố cổ, phố cũ và các khu vực còn lại trong vành đai 3. Khoảng 460.000 dân cư khác sẽ tiếp tục được di dời để phục vụ mục tiêu tái cấu trúc toàn diện. Thành phố đặt mục tiêu chuyển đổi các khu vực này từ nơi ở chật hẹp thành các không gian văn hóa, dịch vụ và du lịch cao cấp.,,
Phạm vi thực hiện tái cấu trúc được xác định từ vành đai 3 trở vào, trong đó ưu tiên đặc biệt cho vành đai 1 và vành đai 2. Những khu vực nhạy cảm như trung tâm hành chính Ba Đình, hồ Gươm và các khu phố kiến trúc Pháp sẽ được quản lý nghiêm ngặt về cảnh quan. Việc giãn dân được xem là giải pháp sống còn để bảo tồn các giá trị di sản đang bị mai một.
Tổng cộng, hơn 860.000 người sẽ rời khỏi nội đô để nhường chỗ cho các dự án chỉnh trang đô thị. Đây không chỉ là một con số thống kê mà là một kế hoạch thay đổi hoàn toàn diện mạo thủ đô. Tuy nhiên, việc thực hiện cần một quỹ đất tái định cư khổng lồ, ước tính lên tới hàng ngàn hécta tại các khu đô thị mới để đảm bảo cuộc sống cho người dân.
Di dời dân cư gắn liền với mô hình nén xanh
Để tối ưu hóa quỹ đất sau khi di dời, Hà Nội sẽ chuyển sang khai thác “tài nguyên không gian” theo chiều thẳng đứng. Mô hình “Nén – Xanh” được đề xuất nhằm phát triển các công trình cao tầng nhưng đồng thời giải phóng diện tích mặt đất cho cây xanh và tiện ích công cộng. Điều này giúp thành phố vừa hiện đại hóa vừa duy trì được các khoảng thở cần thiết cho môi trường.
Hạ tầng khung hiện đại sẽ là nền tảng cho việc tái cấu trúc, bao gồm hệ thống giao thông đa tầng và phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Các dự án hạ tầng ngầm cũng sẽ được đầu tư kết hợp với bể chứa nước lớn để giải quyết triệt để tình trạng ngập úng kinh niên. Đây là cách tiếp cận đa mục tiêu nhằm nâng cao chất lượng sống cho cư dân còn ở lại.
Quỹ đất dôi dư sau khi giảm mật độ xây dựng sẽ được ưu tiên cho các công trình thương mại, dịch vụ giá trị cao như trung tâm tài chính và văn phòng cao cấp. Việc tái thiết các ô phố không chỉ đơn thuần là xây mới mà còn là việc sắp xếp lại không gian sản xuất và dịch vụ. Thành phố hy vọng sẽ tạo ra một cấu trúc quy hoạch mới, thông minh và bền vững hơn.
Khu vực sông Hồng và hồ Tây sau khi di dời dân cư sẽ trở thành các trục cảnh quan trọng yếu của thủ đô. Tại đây, tỷ lệ tái cấu trúc chiếm tới 65%, phần còn lại dành cho cải tạo và chỉnh trang. Các không gian này sẽ được quy hoạch lại với tỷ lệ đất dành cho giao thông, cây xanh và dịch vụ thương mại chiếm đa số, biến vùng ven sông thành điểm nhấn đô thị mới.
Thách thức về an sinh và giải quyết việc làm
Dù kế hoạch mang tính đột phá, các chuyên gia cảnh báo về những vấn đề dân sinh phức tạp phát sinh từ cuộc di dân quy mô lớn này. Việc làm, giáo dục và y tế tại các khu tái định cư cần được tính toán kỹ lưỡng để người dân không rơi vào tình trạng mất sinh kế. Nếu không giải quyết được bài toán này, nguy cơ người dân quay trở lại nội đô là rất cao.
Kiến trúc sư Trần Huy Ánh nhận định rằng chủ trương giãn dân đã có từ lâu nhưng việc thực hiện luôn gặp khó khăn ở khâu lộ trình cụ thể. Ông nhấn mạnh thành phố cần thảo luận rộng rãi và sớm cung cấp thông tin cho người dân về các khu vực di dời. Tính minh bạch và sự đồng thuận của xã hội đóng vai trò quyết định đến thành công của toàn bộ quy hoạch.
Một trong những nút thắt lớn nhất là việc bảo tồn di sản song hành với phát triển kinh tế đêm và kinh tế vỉa hè. Tại phố cổ, việc di dời hơn 26.000 dân cần đi đôi với việc xây dựng các không gian sáng tạo và phố đi bộ thu hút du lịch. Thủ đô cần giữ được cái “hồn” của 36 phố phường trong khi vẫn phải giảm tải mật độ cư trú để đảm bảo an toàn cháy nổ và vệ sinh.
Cuối cùng, việc chuyển đổi từ mô hình đô thị đơn cực sang đa cực đòi hỏi sự kết nối hạ tầng đồng bộ giữa lõi trung tâm và các khu vệ tinh. Hà Nội cần đảm bảo rằng các khu vực mới có đủ sức hút về kinh tế để người dân yên tâm định cư lâu dài. Chỉ khi các vấn đề dân sinh được đảm bảo, cuộc cách mạng về kiến trúc cảnh quan và nhà ở mới thực sự có ý nghĩa.
Theo: Báo 24h
