Mỹ chấm dứt không kích Iran chuyển sang chiến dịch “Cuồng nộ kinh tế”

Washington vừa tuyên bố hoàn tất các cuộc tấn công quân sự trực tiếp vào Tehran, thay thế bằng áp lực kinh tế và đảm bảo an ninh hàng hải tại Hormuz.

Mỹ và Iran: Chuyển dịch từ tấn công quân sự sang áp lực kinh tế

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vừa chính thức xác nhận các đợt oanh tạc trực tiếp nhắm vào Iran phát động từ tháng 2 đã đi đến hồi kết. Theo báo cáo gửi đến Quốc hội, phía Mỹ khẳng định đã hoàn tất mục tiêu đề ra trong chiến dịch tấn công mang tên “Cuồng nộ” và bắt đầu chuyển đổi trọng tâm sang một giai đoạn mới mang tính chất kiềm tỏa toàn diện hơn. Giai đoạn này tập trung vào việc siết chặt gọng kìm tài chính nhắm vào Tehran đồng thời triển khai các biện pháp bảo vệ hoạt động giao thương quốc tế qua các vùng biển huyết mạch.

Song song với việc dừng ném bom, Washington đã kích hoạt chiến dịch “Tự do” nhằm đảm bảo hành lang an toàn cho các tàu buôn đi qua eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh rằng quyền tự do hàng hải là ưu tiên hàng đầu của Mỹ trong thời điểm hiện tại và mọi hành vi đe dọa đến tài sản hay phương tiện thương mại của Mỹ tại đây sẽ bị đáp trả đích đáng. Dù quân đội Mỹ sẵn sàng sử dụng vũ lực để bảo vệ quyền lợi hàng hải, họ cũng kỳ vọng các quốc gia phụ thuộc vào eo biển này sẽ sớm có khả năng tự đảm bảo an ninh trong tương lai.

Hiện tại, nhiều quốc gia đã bày tỏ sự ủng hộ đối với nỗ lực khơi thông eo biển Hormuz của Mỹ, dưới cả hình thức công khai lẫn kín đáo. Ông Rubio tiết lộ rằng sự hỗ trợ có thể đến từ những phương thức đặc thù và nhạy cảm mà phía Mỹ không tiện công bố chi tiết để đảm bảo tính an toàn ngoại giao. Sự tham gia đa dạng này cho thấy nỗ lực của Mỹ trong việc xây dựng một liên minh quốc tế nhằm duy trì ổn định kinh tế toàn cầu thông qua việc kiểm soát các tuyến đường biển quan trọng trước áp lực từ phía Tehran.

Triển vọng đàm phán và vấn đề an ninh tại eo biển Hormuz

Trên mặt trận ngoại giao, các đặc phái viên Trung Đông của chính quyền Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff vẫn đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại. Tuy nhiên, phía Mỹ giữ quan điểm cứng rắn khi khẳng định Tehran cần đưa ra những nhượng bộ thực chất nếu muốn các cuộc thương lượng mang lại kết quả cụ thể. Điều này cho thấy Washington không vội vã trong việc dỡ bỏ áp lực kinh tế trừ khi nhận được những cam kết rõ ràng về việc thay đổi hành vi từ phía chính quyền Iran.

Thông báo chấm dứt các hành động thù địch chống lại Iran cũng đã được Nhà Trắng gửi đến các nhà lập pháp sau khi đạt ngưỡng 60 ngày theo quy định. Mặc dù vậy, Tổng thống Donald Trump vẫn bảo lưu quyền nối lại các chiến dịch ném bom quy mô lớn nếu tiến trình đàm phán bị đổ vỡ hoặc phía Iran vi phạm lệnh ngừng bắn. Sự đình chỉ quân sự này mang tính chất tạm thời và có điều kiện, tạo ra một không gian hẹp cho ngoại giao nhưng vẫn đặt Iran dưới sự giám sát quân sự thường trực.

Một trong những nút thắt chính trong các cuộc đàm phán sắp tới sẽ là chương trình hạt nhân và lượng uranium làm giàu mức độ cao mà Iran đang sở hữu. Tổng thống Mỹ đặc biệt quan tâm đến số vật liệu hạt nhân đang được cất giấu sâu trong các cơ sở hạ tầng của Iran và yêu cầu vấn đề này phải được giải quyết triệt để bằng mọi giá. Trong khi đó, Iran đã công bố bản đồ tuyên bố quyền kiểm soát quân sự đối với khu vực rộng lớn quanh eo biển Hormuz, tạo nên một bối cảnh đối đầu căng thẳng về cả pháp lý lẫn thực địa giữa hai bên.

Theo: Báo Dân trí