Philippines yêu cầu Trung Quốc dỡ bỏ cấu trúc nổi tại Scarborough, trong khi Bắc Kinh khẳng định quyền sở hữu hợp pháp đối với khu vực tranh chấp này.
- Đường dây ma túy xuyên quốc gia: Hơn 400 người bị bắt sau cuộc điều tra tại 11 tỉnh thành
- Iraq và UAE chạy đua xây đường ống dẫn dầu né “điểm nghẽn” Hormuz
- Donald Trump: Mỹ có thể giúp tái thiết Iran với 1.000 tỷ USD
Diễn biến cấu trúc lạ tại thực địa
Ngày 10/6, ông Rogelio Villanueva, đại diện Bộ Ngoại giao Philippines, chính thức lên tiếng về một cấu trúc nổi “bán cố định” vừa xuất hiện tại bãi cạn Scarborough. Theo hình ảnh từ vệ tinh ghi nhận ngày 30/5, cấu trúc này được đặt ngay lối vào bãi cạn, một vị trí mang tính chiến lược cao trong khu vực Biển Đông. Phía Manila khẳng định vật thể này xuất hiện mà không có sự đồng ý của họ, trực tiếp vi phạm quyền chủ quyền của quốc gia này tại vùng biển vốn đã rất căng thẳng.
Truyền thông khu vực mô tả đây là một bệ nổi có khả năng di chuyển và dường như có người vận hành bên trong. Trước đó, vào ngày 09/6, giới chức Philippines đã gửi công hàm phản đối việc Trung Quốc triển khai thiết bị này vì lo ngại đây là bước đệm để Bắc Kinh biến bãi cạn thành một căn cứ quân sự thường trực. Các lực lượng đặc nhiệm của Manila đang theo dõi sát sao nhằm đánh giá bản chất và mục đích thực sự của hành động này từ phía Trung Quốc.
Sự hiện diện của cấu trúc mới này làm gia tăng mối lo ngại về việc thắt chặt kiểm soát các rạn san hô quan trọng. Bãi cạn Scarborough nằm cách đảo Luzon chỉ khoảng 230km, trong khi cách bờ biển Trung Quốc tới 1.000km, khiến các động thái của Bắc Kinh bị xem là gây hấn. Lực lượng chức năng Philippines khẳng định bãi cạn này hoàn toàn nằm trong vùng biển đã được luật pháp quốc tế công nhận thuộc về họ, bất chấp các tuyên bố ngược lại từ phía Trung Quốc.
Phản ứng của Trung Quốc và luật pháp quốc tế
Phát biểu tại Bắc Kinh vào ngày 09/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tuyên bố họ có chủ quyền không thể tranh cãi đối với khu vực này. Trung Quốc cho rằng mọi hoạt động của họ, bao gồm cả nghiên cứu khoa học, đều là quyền hợp pháp của một quốc gia có chủ quyền. Bắc Kinh đồng thời thúc giục phía Philippines chấm dứt các hành vi mà họ gọi là xâm phạm và khiêu khích, đồng thời yêu cầu Manila ngừng việc thổi phồng vấn đề ra quốc tế.
Lịch sử tranh chấp tại bãi cạn này bắt đầu căng thẳng từ năm 2012 khi Trung Quốc giành quyền kiểm soát thực tế từ tay Philippines. Kể từ đó, Bắc Kinh liên tục triển khai tàu hải cảnh và hải quân để ngăn chặn ngư dân và tàu công vụ Philippines tiếp cận các thực thể địa lý tại đây. Những cuộc đối đầu trực diện giữa hai bên thường xuyên diễn ra, đẩy tình hình an ninh khu vực vào trạng thái báo động trong suốt hơn một thập kỷ qua.
Năm 2016, Tòa Trọng tài thường trực tại Hà Lan đã ra phán quyết bác bỏ hoàn toàn yêu sách “đường 9 đoạn” của Trung Quốc trên Biển Đông. Phán quyết này nêu rõ các yêu sách của Bắc Kinh đối với khoảng 90% diện tích biển là không có cơ sở pháp lý theo luật quốc tế. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn phớt lờ kết quả này và tiếp tục duy trì sự hiện diện quân sự cùng các cấu trúc nổi trái phép tại các vùng biển tranh chấp như Scarborough.
Đỗ Vân (tổng hợp)
