Mua bán thận: Từ người bán trở thành kẻ cầm đầu đường dây mua bán thận

Mua bán thận là hoạt động phi pháp mà Bùi Tiến Lực cùng đồng phạm tổ chức thông qua việc làm giả hồ sơ để hợp thức hóa hàng chục ca ghép tại TP HCM.

Quy trình biến người lạ thành thân nhân trong đường dây mua bán thận

Câu chuyện bắt đầu vào năm 2018 khi Bùi Tiến Lực quen biết Trần Thanh Hòa trong thời gian chờ đợi để bán đi một phần cơ thể mình. Sau khi thực hiện thành công việc bán thận vào một năm sau đó, Lực đã nắm bắt được toàn bộ quy trình từ xét nghiệm đến hoàn thiện hồ sơ pháp lý tại các bệnh viện. Thay vì dừng lại, người này đã câu kết với Hòa để chuyển sang vai trò môi giới, trực tiếp điều hành một mạng lưới tìm kiếm người bán và người mua để hưởng chênh lệch.

Để vận hành đường dây, Lực đã lôi kéo những người từng là nạn nhân hoặc từng bán thận trước đó như Nguyễn Thanh Phong, Phan Thanh Hải và một số đối tượng khác tham gia vào các công đoạn khác nhau. Những người này, sau khi đã mất đi một quả thận và chịu tổn thương cơ thể khoảng 45%, lại tiếp tục dấn thân vào con đường phạm pháp với nhiệm vụ tìm kiếm nguồn “hàng” và đưa người đi xét nghiệm. Sự liên kết này tạo thành một chuỗi cung ứng khép kín, nơi những người từng bán thận lại trở thành kẻ môi giới cho những người cùng cảnh ngộ.

Thủ đoạn cốt lõi của nhóm này là xóa nhòa khoảng cách giữa người lạ để biến họ thành người thân trong hồ sơ ghép tạng theo quy định của pháp luật. Lực đã đặt mua các con dấu giả và phôi giấy tờ trên mạng xã hội, sau đó tự tay giả chữ ký của lãnh đạo địa phương để hoàn thiện các loại giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn giả. Những tài liệu này được sử dụng để chứng minh quan hệ huyết thống hoặc họ hàng giữa người bán và người nhận, giúp họ vượt qua vòng kiểm soát chặt chẽ của các cơ sở y tế.

Những con số và thủ đoạn trục lợi từ hoạt động nội tạng

Theo các tài liệu từ cơ quan công tố, từ cuối năm 2019 đến tháng 10/2023, nhóm của Lực đã thực hiện thành công 15 ca ghép thận trong tổng số 28 trường hợp được phát hiện. Mỗi bệnh nhân có nhu cầu ghép tạng phải chi trả số tiền dao động rất lớn, từ 370 triệu đồng cho đến mức cao nhất là 1,1 tỷ đồng. Số tiền này sau khi trừ đi các chi phí xét nghiệm và nuôi ăn ở cho người bán sẽ được các thành viên trong đường dây chia nhau tùy theo vai trò và công sức đóng góp.

Một trường hợp điển hình được ghi nhận là vụ môi giới cho một bệnh nhân mua thận với giá 1,1 tỷ đồng, trong đó vợ chồng người bán được nhận về khoảng 500 triệu đồng. Riêng cá nhân Lực thu lợi khoảng 60 triệu đồng từ vụ này bao gồm cả tiền công làm hồ sơ giả, trong khi các đồng phạm khác cũng nhận được những khoản tiền đáng kể. Cơ quan điều tra xác định Lực đã trực tiếp sử dụng hàng chục tài liệu giả và con dấu giả để phục vụ cho các giao dịch bất chính này trong suốt nhiều năm hoạt động.

Vào ngày 18/6 tới đây, Tòa án nhân dân TP HCM sẽ mở phiên xử sơ thẩm đối với Bùi Tiến Lực và các đồng phạm về tội mua bán bộ phận cơ thể người và sử dụng tài liệu giả. Mặc dù một số mắt xích quan trọng như Trần Thanh Hòa đã qua đời, nhưng những chứng cứ về 42 tài liệu giả và hàng chục ca môi giới thành công đã đủ để cấu thành tội danh cho các bị can còn lại. Vụ án là hồi chuông cảnh báo về tình trạng trục lợi trên thân xác con người và những kẽ hở trong việc xác minh nhân thân tại các bệnh viện.

Vinh Vũ (tổng hợp)