Iran giữ nguyên lằn ranh đỏ dù đàm phán với Mỹ có tiến triển

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Iran Majid Ebn al-Reza tuyên bố năng lực phòng thủ, tên lửa và UAV của nước này nằm ngoài phạm vi mọi cuộc đàm phán với Mỹ.

Phát biểu được đưa ra trên mạng xã hội X ngày 01/7, giữa lúc Mỹ và Iran vừa kết thúc vòng đàm phán gián tiếp tại Doha thông qua trung gian Qatar và Pakistan. Trước đó Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 23/6 cũng khẳng định năng lực quân sự của nước này không phải là chủ đề có thể thương lượng.

Trong bài đăng ngày 01/7 Chuẩn tướng Majid Ebn al-Reza gọi năng lực phòng thủ, tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran là “lằn ranh đỏ” đối với an ninh quốc gia. Ông nói Tehran sẽ không chấp nhận bất kỳ hình thức đàm phán nào về vấn đề này “ở hiện tại hay trong tương lai”, đồng thời nhấn mạnh các năng lực này sẽ tiếp tục được phát triển dựa trên nguồn lực và công nghệ trong nước.

Lập trường này không mới Tổng thống Masoud Pezeshkian đã nêu quan điểm tương tự từ ngày 23/6: “Chúng tôi sẽ không bao giờ đàm phán với bất kỳ ai về năng lực quốc phòng của mình. Trong bất kỳ điều kiện nào, Iran sẽ không bao giờ tiến hành các cuộc đàm phán với bất kỳ bên nào về năng lực phòng thủ và răn đe của mình”.

Những tuyên bố này xuất hiện trong bối cảnh Tehran và Washington đã ký biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 4 tháng, mở đường cho lệnh ngừng bắn và các cuộc thảo luận về dỡ bỏ trừng phạt cũng như an ninh khu vực. Các quan chức Iran nhiều lần nhấn mạnh, mọi hoạt động ngoại giao trong tương lai phải dẫn đến việc thực thi đầy đủ thỏa thuận, bao gồm dỡ bỏ trừng phạt và bảo đảm không có hành động quân sự tiếp theo.

Cùng lúc Mỹ và Iran hôm qua đã đàm phán gián tiếp tại Doha với Qatar và Pakistan làm trung gian. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari xác nhận các nhà trung gian đã kết thúc những cuộc họp riêng rẽ với đoàn đàm phán hai bên, và viết trên X: “Cuộc đàm phán đã đạt tiến triển tích cực đối với các vấn đề liên quan đến Bản ghi nhớ Islamabad, dựa trên kết quả của Hội nghị thượng đỉnh Hồ Lucerne”.

Ông Ansari cho biết thêm: “Các bên đã đồng ý tiếp tục các cuộc thảo luận trong thời gian tới, với cuộc họp tiếp theo sẽ được lên lịch vào thời gian sớm nhất có thể, sau khi các nghi thức tang lễ của cố Lãnh tụ tối cao Iran hoàn tất”. Lễ tang dành cho ông Ali Khamenei người thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel hồi tháng 2 dự kiến bắt đầu vào cuối tuần này và kéo dài vài ngày, kết thúc bằng lễ an táng tại quê nhà Mashhad vào ngày 09/7.

Điều đáng chú ý nằm ở khoảng cách giữa hai tuyến phát ngôn. Trong khi phía Qatar mô tả đàm phán “tiến triển tích cực” quanh Bản ghi nhớ Islamabad giới chức quân sự và chính trị hàng đầu của Iran lại công khai loại năng lực phòng thủ, tên lửa và UAV ra khỏi mọi cuộc thảo luận, ở cả hiện tại lẫn tương lai. Tiến trình ngoại giao, vì vậy đang diễn ra trên một nền tảng mà phạm vi thương lượng đã bị chính một bên giới hạn từ trước.

Minh Thu (tổng hợp)