Điều chỉnh khối lượng đưa một hành tinh vào vùng có thể tồn tại nước

Nhóm nghiên cứu do nhà thiên văn học Paul Robertson thuộc Đại học California, Irvine (Mỹ) dẫn đầu công bố hành tinh GJ 3378b, cách Trái Đất 25 năm ánh sáng, nằm ở khoảng cách đủ để nước tồn tại trên bề mặt.

Phát hiện được đăng trên chuyên san The Astrophysical Journal. GJ 3378b được tìm thấy lần đầu năm 2024, xoay quanh sao lùn đỏ GJ 3378 và thuộc nhóm siêu Trái Đất — các hành tinh lớn hơn địa cầu nhưng vẫn giữ cấu tạo đá tương tự.

Số liệu ban đầu về khối lượng hành tinh hóa ra bị tính sai gần gấp đôi. Các quan sát bổ sung điều chỉnh con số này từ 5,3 lần xuống còn 2,3 lần khối lượng Trái Đất, và với con số mới, GJ 3378b rơi đúng vào vùng có thể duy trì nước ở dạng lỏng quanh sao trung tâm.

Vị trí gần Trái Đất của hành tinh, xét theo tiêu chuẩn thiên văn, khiến nó trở thành mục tiêu khả thi hơn để tiếp tục nghiên cứu. Ông Robertson xếp GJ 3378b vào số ít ngoại hành tinh giống Trái Đất nhất được tìm thấy trong phạm vi 33 năm ánh sáng quanh hệ mặt trời, đồng thời lưu ý rằng con số 25 năm ánh sáng chỉ nhỏ nếu so với chiều rộng 100.000 năm ánh sáng của Dải Ngân hà. “Đây là phát hiện đáng chú ý”, ông nói.

Việc xác định khả năng có sự sống dựa trên hai tiêu chí cụ thể, không phải phỏng đoán. “Phương châm của chúng tôi là “hãy lần theo dấu vết của nước””, ông Robertson giải thích, vì mọi dạng sống trên Trái Đất được biết đến đều cần nước để tồn tại. Tiêu chí còn lại là cấu tạo đá của hành tinh, đặc điểm mà Trái Đất vẫn là ví dụ duy nhất đã được kiểm chứng có sự sống.

Hai yếu tố này lý giải vì sao GJ 3378b được chú ý, nhưng đó vẫn chỉ là điều kiện cần chứ chưa phải bằng chứng cho thấy sự sống thực sự tồn tại. Sai lệch ban đầu trong phép đo khối lượng cũng cho thấy các số liệu về ngoại hành tinh xa xôi còn có thể thay đổi khi có thêm dữ liệu quan sát mới.

Phạm Mai (tổng hợp)