Ngày 5/9 ghi dấu ba diễn biến lớn trên trường quốc tế: 26 quốc gia tuyên bố bảo đảm an ninh hậu chiến cho Ukraine, Mỹ cắt viện trợ an ninh cho các nước vùng Baltic sát Nga và Israel tuyên bố kiểm soát 40% thành phố Gaza.
- Trump ký sắc lệnh hành pháp đổi thương hiệu Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh
- Ukraine tấn công đường ống dẫn dầu Nga sang châu Âu
- Kim Jong Un ở Bắc Kinh: Mercedes biển số đặc biệt và nơi lưu trú bí ẩn
26 quốc gia cam kết bảo đảm an ninh cho Ukraine
Tại Paris, hội nghị thượng đỉnh với 35 đồng minh ủng hộ Ukraine đã khép lại bằng tuyên bố của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Theo đó, 26 quốc gia đồng ý tham gia liên minh quốc tế nhằm cung cấp “bảo đảm an ninh hậu chiến” cho Kiev. Các lực lượng dự kiến có thể hiện diện trên bộ, trên biển và trên không, củng cố khả năng phòng thủ và ngăn chặn nguy cơ tái bùng phát xung đột.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh rằng đây là tín hiệu quan trọng, khẳng định đất nước ông không đơn độc trong hành trình bảo vệ chủ quyền. Ông Macron khẳng định, ngoài các nước châu Âu, còn có sự tham gia của các quốc gia châu Á, Thái Bình Dương và Canada, tạo ra mạng lưới cam kết rộng khắp.
Đáng chú ý, sau hội nghị, ông Macron và một số lãnh đạo châu Âu đã điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump để bàn về vai trò của Washington. Giới phân tích cho rằng Mỹ vẫn là nhân tố quyết định mức độ hiệu quả của kế hoạch, từ tài chính, huấn luyện đến hỗ trợ quân sự. Một số quốc gia như Pháp và Anh sẵn sàng triển khai lực lượng sau chiến sự, trong khi Italy và Bulgaria chọn phương án gián tiếp như giám sát ngừng bắn. Cam kết này được xem là bước ngoặt định hình lại chiến lược an ninh của Ukraine và cả châu Âu.
Mỹ cắt viện trợ an ninh cho vùng Baltic sát biên giới Nga
Trong khi châu Âu gia tăng gánh nặng quốc phòng, chính quyền Tổng thống Donald Trump lại tuyên bố cắt giảm viện trợ an ninh cho ba nước vùng Baltic: Estonia, Latvia và Lithuania. Chính sách này nằm trong định hướng “Nước Mỹ trước tiên”, nhằm buộc các đồng minh tự đảm đương trách nhiệm quân sự.
Nguồn ngân sách hiện tại vẫn còn hiệu lực đến tháng 9/2026, nhưng chính quyền Mỹ không đề xuất gia hạn. Một quan chức Nhà Trắng cho biết đây là quyết định dựa trên sắc lệnh hành pháp được ký từ đầu nhiệm kỳ hai, được phối hợp với các nước châu Âu để tái định hướng chiến lược an ninh. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Mỹ phản đối. Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen gọi đây là bước đi “thiếu sáng suốt”, có thể làm suy yếu khả năng phòng thủ của đồng minh và giảm cơ hội huấn luyện chung với quân đội Mỹ.
Với Estonia, Latvia và Lithuania – những quốc gia nhỏ nằm sát biên giới Nga – việc Mỹ rút viện trợ có thể tạo ra khoảng trống chiến lược, khiến họ buộc phải tăng chi tiêu quốc phòng. Giới phân tích cảnh báo động thái này có thể thay đổi cấu trúc an ninh châu Âu, thậm chí tạo cơ hội để Nga gia tăng ảnh hưởng trong khu vực. Đây là minh chứng rõ ràng cho xu hướng Washington giảm bớt can dự trực tiếp, đồng thời buộc NATO và EU đóng vai trò tự chủ nhiều hơn.
Israel kiểm soát 40% thành phố Gaza, xung đột tiếp tục leo thang
Ở Trung Đông, căng thẳng tiếp tục leo thang khi quân đội Israel tuyên bố đã kiểm soát khoảng 40% thành phố Gaza. Phát ngôn viên quân đội, Chuẩn tướng Effie Defrin, cho biết các khu vực Zeitoun và Sheikh Radwan hiện nằm dưới sự kiểm soát của Israel. Chiến dịch được phát động từ ngày 10/8 với mục tiêu phá hủy hạ tầng Hamas và giải cứu con tin.
Tuy nhiên, diễn biến này cũng đặt ra nhiều thách thức. Tổng Tham mưu trưởng Eyal Zamir cảnh báo rằng nếu thiếu kế hoạch hậu chiến, Israel có thể phải áp đặt chế độ quân sự tại Gaza. Trong khi một số thành viên cực hữu của chính phủ Netanyahu thúc đẩy tái lập khu định cư, Thủ tướng vẫn bác bỏ phương án này. Bất đồng trong nội bộ khiến chiến dịch vừa phải đối mặt sức ép quốc tế, vừa chịu tranh luận chính trị trong nước.
Song song đó, tình hình nhân đạo ở Gaza ngày càng tồi tệ. Các tổ chức quốc tế liên tục kêu gọi ngừng bắn để bảo vệ dân thường, nhưng chiến sự vẫn lan rộng. Giới quan sát cho rằng, nếu không có lộ trình rõ ràng, nguy cơ xung đột kéo dài sẽ còn hiện hữu. Israel vừa muốn đạt được mục tiêu an ninh, vừa cần duy trì sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế – một bài toán đầy khó khăn.
Theo: VTC News
