Đề xuất hòa bình 20 điểm của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy được xác định là nội dung chính trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Kế hoạch này nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột Nga–Ukraine. Tuy nhiên, nhiều vấn đề cốt lõi hiện vẫn chưa thống nhất.
- Ông Trump phản ứng gay gắt vụ tấn công nơi ở ông Putin
- Xung đột Sudan khiến hơn 10.000 người di dời trong 3 ngày
- Hóa đơn điện tử thúc đẩy tiêu dùng và kinh doanh minh bạch
KYIV, 28/12 (Reuters) – Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết dự thảo mới đã được rút gọn từ bản 28 điểm trước đó. Quá trình chỉnh sửa diễn ra sau nhiều tuần trao đổi với Mỹ. Theo ông, khoảng cách quan điểm giữa các bên đã thu hẹp. Dù vậy, bất đồng về lãnh thổ và nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia vẫn tồn tại. Các nội dung này sẽ được thảo luận với Tổng thống Donald Trump.
Đề xuất hòa bình nhấn mạnh chủ quyền và an ninh lâu dài
Dự thảo tái khẳng định chủ quyền quốc gia của Ukraine. Ukraine đề xuất một thỏa thuận không xâm lược toàn diện với Nga. Một cơ chế giám sát mới sẽ được thiết lập trên toàn tuyến tiếp xúc. Cơ chế này sử dụng công nghệ không người lái và vệ tinh. Mục tiêu nhằm ngăn nguy cơ xung đột tái phát.
Ukraine đề nghị duy trì lực lượng vũ trang khoảng 800.000 quân. Đề xuất này khác với một số quan điểm trước đây của Mỹ. Kyiv cho rằng đây là mức cần thiết cho phòng thủ quốc gia. Đổi lại, Ukraine mong muốn các bảo đảm an ninh mạnh mẽ. Các bảo đảm đến từ Mỹ, NATO và châu Âu. Mức độ bảo vệ được so sánh với Điều 5 của NATO.
Hội nhập châu Âu và gói hỗ trợ phục hồi quy mô lớn
Dự thảo xác định hội nhập châu Âu là mục tiêu chiến lược. Ukraine đề xuất gia nhập EU theo lộ trình cụ thể. Trong giai đoạn đầu, nước này sẽ được hưởng ưu đãi thương mại. Dự thảo cũng nêu gói phát triển toàn cầu. Gói này gắn với các quỹ phục hồi và tái thiết. Mục tiêu huy động khoảng 800 tỷ USD.
Ukraine cam kết thúc đẩy đàm phán hiệp định thương mại tự do với Mỹ. Theo ông Zelenskiy, Washington đã nêu rõ quan điểm. Nếu Mỹ mở cửa cho Ukraine, Mỹ cũng cân nhắc điều kiện tương tự với Nga. Đây được xem là phần bổ trợ của khuôn khổ hòa bình.
Đề xuất hòa bình vấp bất đồng về lãnh thổ và Zaporizhzhia
Vấn đề lãnh thổ được đánh giá là khó giải quyết nhất. Nga yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực Donetsk còn kiểm soát. Trong khi đó, Kyiv đề xuất ngừng bắn theo ranh giới hiện tại. Mỹ đưa ra phương án trung gian. Phương án này gồm vùng phi quân sự. Một khu kinh tế tự do cũng được đề xuất.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia tiếp tục gây tranh cãi. Cơ sở này hiện do lực lượng Nga kiểm soát. Mỹ đề xuất liên doanh ba bên với cổ phần ngang nhau. Mỹ giữ vai trò quản lý chính. Ukraine lại đề xuất mô hình liên doanh song phương. Theo đó, Ukraine nhận một nửa sản lượng điện.
Cơ chế giám sát, bầu cử và ngừng bắn
Dự thảo đề xuất thành lập ủy ban nhân đạo chung. Ủy ban này xử lý các vấn đề hậu xung đột. Nội dung gồm trao đổi toàn bộ tù binh chiến tranh. Việc trao đổi áp dụng nguyên tắc “tất cả đổi tất cả”. Dân thường bị giam giữ cũng sẽ được trả tự do.
Ukraine cam kết tổ chức bầu cử sớm sau khi ký thỏa thuận. Thỏa thuận hòa bình có tính ràng buộc pháp lý. Việc thực thi được giám sát bởi Hội đồng Hòa bình. Hội đồng gồm Ukraine, Nga, Mỹ, NATO và châu Âu. Tổng thống Trump giữ vai trò chủ tịch. Lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngay khi các bên đồng thuận.
Theo: Reuters
