Giáo sư Ngô Vĩnh Long, nhà sử học lỗi lạc, là sinh viên Việt Nam đầu tiên theo học hệ cử nhân tại Harvard, mở đầu cho hành trình tri thức tại Mỹ.
Giáo sư Ngô Vĩnh Long và hành trình từ xóm nghèo đến đại học Harvard
Giáo sư Ngô Vĩnh Long sinh năm 1944 tại tỉnh Vĩnh Long trong một gia đình có truyền thống hiếu học dù hoàn cảnh khó khăn. Tuổi thơ ông gắn liền với khu xóm nghèo Bàn Cờ tại Sài Gòn, nơi gia đình sinh sống trong căn nhà tranh vách đất đơn sơ. Ngay từ nhỏ, ông đã được cha rèn luyện tinh thần tự học, đặc biệt là ngoại ngữ thông qua những cuốn tiểu thuyết kinh điển của Charles Dickens.
Bước ngoặt lớn đến vào năm 1964 khi ông xuất sắc nhận được học bổng toàn phần tại Harvard College, trở thành người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến ngôi trường danh giá này. Tại Mỹ, bên cạnh việc tập trung cho nghiên cứu học thuật, ông còn tích cực tham gia vào các phong trào phản chiến nhằm tìm kiếm hòa bình cho quê hương. Sự hiện diện của ông tại Harvard thời điểm đó không chỉ là nỗ lực cá nhân mà còn mang tính biểu tượng lớn,.
Trong thời gian làm nghiên cứu sinh, ông đã khẳng định năng lực qua cuốn sách “Before the Revolution”, phân tích sâu sắc về đời sống nông dân Việt Nam thời Pháp thuộc. Tác phẩm này sau đó đã được các nhà xuất bản uy tín như MIT Press và Đại học Columbia phát hành rộng rãi. Ông cũng dành tâm huyết nghiên cứu về vai trò của phụ nữ trong xã hội và cách mạng Việt Nam qua những công trình học thuật có giá trị bền vững,.
Giáo sư Ngô Vĩnh Long cùng những đóng góp bền bỉ cho sử học Việt Nam
Giáo sư Ngô Vĩnh Long nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Lịch sử Đông Á tại Harvard vào năm 1978 sau nhiều năm miệt mài nghiên cứu. Với kiến thức chuyên sâu, ông trở thành một trong những chuyên gia uy tín hàng đầu về lịch sử khu vực trên các diễn đàn quốc tế. Các công trình của ông luôn đề cao tính đa chiều, giúp thế giới hiểu rõ hơn về bối cảnh chính trị và văn hóa của bán đảo Đông Dương.
Sau khi chiến tranh kết thúc, ông thường xuyên trở về quê hương để thực hiện các nghiên cứu điền dã và đóng góp ý kiến cho sự phát triển giáo dục. Trong giai đoạn 2000-2001, ông tham gia chương trình Fulbright và trực tiếp giảng dạy tại các trường đại học lớn như Đại học Quốc gia Hà Nội. Những buổi trao đổi học thuật của ông đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều thế hệ sinh viên và giới nghiên cứu sử học trong nước,.
Ông qua đời vào tháng 10 năm 2022 tại Mỹ sau một thời gian lâm bệnh nặng, để lại sự tiếc thương lớn cho cộng đồng học thuật thế giới. Hiệp hội Lịch sử Mỹ đã dành những lời trân trọng để nói về một nhà sử học luôn kiên định với tầm nhìn về công bằng xã hội. Cuộc đời ông là minh chứng cho tinh thần ham học và tấm lòng luôn hướng về cội nguồn dân tộc dù sống xa tổ quốc.
Theo: Báo CapeF
