Tehran khẳng định chưa sẵn sàng cho vòng đối thoại mới với Mỹ do Washington duy trì yêu sách tối đa, đồng thời bác bỏ việc giao nộp vật liệu hạt nhân.
- Quan hệ Mỹ – Iran: Tehran xem xét các đề xuất hòa bình mới
- Không quân Iran bảo toàn lực lượng nhờ mạng lưới căn cứ ngầm
- Căng thẳng Mỹ – Iran: Tehran đánh giá đề xuất hòa bình từ Washington
Đàm phán hạt nhân và những yêu sách chưa thể thỏa hiệp
Cuộc đối thoại giữa Tehran và Washington đang rơi vào bế tắc khi hai bên vẫn giữ những khoảng cách quá lớn về mặt lập trường. Trong một diễn biến mới nhất bên lề diễn đàn ngoại giao tại Thổ Nhĩ Kỳ, đại diện ngoại giao Iran, ông Saeed Khatibzadeh, đã trực tiếp bác bỏ khả năng tiến hành một vòng đàm phán trực tiếp mới với phía Mỹ trong tương lai gần. Lý do chính được đưa ra là Washington vẫn chưa chịu từ bỏ những đòi hỏi mà Iran gọi là tối đa trong các vấn đề then chốt của hồ sơ hạt nhân.
Phản ứng này diễn ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump ngày 17/4 đưa ra tuyên bố cứng rắn về việc Mỹ sẽ tiến vào Iran để thu hồi toàn bộ lượng uranium đã làm giàu, thứ mà ông gọi là bụi hạt nhân. Tehran cho rằng đây là một yêu cầu không thể chấp nhận được và khẳng định chắc chắn sẽ không có bất kỳ vật liệu làm giàu nào được chuyển giao cho phía Mỹ. Sự kiên quyết này cho thấy Iran đang cố gắng bảo vệ thành quả hạt nhân của mình trước áp lực ngày càng tăng từ chính quyền Washington.
Dù hai bên đã có những trao đổi thông điệp gián tiếp qua các kênh khác nhau, nhưng kết quả vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cần thiết để tiến tới một cuộc gặp mặt chính thức. Phía Iran nhấn mạnh rằng họ cần hoàn tất một thỏa thuận khung cụ thể trước khi hai bên có thể ngồi lại với nhau. Việc thiếu hụt sự tin tưởng và những tuyên bố gây hấn từ phía Mỹ được xem là rào cản lớn nhất ngăn cản tiến trình hòa bình tại khu vực Trung Đông vào thời điểm này.
Rào cản từ lệnh trừng phạt và an ninh eo biển Hormuz
Bên cạnh vấn đề hạt nhân, các lệnh trừng phạt kinh tế mà Mỹ áp đặt lên Iran cũng là một nút thắt quan trọng cần được tháo gỡ. Ông Khatibzadeh mô tả các biện pháp này là hành động nhằm bóp nghẹt nền kinh tế và kích động bất ổn xã hội trong nội bộ nước này. Iran yêu cầu Washington phải giải quyết triệt để các quan ngại về kinh tế của họ, đặc biệt là các lệnh trừng phạt đơn phương mà họ cho là phi pháp, trước khi có thể hy vọng vào bất kỳ sự tiến triển nào trong quan hệ song phương.
Tình hình an ninh khu vực cũng trở nên phức tạp hơn khi các cuộc tấn công của Israel vào Li-băng vẫn tiếp diễn dù đã có lệnh ngừng bắn. Iran khẳng định họ không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm cách chấm dứt các hành vi xâm lược này để bảo vệ sự ổn định chung. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết lệnh cấm tấn công chỉ áp dụng cho các hành động mang tính tấn công, không bao gồm tự vệ, điều này càng làm tăng thêm sự nghi ngại từ phía Tehran về tính minh bạch của các thỏa thuận.
Về vấn đề hàng hải, một quy trình mới cho eo biển Hormuz đang được xem xét để đảm bảo an toàn cho hoạt động dân sự. Tuy nhiên, Mỹ lại đe dọa sẽ tiếp tục lệnh phong tỏa và nối lại các chiến dịch tấn công nếu không đạt được một thỏa thuận như ý muốn. Sự đối đầu này không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ hai nước mà còn đặt tuyến đường hàng hải huyết mạch của thế giới vào tình trạng báo động, khi các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung trên bàn đàm phán.
Theo: Báo Tiền Phong
