Eo biển Hormuz và kịch bản phong tỏa dài hạn của ông Donald Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị phương án đối phó việc eo biển Hormuz bị đóng cửa lâu dài trong bối cảnh căng thẳng hạt nhân với Iran gia tăng mạnh.

Eo biển Hormuz đứng trước nguy cơ bị đình trệ giao thương kéo dài

Câu chuyện bắt đầu vào ngày 28-4, khi ông Donald Trump có buổi làm việc quan trọng với lãnh đạo các tập đoàn dầu khí hàng đầu của Mỹ. Nội dung cuộc họp xoay quanh việc tìm kiếm các giải pháp giảm thiểu thiệt hại cho thị trường năng lượng nếu lệnh phong tỏa các cảng của Iran kéo dài nhiều tháng. Giới chức Mỹ đang đặc biệt lo ngại về khả năng vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị đình trệ, gây đứt gãy chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu.

Theo các nguồn tin từ Reuters, các bên đã thảo luận chi tiết về sản lượng dầu của Mỹ, các hợp đồng tương lai và vấn đề vận tải biển cũng như khí tự nhiên. Sự lo ngại này không phải không có cơ sở khi các nỗ lực chấm dứt xung đột hiện đang rơi vào bế tắc. Ngay sau khi thông tin về kịch bản phong tỏa dài hạn được Wall Street Journal đăng tải, thị trường năng lượng đã có những phản ứng dữ dội với những con số biến động đáng kể.

Ghi nhận vào tối 29-4, giá dầu Brent giao tháng 6 đã tăng vọt hơn 5%, chạm mốc 117 USD/thùng, mức cao nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn tạm thời có hiệu lực từ ngày 8-4. Đây là hệ quả trực tiếp từ những tuyên bố cứng rắn và các động thái chuẩn bị quân sự, kinh tế của Washington. Trong khi đó, tại Lebanon, căng thẳng vẫn chưa hạ nhiệt khi quân đội nước này cáo buộc Israel tiếp tục các đợt không kích gây thương vong cho binh sĩ dù thỏa thuận ngừng bắn vẫn tồn tại trên lý thuyết.

Eo biển Hormuz và những áp lực bủa vây chương trình hạt nhân Iran

Rafael Grossi chia sẻ với Hãng tin AP ngày 28/4. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Bên cạnh mặt trận kinh tế, vấn đề hạt nhân của Iran cũng đang trở thành tâm điểm nóng bỏng khi ông Trump khẳng định sẽ không bao giờ để Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trên mạng xã hội vào ngày 29-4, ông đã đăng tải những thông điệp cảnh báo mạnh mẽ, yêu cầu Iran phải nhanh chóng ký kết một thỏa thuận phi hạt nhân. Ông nhấn mạnh rằng “Quý ngài tử tế” sẽ không còn xuất hiện trong cách tiếp cận của Mỹ đối với vấn đề này nữa.

Về phía Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Tổng giám đốc Rafael Grossi cho biết phần lớn kho uranium làm giàu cao của Iran vẫn nằm tại Isfahan. Đây là khu vực từng bị tấn công trong cuộc chiến 12 ngày vào tháng 6-2025 và hiện IAEA vẫn chưa thể tiếp cận để kiểm tra thực địa. Ước tính Iran đang sở hữu khoảng 440,9kg uranium làm giàu tới mức 60%, một con số đáng báo động khi chỉ còn cách ngưỡng sản xuất vũ khí một bước ngắn.

Trong khi các cường quốc đang thảo luận phương án đưa kho uranium này ra khỏi Iran, thì nền kinh tế của nước này đang đứng bên bờ vực sụp đổ. Ngày 29-4, đồng nội tệ rial của Iran đã chạm đáy lịch sử khi đổi 1 USD lấy hơn 1,8 triệu rial trên thị trường tự do. Lạm phát tăng phi mã cùng sức ép từ các lệnh phong tỏa cảng biển đang khiến đời sống người dân Iran trở nên vô cùng khó khăn, dù giới chức nước này tuyên bố vẫn có thể chống chịu được.

Theo: Báo Tuổi Trẻ