Cuộc đối đầu giữa Iran và Mỹ đang chuyển dịch từ vũ lực sang cuộc chiến sức bền kinh tế, nơi khả năng chịu đựng của mỗi bên sẽ định đoạt cục diện chung.
- Tổng thống Trump từ chối mặc áo chống đạn sau các vụ mưu sát
- Căng thẳng Iran: Mỹ chuẩn bị các phương án tấn công quân sự mới
- Chiến dịch phong tỏa dầu mỏ Iran khiến Tehran thất thu 170 triệu USD mỗi ngày
Đối đầu Iran – Mỹ và những tính toán về sức chịu đựng tài chính
Theo thông tin từ báo Iran International ngày 1/5/2026, giai đoạn tiếp theo trong quan hệ giữa Tehran và Washington có thể không còn được định đoạt bằng súng đạn trên chiến trường. Thay vào đó, “yếu tố bí ẩn” thực sự nằm ở áp lực kinh tế mà mỗi quốc gia có thể gánh vác trong bối cảnh giá nhiên liệu thế giới biến động và thị trường Mỹ đang đối mặt với sự bất ổn. Giới quan sát đang đặt câu hỏi liệu sự bất ổn này có khiến Tổng thống Donald Trump phải chấp nhận thỏa hiệp, hay những khó khăn bủa vây sẽ buộc phía Tehran phải cúi đầu trước các điều kiện mà phía Washington đưa ra.
Trong phát biểu mới nhất vào ngày 30/4/2026, Tổng thống Trump đã không ngần ngại nhận định rằng nền kinh tế Iran đang ở trong tình trạng thảm họa. Ông khẳng định phía Mỹ đang theo dõi sát sao xem đối phương có thể cầm cự được trong bao lâu trước những lệnh trừng phạt và phong tỏa hiện hữu. Trong khi các chính trị gia ở cả hai phía đang cố gắng xây dựng những thông điệp mang tính “chiến thắng” để trấn an dư luận, thì thực tế khắc nghiệt lại thuộc về những người dân bình thường tại Iran, những người mà hy vọng lớn nhất hiện nay chỉ là một sự cải thiện tối thiểu trong điều kiện sinh hoạt hàng ngày.
Ông Ali Asghar Zargar, một giáo sư khoa học chính trị có tiếng tại Tehran, đã chia sẻ với trang Fararu rằng thời điểm này mang tính nguy hiểm không kém gì một cuộc chiến tranh thực sự. Giáo sư Zargar cảnh báo rằng khi các cánh cửa ngoại giao bị đóng sập hoàn toàn, xác suất xảy ra các hành động quân sự trực tiếp sẽ tăng vọt. Tuy nhiên, ông cũng giữ một cái nhìn thận trọng khi lưu ý rằng dù tiến trình trao đổi chưa mang lại kết quả rõ rệt, con đường đối thoại vẫn chưa hoàn toàn bị bế tắc, đóng vai trò như một “van an toàn” ngăn chặn sự trượt dài vào xung đột.
Những nguy cơ từ eo biển Hormuz và sự bế tắc của ngoại giao
Tình hình thực tế đang trở nên mong manh khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa hai quốc gia đã hết hạn vào ngày 22/4/2026 vừa qua. Dù Tổng thống Trump đã thực hiện các bước gia hạn nhằm tạo thêm không gian cho các cuộc đàm phán, nhưng đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa xuất hiện những tín hiệu khả quan nào cho thấy hai bên sẽ sớm ngồi lại cùng nhau. Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có những chuyến công du dồn dập tới Pakistan, Oman và Nga, làm dấy lên nhiều đồn đoán trái chiều về việc nối lại đối thoại hoặc chuẩn bị cho một sự leo thang mới.
Sự căng thẳng còn được đẩy cao bởi các tuyên bố cứng rắn từ phía Israel và các lãnh đạo nội bộ Iran vào ngày 30/4/2026. Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, tuyên bố Tehran đã hứng chịu những tổn thất nặng nề và bỏ ngỏ khả năng về các cuộc tấn công mới để đạt được mục tiêu chiến lược. Cùng lúc đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh việc nắm quyền kiểm soát eo biển Hormuz sẽ giúp Iran định hình lại trật tự khu vực và loại bỏ sự hiện diện của Mỹ. Ông tin rằng việc kiểm soát này sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho Iran và các nước láng giềng trong một tương lai không còn sự can thiệp từ bên ngoài.
Chi phí tài chính cho cuộc đối đầu này đang trở thành gánh nặng khổng lồ, với việc Mỹ triển khai các vũ khí hiện đại như tên lửa siêu vượt âm khiến Tehran thêm lo ngại. Phía Mỹ ước tính Tehran đang thiệt hại khoảng 500 triệu USD mỗi ngày do các lệnh phong tỏa tại eo biển Hormuz, trong khi làn sóng phản đối chiến tranh cũng bắt đầu lan rộng ngay trong lòng nước Mỹ do những hệ lụy tài chính. Trạng thái “đình trệ chủ động” này đang đặt cả hai bên vào một cuộc chơi tâm lý nguy hiểm, nơi chỉ cần một sai lầm nhỏ trong tính toán sức chịu đựng cũng có thể khiến cán cân nghiêng hẳn về phía xung đột thay vì sự thỏa hiệp.
Theo: Báo Dân trí
