Đàm phán hòa bình Iran-Mỹ chỉ có thể tiếp diễn nếu Washington đáp ứng đủ năm yêu cầu cốt lõi từ Tehran nhằm xây dựng sự tin tưởng tối thiểu giữa hai bên.
- Sau tuổi 40, điều gì khiến thận dễ suy giảm chức năng?
- Vụ Hậu “pháo”: Tòa hoãn xét đơn kháng cáo của 414 người bị hại
- Xung đột Iran: Mỹ xem xét nối lại chiến dịch tấn công lớn
Đàm phán hòa bình Iran-Mỹ và những yêu cầu cụ thể từ Tehran
Phía Iran vừa đưa ra danh sách năm điều kiện tiên quyết để quay lại bàn đàm phán với Hoa Kỳ thông qua các kênh truyền thông chính thức. Theo đó, chính quyền Tehran yêu cầu phía Washington phải thực hiện việc chấm dứt toàn bộ các hành động thù địch trên mọi mặt trận, với trọng tâm là khu vực Li Băng, đồng thời dỡ bỏ ngay lập tức các lệnh trừng phạt kinh tế đang bủa vây quốc gia này.
Ngoài những đòi hỏi về an ninh, giới chức Iran còn yêu cầu phía Mỹ phải giải tỏa các tài sản quốc gia đang bị đóng băng tại nước ngoài và thực hiện bồi thường thỏa đáng cho những thiệt hại nảy sinh từ các cuộc xung đột vũ trang gần đây. Một yêu sách then chốt khác trong đề xuất của Tehran chính là việc Mỹ phải công nhận đầy đủ quyền chủ quyền của Iran đối với khu vực eo biển Hormuz, một cửa ngõ hàng hải có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với an ninh khu vực.
Những điều kiện này được Tehran xem là nền tảng tin cậy tối thiểu cần thiết để hai bên có thể tái khởi động tiến trình đối thoại sau một thời gian dài đối đầu căng thẳng. Qua trung gian Pakistan, phía Iran cũng bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc khi lực lượng hải quân Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa đường biển tại vịnh Oman, ngay cả khi một lệnh ngừng bắn tạm thời đã được hai phía thống nhất ban bố trước đó.
Phản ứng từ Washington và thực trạng căng thẳng tại vùng Vịnh
Diễn biến quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu leo thang từ cuối tháng Hai nhưng đã tạm lắng dịu sau khi Tổng thống Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn vô thời hạn vào đầu tháng Tư. Tuy nhiên, các nỗ lực ngoại giao tại thủ đô Islamabad của Pakistan vẫn chưa đem lại một giải pháp hòa bình bền vững do những mâu thuẫn sâu sắc về quan điểm chính trị và lợi ích cốt lõi giữa hai quốc gia.
Ông Donald Trump gần đây đã lên tiếng bác bỏ hoàn toàn đề xuất hòa bình gồm 14 điểm mà Tehran đưa ra thông qua các bên trung gian, gọi các điều khoản này là hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với chính phủ Hoa Kỳ. Trong khi phía Iran khẳng định dự thảo thỏa thuận của họ là hợp lý và dựa trên quyền lợi pháp lý chính đáng, thì phía Washington lại tin rằng họ sẽ giành chiến thắng cuối cùng bằng sức mạnh quân sự mà không cần sự can thiệp từ bên thứ ba.
Trưởng phái đoàn đàm phán của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cảnh báo rằng Mỹ sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền lợi của người dân Iran hoặc tiếp tục đối mặt với những thất bại liên tiếp trên thực địa. Ngược lại, phía Nhà Trắng khẳng định năng lực phòng không và hải quân của Iran đã bị suy yếu đáng kể sau các cuộc đụng độ, đồng thời cho rằng cuộc xung đột này sẽ sớm kết thúc theo cách này hay cách khác. “Chúng tôi sẽ chiến thắng bằng cách này hoặc cách khác, hòa bình hoặc không. Hải quân, không quân của Iran đã bị xóa sổ”, ông Trump phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 12/5.
Theo: Báo Dân trí
