Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vừa công bố bản ghi nhớ 14 điểm thiết lập lệnh ngừng bắn dài hạn với chính quyền Mỹ. Văn kiện này mở ra lộ trình xóa bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế khắt khe và cam kết thành lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD
- Hải Phòng: Tuyên án 17 năm tù vụ giả mạo tin nhắn cán bộ để lừa đảo tiền tỷ
- Thanh Hóa phân loại hành chính 166 xã phường sau khi sắp xếp
- Trường chuyên tại Thái Nguyên: Lớp Vật lí chỉ có 4 học sinh trúng tuyển
Bản ghi nhớ mười bốn điểm hướng tới bình thường hóa quan hệ giữa Iran và Mỹ
Ngày 18/6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã đăng tải hình ảnh bản ghi nhớ có chữ ký của ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump lên mạng xã hội X. Nhà lãnh đạo Iran khẳng định đây là một tài liệu mang tính lịch sử, gửi đi thông điệp về một đất nước Iran hùng mạnh sẵn sàng đạt được hòa bình dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau. Văn kiện bao gồm 14 điểm quan trọng, quy định các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn kéo dài và đặt nền móng cho các cuộc đàm phán chính thức tiếp theo. Đây được xem là bước ngoặt lớn trong quan hệ ngoại giao đầy căng thẳng giữa hai quốc gia trong nhiều thập kỷ qua.
Bản ghi nhớ này mở ra cơ hội kinh tế cực lớn cho Tehran khi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, cho phép Iran bán dầu ra thị trường quốc tế và mở lại eo biển Hormuz. Đặc biệt, Mỹ cùng các đối tác khu vực cam kết phát triển một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD (khoảng 7.635.000 tỷ đồng) dành riêng cho Iran. Tuy nhiên, bản tài liệu dài chưa đầy 800 chữ này vẫn chưa đi sâu vào các chi tiết kỹ thuật phức tạp. Hai bên đã thống nhất sẽ nỗ lực đạt được một thỏa thuận cuối cùng mang tính ràng buộc pháp lý trong vòng 60 ngày tới nhằm đảm bảo ổn định khu vực.
Washington sẵn sàng tái áp đặt phong tỏa nếu Tehran không thực hiện đúng cam kết
Trái ngược với sự lạc quan từ phía Tehran, Washington vẫn duy trì thái độ thận trọng và kèm theo những lời cảnh báo cứng rắn về mặt quân sự. Tại Brussels, sau cuộc gặp với các bộ trưởng quốc phòng thuộc khối NATO, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 18/6 đã lên tiếng nhắc nhở về tính thực thi của thỏa thuận. Ông Hegseth khẳng định phía Mỹ hoàn toàn có đủ khả năng và sự sẵn sàng để tái khởi động các hành động quân sự nếu đối phương không tuân thủ. Tuyên bố này cho thấy Mỹ vẫn đang đặt Iran dưới một cơ chế giám sát nghiêm ngặt trong suốt quá trình đàm phán hòa bình.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh rằng việc tái áp dụng các lệnh phong tỏa sẽ được thực hiện ngay lập tức nếu tiến trình đàm phán không đạt kết quả như mong đợi. Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là chương trình hạt nhân của Iran, vấn đề vốn chưa được chi tiết hóa trong bản ghi nhớ mới ký kết. Các chuyên gia quốc tế nhận định rằng giai đoạn 60 ngày tới sẽ là thử thách thực sự cho sự tin tưởng giữa hai bên. Việc duy trì hòa bình hay quay trở lại xung đột vũ trang phụ thuộc hoàn toàn vào những bước đi cụ thể của Tehran trên bàn đàm phán sắp tới.
Thành Luân (Tổng hợp)
