Nghề làm muối Phú Lộc: Nhọc nhằn mưu sinh giữa nắng gắt

Nghề làm muối Phú Lộc tại Quảng Trị buộc diêm dân phơi mình dưới nắng cháy da để đổi lấy những mẻ muối trắng ngần giữa chảo lửa miền Trung khắc nghiệt.

Khắc nghiệt nghề làm muối Phú Lộc dưới chảo lửa miền Trung

Giữa cái nắng gay gắt cuối tháng 6, cánh đồng muối Phú Lộc tại tỉnh Quảng Trị trắng xóa như một tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời ngột ngạt. Nhiệt độ ngoài trời có lúc vượt ngưỡng 40 độ C, hơi nóng hừng hực hắt lên từ nền ruộng khiến không khí trở nên đặc quánh, nhưng với diêm dân, nắng càng gắt lại là tín hiệu của một vụ mùa bội thu. Họ nói vui rằng đây là cái nghề “trời đánh”, bởi nắng cháy da thì hân hoan còn mưa mát mặt lại khiến lòng người héo hắt vì công sức đổ sông đổ biển.

Gắn bó với mảnh ruộng hơn 1.000 m2, ông Phạm Ngọc thường xuyên phải theo dõi từng đám mây trên bầu trời với nỗi lo canh cánh về những cơn mưa rào bất chợt. Một trận mưa xuống đồng nghĩa với việc toàn bộ nước muối đang kết tinh sẽ tan biến, khiến công lao lao động cả ngày dài trở thành con số không tròn trĩnh. Dù công việc vất vả và khắc nghiệt, diêm dân vẫn kiên trì bám trụ vì đây không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niềm tự hào về truyền thống cha ông để lại.

Làng nghề Phú Lộc đã tồn tại hơn nửa thế kỷ và là địa phương duy nhất tại Quảng Trị còn giữ được nghiệp làm muối truyền thống cho đến ngày nay. Vụ sản xuất thường bắt đầu từ tháng 3 đến tháng 7 hàng năm, trùng với thời điểm miền Trung bước vào giai đoạn nắng nóng đỉnh điểm nhất. Chính sự khắc nghiệt của thời tiết lại là yếu tố quyết định chất lượng, giúp hạt muối kết tinh trắng ngần và đạt năng suất cao nhất trên từng mét vuông diện tích.

Quy trình tinh chế hạt muối và nỗi lo giá cả bấp bênh

Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên thương hiệu của vùng đất này chính là nguồn nước được dẫn từ cửa sông Loan thay vì lấy trực tiếp từ biển như nhiều nơi khác. Sự kết hợp độc đáo giữa dòng nước lợ và quy trình lọc lắng công phu đã tạo ra hạt muối có vị mặn dịu đặc trưng, hoàn toàn không bị chát đắng. Toàn bộ khu vực sản xuất rộng 72 ha với hơn 200 hộ dân tham gia đều tuân thủ nghiêm ngặt các công đoạn từ cải tạo ruộng, đầm nền đến phơi nước trên nền bê tông hiện đại.

Trên cánh đồng không một bóng cây, những người lao động phải liên tục cúi người cào muối và đẩy những xe hàng nặng trĩu về điểm tập kết dưới cái nắng như rang. Mỗi ngày, một hộ gia đình có thể thu hoạch được hơn một tấn muối, mang lại nguồn thu nhập tạm đủ để trang trải cuộc sống gia đình qua ngày đoạn tháng. Tuy nhiên, đằng sau những đống muối trắng cao ngất là những giọt mồ hôi lăn dài trên gương mặt sạm đen và đôi bàn tay chai sạn của người lao động sau bao năm gắn bó với nghề.

Dù sản lượng năm nay khá cao, trung bình toàn xã đạt từ 80 đến 100 tấn mỗi ngày, nhưng niềm vui của bà con diêm dân vẫn chưa thực sự trọn vẹn do giá cả thị trường bấp bênh. Hiện tại, giá muối chỉ dao động quanh mức 1.000 đồng mỗi kg và việc tiêu thụ của các thương lái còn khá chậm so với mọi năm. Để duy trì cuộc sống, sau khi kết thúc vụ muối ngắn ngủi, nhiều người dân lại phải tất tả ngược xuôi tìm thêm các công việc chân tay khác như thợ xây để chờ đợi mùa nắng năm sau.

Hoa Mai (tổng hợp)