Một gốc vải cổ thụ tại thôn Phù Tinh, Hải Phòng, dù trải qua 150 năm vẫn giữ được sức sống mãnh liệt, mang lại sản lượng kinh tế cao cho gia đình.
- Miền Bắc và miền Trung hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt nhất từ đầu năm
- Thành tích thủ khoa của Trúc Oanh: Khi đam mê Toán Tin lên ngôi tại Hà Nội
- Biết mình mới có thể biết người
Di sản xanh giữa lòng làng quê Hải Phòng
Tại thôn Phù Tinh, xã Hà Đông, thành phố Hải Phòng, một cây vải có tuổi đời ước tính khoảng 150 năm đang trở thành điểm đến thu hút sự chú ý của nhiều du khách phương xa. Cây vải này hiện do gia đình ông Nguyễn Trọng Ngọc trực tiếp chăm sóc, được xem là báu vật truyền thừa qua bốn thế hệ từ thời cụ Dìu. Sự hiện diện của gốc cây không chỉ là minh chứng cho sức sống bền bỉ qua hơn một thế kỷ mà còn là sợi dây kết nối ký ức của nhiều thế hệ trong làng.
Với chiều cao khiêm tốn chỉ hơn 3m nhưng đường kính tán rộng tới 20m, cây vải phủ kín một góc sân vườn bằng lớp lá xanh rì rào. Ít ai biết rằng, cây từng có 5 gốc lớn cạnh nhau nhưng trận lụt lịch sử năm 1996 đã khiến một nửa cây bị chết, hiện nay chỉ còn lại 3 gốc vững chãi chống chọi với thời gian. Nhờ nằm ở vị trí địa lý cao ráo, gốc vải này may mắn sống sót trong khi phần lớn các vườn vải lâu năm khác trong vùng đã bị xóa sổ sau biến cố thiên tai năm đó.
Nguồn gốc của cây được xác định là chiết từ cây vải Tổ có niên đại khoảng 200 năm tại làng Thúy Lâm, một dòng giống nổi tiếng với chất lượng trái thơm ngon đặc trưng. Chính vì sự quý hiếm và giá trị lịch sử độc đáo, chính quyền địa phương đang thực hiện các bước khảo sát để đưa cây vào danh mục bảo tồn đặc biệt. Đây không chỉ là tài sản riêng của gia đình mà còn được xem là một di sản thực vật quý giá cần được bảo vệ cho các thế hệ mai sau.
Cây vải cổ thụ và giá trị kinh tế bền vững
Dù đã tuổi cao, cây vẫn duy trì năng suất đáng kinh ngạc khi mỗi năm đều đặn cho thu hoạch từ 3 đến 5 tạ quả, thậm chí có những năm thời tiết thuận lợi đạt tới 6 tạ. Do lượng quả quá lớn khiến cành lá trĩu nặng, gia chủ phải sử dụng hệ thống gậy gỗ để chống đỡ, ngăn các cành sà xuống đất hoặc bị gãy gập. Những trái vải từ gốc cổ thụ này thường có hương vị riêng biệt, khiến du khách khắp nơi tìm đến tận vườn để đặt mua làm quà biếu cho người thân.
Bí quyết để cây duy trì được sức sống trường thọ nằm ở phương pháp chăm sóc truyền thống, kết hợp giữa kinh nghiệm lâu đời và sự cần mẫn của người trồng. Sau mỗi mùa vụ, gia chủ lại tỉ mỉ cắt tỉa cành, bón phân và đặc biệt là dùng bùn phù sa dưới lòng sông trát quanh gốc để cung cấp dưỡng chất tự nhiên tốt nhất. Trong những giai đoạn nắng nóng cực đoan, việc tưới nước được thực hiện liên tục nhiều lần trong ngày nhằm đảm bảo độ ẩm tối ưu cho bộ rễ đã hằn sâu dấu ấn thời gian.
Trong bối cảnh sản lượng vải chung của khu vực sụt giảm do thời tiết bất lợi, giá trị của trái vải từ cây cổ thụ này càng được nâng cao, có thời điểm đạt mức 80.000 đồng/kg. Không chỉ tiêu thụ nội địa, sản phẩm còn được đóng gói gửi đi các thị trường quốc tế khắt khe như Đức, Mỹ và Trung Quốc, góp phần quảng bá thương hiệu nông sản địa phương. Gia đình hiện đang mong muốn phát triển mô hình du lịch trải nghiệm dưới gốc cây để vừa tăng thu nhập vừa lan tỏa vẻ đẹp văn hóa quê hương.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
