EU, Nhật Bản, Trung Quốc và New Zealand đồng loạt lên tiếng phản đối các mức thuế mới mà chính quyền Tổng thống Donald Trump áp lên hàng hóa của họ, cho rằng những khoản thuế này không có căn cứ thuyết phục.
- Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên hứng hàng trăm cú sét trong một đêm
- Bão Noul đạt cấp 10 trên Biển Đông, dự báo còn tiếp tục mạnh lên
- Cựu bí thư Vĩnh Phúc nộp đủ 48 tỷ đồng tiền hưởng lợi bất chính
Làn sóng phản đối nổ ra sau khi Mỹ áp mức thuế 10% và 12,5% lên hàng hóa từ nhiều đối tác thương mại, với lý do các quốc gia này không ngăn chặn sự lưu thông của sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Các mức thuế được đề xuất từ đầu tháng 6, căn cứ trên cuộc điều tra kéo dài theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) thực hiện.
Phát biểu trên Channel News Asia, bà Kaja Kallas, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU, đặt câu hỏi về tính hợp lý khi so sánh điều kiện lao động giữa hai bên. Bà dẫn ra thực tế rằng người lao động EU được hưởng chế độ nghỉ phép có lương cùng điều kiện làm việc rất tốt, rồi kết luận: “Việc áp thuế là không có cơ sở”.
New Zealand chịu mức thuế 12,5% và Thủ tướng Christopher Luxon không che giấu sự thất vọng. Ông mô tả mức thuế này là “vô cùng đáng thất vọng”, không chính đáng và gây hại cho nền thương mại của nước này, đồng thời chỉ ra rằng cuộc điều tra của phía Mỹ không cung cấp bằng chứng thuyết phục cho các cáo buộc được đưa ra. “Thuế quan không phải là cách giải quyết – chúng làm tăng chi phí và gây bất ổn cho các doanh nghiệp”, ông Christopher viết trên mạng xã hội.
Nhật Bản cũng phản đối mức thuế 12,5% áp lên hàng xuất khẩu của nước này, trong bối cảnh Tokyo từng được Washington trấn an rằng sẽ không có thêm khoản thuế nào ngoài thỏa thuận trước đó về mức thuế nhập khẩu 10%. Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara nêu rõ: “Thật không may khi việc áp thuế căn cứ trên hành vi không ngăn chặn lưu thông sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức, trong khi ngành công nghiệp và thương mại Nhật Bản tuân thủ các quy tắc quốc tế”.
Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, tuyên bố “phản đối mọi hình thức thuế quan đơn phương”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lin Jian nhấn mạnh chiến tranh thuế quan và thương mại không phục vụ lợi ích của bất kỳ bên nào.
Căng thẳng thương mại Mỹ – Trung đã kéo dài từ trước đó, khi các mức thuế nặng nề mà ông Trump áp vào “Ngày Giải phóng” khiến lượng hàng hóa từ Trung Quốc sang Mỹ giảm mạnh. Vào tháng 5, ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đã nhất trí thành lập các hội đồng thương mại và đầu tư mới, và hai nhà lãnh đạo dự kiến gặp lại vào tháng 9 khi ông Tập sang thăm Mỹ.
Ngay trong nước Mỹ, phản ứng pháp lý cũng xuất hiện. Ngày 24/7, hai doanh nghiệp nhỏ đệ đơn kiện vòng áp thuế mới, lập luận rằng chính quyền đã vượt quá thẩm quyền của Tổng thống và rằng các mức thuế phải dựa trên những phát hiện chi tiết hơn về hành vi cụ thể của từng quốc gia. Hai nguyên đơn được hỗ trợ bởi một nhóm vận động chính sách phi lợi nhuận, từng kiện thành công các vòng áp thuế trước đó.
Lê Toan (tổng hợp)
