Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị người lớn tuổi ưu tiên 10 loại thực phẩm giàu protein chất lượng cao để hỗ trợ não bộ và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức.
- Mỹ kiểm tra tàu chở dầu, siết chặt phong tỏa hàng hải với Iran
- Vợ chồng trẻ rời Hàn Quốc, về Thanh Hóa trồng nho thu bốn tỷ đồng
- Bóng chuyền nam Việt Nam vượt qua Indonesia, vào chung kết SEA V-Cup 2026
Thói quen bồi bổ cho người cao tuổi bằng thịt lợn kho hay ba chỉ nhiều mỡ vẫn phổ biến trong nhiều gia đình Việt, nhưng các chuyên gia chỉ ra rằng không phải loại thịt nào cũng đem lại lợi ích như nhau cho não bộ. Vấn đề không nằm ở việc ăn nhiều hay ít, mà ở việc chọn đúng loại thực phẩm chứa các dưỡng chất não bộ thực sự cần.
Một số loại thịt chứa nhiều chất béo bão hòa, calo và muối, nếu ăn thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch và các vấn đề chuyển hóa. Ngược lại, những thực phẩm giàu Omega-3, vitamin B12, choline, sắt và kẽm mới cung cấp đủ nguyên liệu để hệ thần kinh vận hành hiệu quả.
Đứng đầu danh sách là các loại cá biển béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá thu đao — nhóm thực phẩm chứa DHA và EPA dồi dào, hai axit béo Omega-3 trực tiếp tham gia vào cấu trúc màng tế bào thần kinh và giảm viêm mạch máu não. Các chuyên gia khuyến nghị ăn cá 2–3 bữa mỗi tuần, mỗi lần khoảng 100–150g, ưu tiên hấp hoặc luộc thay vì chiên rán.
Tôm và các loại nhuyễn thể có vỏ như nghêu, sò, trai, vẹm cũng được đánh giá cao nhờ hàm lượng vitamin B12, i-ốt, selen và kẽm. Thiếu vitamin B12 kéo dài ở người cao tuổi có thể dẫn đến mệt mỏi, giảm trí nhớ, tê bì tay chân hoặc phản xạ chậm — đây là lý do nhóm thực phẩm này không thể thiếu trong khẩu phần.
Trứng, dù không được xếp vào nhóm thịt, lại là nguồn cung cấp choline quan trọng — nguyên liệu để cơ thể tổng hợp acetylcholine, chất dẫn truyền thần kinh liên quan trực tiếp đến trí nhớ và khả năng tập trung. Với đa số người khỏe mạnh, ăn 1–2 quả trứng mỗi ngày là phù hợp.
Ức gà và đùi gà bỏ da cung cấp protein “tinh gọn” cùng vitamin B6 và niacin, hỗ trợ quá trình chuyển hóa năng lượng mà không làm tăng lượng chất béo bão hòa đáng kể. Với người không thích ức gà vì khô, chỉ cần bỏ da đùi gà trước khi chế biến là đã giảm đáng kể chất béo trong bữa ăn.
Thịt bò nạc — ưu tiên các phần bắp bò, thăn hoặc thịt đùi khoảng 80–120g mỗi lần, 1–3 bữa mỗi tuần — cung cấp sắt và vitamin B12 cần thiết để duy trì lớp bao myelin bảo vệ dây thần kinh, đồng thời vận chuyển oxy lên não hiệu quả hơn. Thịt thăn heo và ức vịt bỏ da cũng được xếp vào danh sách như những lựa chọn thay thế giúp thực đơn phong phú hơn mà không làm tăng gánh nặng chất béo.
Gan động vật đứng cuối danh sách nhưng không kém phần quan trọng: mật độ dinh dưỡng rất cao với sắt, vitamin A, folate và B12 giúp bổ sung nhanh vi chất cho người ăn ít hoặc có nguy cơ thiếu máu. Tuy nhiên, do chứa nhiều vitamin A và purin, các chuyên gia chỉ khuyến nghị ăn gan 1–2 lần mỗi tháng, mỗi lần khoảng 50g.
Câu hỏi đặt ra là liệu người lớn tuổi có phải kiêng hoàn toàn thịt mỡ hay không — và câu trả lời từ các chuyên gia là không. Điều quan trọng là không để thịt ba chỉ hay các món nhiều mỡ xuất hiện hằng ngày trong bữa ăn; thay vào đó, giảm xuống còn khoảng 1 bữa mỗi tuần, kết hợp ít nhất 2 món rau mỗi bữa và hạn chế ăn cùng nước ngọt hay bánh ngọt.
Theo các chuyên gia, chế độ ăn tốt cho não bộ không phụ thuộc vào một loại “siêu thực phẩm” đơn lẻ, mà đến từ việc duy trì lâu dài khẩu phần đa dạng: tăng protein chất lượng cao, tăng rau xanh, giảm thực phẩm chế biến sẵn và giảm chất béo bão hòa. Chỉ cần bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ — thêm hai bữa cá mỗi tuần, thêm một quả trứng vào bữa sáng hoặc đổi thịt ba chỉ sang thịt thăn — não bộ và cơ thể đã có thể hưởng lợi về lâu dài.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
