Cựu cán bộ hải quan nhận 1,5 tỷ đồng giúp thông quan hàng giả

HÀ NỘI – Hai cựu cán bộ Cục Giám sát quản lý về Hải quan bị cáo buộc nhận 1,5 tỷ đồng từ cựu CEO Công ty MediUSA Nguyễn Năng Mạnh để giúp thông quan lô nguyên liệu sản xuất thực phẩm chức năng giả.

Tại phiên xét xử vụ án sản xuất 88 dòng thực phẩm chức năng giả cho người già và trẻ em, ông Nguyễn Hữu Tuân và ông Nguyễn Thế Việt – cựu Phó phòng và cựu Cục phó thuộc Cục Giám sát quản lý về Hải quan – bị truy tố tội Nhận hối lộ. Sự việc bắt nguồn từ năm 2023, khi lô 4 loại nguyên liệu trị giá gần 20 tỷ đồng của MediUSA bị tạm dừng thông quan tại cảng, buộc ông Mạnh phải tìm cách tác động qua quan hệ cá nhân.

Theo lời khai tại tòa, Mạnh cho biết đã gửi nhiều công văn đến các đơn vị thuộc Bộ Y tế và Cục Hải quan nhưng không nhận được phản hồi cụ thể. Quá sốt ruột, ông xin gặp riêng ông Tuân trước cổng cơ quan, nơi Tuân cho biết loại nguyên liệu này cần có công văn của Bộ Y tế mới thông quan được.

“Phải bồi dưỡng thế nào, anh hướng dẫn em”, Mạnh khai đã nói với Tuân trên xe, và nhận lại con số “tầm tỷ rưỡi”. Ông ứng ngay 300 triệu đồng tại chỗ, trên xe chỉ có hai người. Một tuần sau, Tuân báo đã xin được văn bản có đóng dấu đỏ của Bộ Y tế hướng dẫn cho thông quan – thứ mà cả hai gọi là “tờ A4”. Mạnh đưa nốt 1,2 tỷ đồng theo yêu cầu, nâng tổng số tiền lên 1,5 tỷ đồng, và lô hàng được đưa về kho ngay sau đó.

Tại tòa, Tuân xác nhận cơ bản đúng sự việc nhưng đính chính rằng chính Mạnh là người đưa ra con số 1,5 tỷ, còn ông “chỉ đồng ý”. Do không trực tiếp phụ trách mảng này, Tuân khai đã tìm gặp Cục phó Nguyễn Thế Việt để nhờ giải quyết.

Tuân cho biết Việt nói “có khả năng giải quyết được, nhưng phải gặp doanh nghiệp xem muốn thế nào, nôm na là định chi bao tiền”. Khi báo lại với Việt, Tuân chỉ nói “doanh nghiệp muốn đưa 800 triệu”, trong khi phần còn lại 700 triệu đồng ông có ý định hưởng riêng.

Sau đó, Tuân còn xin Việt thêm 100 triệu đồng gọi là “phí môi giới”, nâng tổng số tiền ông hưởng từ phi vụ lên 800 triệu đồng. Ông thừa nhận trước đây từng nhận quà cảm ơn nhưng chỉ vài triệu đồng mỗi lần, còn lần này là “đây lần đầu cầm tiền trăm, tiền tỷ”.

Chủ tọa Tô Thanh Tú chất vấn thẳng tại phiên xử: “Có nghe thấy ở dưới phòng xử người ta cười bị cáo không? Cán bộ nhà nước công tác bao nhiêu năm, đưa ra lời giải thích như thế có thấy nghe được không?”. Tuân nói rất ăn năn và cho biết đã trả lại toàn bộ số tiền.

Đường dây sản xuất thực phẩm giả chi 1,5 tỷ đồng cho một tờ A4 để thông quan. Xem ngay chi tiết vụ án gian lận thương mại chấn động này trên VnExpress.
Bị cáo tại phiên tòa xét xử đường dây sản xuất thực phẩm giả. (Ảnh minh họa: Khai Mở)

Về phần mình, Việt cho rằng việc ông làm là giúp doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc do quy định chồng chéo, và xem số tiền nhận được là “quà cảm ơn” sau khi vấn đề được giải quyết bằng văn bản đúng quy định. Khi chủ tọa hỏi liệu ông có thực hiện trách nhiệm nếu không có tiền, Việt khẳng định vẫn sẽ làm vì đó là nhiệm vụ của mình.

Đối chiếu câu trả lời đó, chủ tọa hỏi lại: “Thế tại sao bị cáo lại nhận tiền của người ta như thế? Tiền tư vấn có xứng đáng đến 700 triệu không?”. HĐXX kết luận theo quy định, cán bộ nhận quà cáp hay tiền bạc liên quan đến phạm vi quản lý của mình đều là vi phạm pháp luật, và “không thể có khái niệm quà cảm ơn lên tới hàng trăm triệu đồng cho một văn bản hành chính”.

Việt sau đó thừa nhận tội danh nhưng vẫn giữ quan điểm rằng mình “không vòi vĩnh”, và cho rằng việc thỏa thuận con số 1,5 tỷ đồng là chuyện giữa Tuân và Mạnh, còn bản thân chỉ biết đến khoản 800 triệu đồng. Phiên tòa tiếp tục làm việc trong những ngày tới.

Trần Thu (tổng hợp)