Việc chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở vốn là nhu cầu thiết thực của người dân, gắn trực tiếp với an sinh xã hội và thị trường bất động sản.
- Văn hóa ẩm thực Thanh Hóa: Xứ Thanh xưa và nay qua món ăn
- Tín chỉ carbon tại Việt Nam: Đừng để “mỏ vàng” hóa “bánh vẽ”
- Xuất khẩu cá tra Việt Nam tăng 10% trong 8 tháng đầu năm 2025
Tuy nhiên, cách tính tiền sử dụng đất hiện hành đang phát sinh nhiều bất cập, gây áp lực lớn về tài chính. Nghị quyết mới mà Chính phủ đang xem xét được kỳ vọng tháo gỡ vướng mắc này, qua đó vừa hỗ trợ người dân, vừa tạo sự minh bạch cho môi trường đầu tư.
Gánh nặng tài chính từ chênh lệch giá đất
Theo Nghị định 103/2024/NĐ-CP, hộ gia đình và cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất sẽ phải nộp khoản tiền bằng chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp tại thời điểm chuyển đổi. Nhưng trong thực tế, giá đất theo bảng giá mới tại nhiều địa phương tăng mạnh so với giai đoạn trước, khiến mức tiền sử dụng đất đội lên gấp nhiều lần.
Đây là nguyên nhân khiến nhiều hộ dân, đặc biệt là các gia đình thu nhập trung bình và thấp, khó tiếp cận quyền lợi hợp pháp về đất ở. Đồng thời, sự biến động lớn trong chi phí cũng tác động đến các doanh nghiệp bất động sản, vốn thường phải giải quyết nhiều hồ sơ tách thửa, chuyển đổi mục đích để phục vụ dự án.
Dự thảo Nghị quyết: Linh hoạt nhưng cần rõ ràng
Để giải quyết tình trạng này, Bộ Tài chính đã soạn thảo Nghị quyết theo hướng linh hoạt hơn. Cụ thể, mức thu tiền sử dụng đất trong hạn mức đất ở tối thiểu là 30%, phần vượt hạn mức đến 500 m² thu tối thiểu 50%, và vượt quá 500 m² thì áp dụng 100%. Quy định này chỉ áp dụng một lần với mỗi hộ, có hiệu lực đến ngày 28/2/2027.
Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng mức thu này vẫn còn cao. Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đề xuất giảm xuống 20% trong hạn mức. 30% cho phần vượt hạn mức đến 2.000 m². Nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cả người dân và doanh nghiệp. Đồng thời thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển ổn định.
Tác động đến thị trường và nhà đầu tư
Chính sách về đất đai luôn là yếu tố quan trọng trong môi trường đầu tư. Việc tiền sử dụng đất tăng đột biến không chỉ ảnh hưởng tới nhu cầu ở thực. Mà còn tác động tới chi phí dự án, dòng vốn và khả năng triển khai của doanh nghiệp. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, tính minh bạch và ổn định trong quy định pháp lý. Là cơ sở để đánh giá mức độ hấp dẫn của thị trường Việt Nam.
Nếu Nghị quyết sớm ban hành với các nguyên tắc rõ ràng, thống nhất, sẽ góp phần giảm rủi ro pháp lý. Hạn chế sự chênh lệch trong thực thi giữa các địa phương. Qua đó củng cố niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Ngược lại, nếu quy định thiếu cụ thể, nguy cơ “mỗi nơi làm một kiểu”. Có thể làm gia tăng chi phí ẩn và tạo ra rủi ro không đáng có.
Hướng tới chính sách bền vững và công bằng
Kết luận tại cuộc họp thẩm định, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú khẳng định cần sớm ban hành Nghị quyết. Nhưng yêu cầu các quy định phải minh bạch. Dễ áp dụng và đảm bảo tính khả thi. Điều này không chỉ liên quan đến quyền lợi trước mắt của người dân. Mà còn gắn với mục tiêu phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, công bằng và bền vững.
Với nhu cầu nhà ở ngày càng tăng, cùng xu hướng dịch chuyển dân cư. Chính sách tháo gỡ vướng mắc về tiền sử dụng đất nếu được thực hiện nhất quán. Sẽ giúp giảm áp lực tài chính. Tạo sự cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là một bước đi quan trọng để Việt Nam tiếp tục khẳng định sức hút với nhà đầu tư trong và ngoài nước. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về dòng vốn ngày càng gay gắt.
Theo: Vneconomy và phân tích của tác giả
