Cuộc xung đột Nga – Ukraine bước sang năm thứ năm với những thay đổi lớn trên thực địa và áp lực đàm phán ngày càng gia tăng từ quốc tế.
Chiến sự Nga – Ukraine: Những bước ngoặt lớn sau bốn năm giao tranh
Ngày 24/2/2022, thế giới rúng động khi Tổng thống Vladimir Putin thông báo chiến dịch quân sự tại Donbass. Ban đầu, Moscow đặt mục tiêu phi quân sự hóa Ukraine nhưng đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt từ Kiev, đặc biệt là tại sân bay Gostomel. Những nỗ lực đàm phán tại Istanbul vào tháng 3/2022 đã đổ vỡ sau khi có sự can thiệp từ các lãnh đạo phương Tây.
Trong năm 2023 và 2024, tình hình chiến sự liên tục đảo chiều với các cuộc phản công của cả hai phía. Ukraine từng giành lại lãnh thổ tại Kharkov và Kherson, nhưng cũng thất bại trong việc chọc thủng phòng tuyến Surovikin. Đến tháng 8/2024, Kiev gây bất ngờ khi tấn công vào vùng Kursk của Nga, buộc Moscow phải huy động thêm quân đội đồng minh để đẩy lùi.
Sự trở lại của Donald Trump tại Nhà Trắng vào đầu năm 2025 đã làm thay đổi hoàn toàn bàn cờ địa chính trị. Mỹ bắt đầu gây sức ép để Kiev nhượng bộ nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình. Trong khi đó, viện trợ từ Mỹ giảm sút đáng kể, buộc các nước châu Âu phải tăng cường hỗ trợ tài chính và quân sự để bù đắp khoảng trống.
Chiến sự Nga – Ukraine: Cục diện kiểm soát lãnh thổ và tổn thất nhân mạng
Tính đến đầu năm 2026, Nga đã kiểm soát khoảng 19,4% diện tích lãnh thổ Ukraine, tập trung chủ yếu tại vùng Donbass và các tỉnh phía Nam. Dữ liệu từ các nguồn khác nhau cho thấy Moscow đang dần mở rộng vùng chiếm đóng mỗi năm. Hiện tại, Nga nắm giữ gần như toàn bộ tỉnh Lugansk và phần lớn các tỉnh Donetsk, Zaporizhia và Kherson.
Tổn thất về nhân mạng trong cuộc chiến này được mô tả là những “vết sẹo” khủng khiếp đối với cả hai dân tộc. Trung tâm CSIS ước tính tổng số thương vong của cả hai phía lên tới 1,8 triệu người. Phía Nga được cho là chịu thiệt hại nặng nề hơn về quân số, trong khi Ukraine cũng mất đi hàng trăm nghìn binh sĩ sau bốn năm chiến đấu.
Ngoài thương vong về người, thiệt hại về khí tài quân sự cũng đạt mức kỷ lục trong lịch sử hiện đại. Ukraine tuyên bố đã bắn hạ hàng nghìn tên lửa và máy bay không người lái của đối phương. Ngược lại, Moscow khẳng định đã phá hủy một lượng lớn xe tăng và hệ thống phòng không của lực lượng Kiev trên khắp các mặt trận.
Áp lực viện trợ và tương lai cuộc đối đầu tiêu hao
Năm 2025 đánh dấu sự sụt giảm 13% viện trợ quân sự từ phương Tây so với giai đoạn đầu cuộc chiến. Mặc dù châu Âu đã tăng chi tiêu thêm 67% để hỗ trợ Kiev, nhưng việc Mỹ dừng các gói viện trợ lớn đã gây ra những khó khăn không nhỏ. Tổng thống Zelensky ước tính Ukraine cần tới 800 tỷ USD để phục hồi tiềm năng đất nước.
Trên thực địa, Nga đang dần giành lại thế chủ động chiến lược và mở rộng quyền kiểm soát đối với hàng trăm khu dân cư. Khả năng huy động quân của Ukraine có dấu hiệu suy giảm, gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực phòng thủ. Cục diện hiện tại cho thấy Moscow đang có lợi thế nhất định về nguồn lực so với đối phương trong dài hạn.
Cuộc xung đột hiện đã bước vào giai đoạn tiêu hao cân não, nơi ai kiên trì hơn sẽ giành chiến thắng. Cả hai bên đều chưa sẵn sàng nhượng bộ và đang lún sâu vào một cuộc chiến có thể kéo dài nhiều năm nữa. Câu hỏi “ai sẽ chớp mắt trước” vẫn chưa có lời giải khi nền kinh tế và nhân lực của các bên đang dần cạn kiệt.
Theo: Báo Dân trí
