Hiểm họa từ ốc ngâm thủy tinh lỏng tại Việt Nam

Phát hiện hàng nghìn tấn ốc bị ngâm hóa chất xây dựng tại TP.HCM dấy lên lo ngại về an toàn thực phẩm và sự tàn phá nội tạng người tiêu dùng Việt Nam.

Thủy tinh lỏng và thủ đoạn trục lợi bất chính

Vụ việc Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM khởi tố Huỳnh Văn Trường về hành vi sử dụng hóa chất công nghiệp trong chế biến thực phẩm đã hé lộ một bức tranh tối màu về thị trường hải sản. Tại một cơ sở sản xuất “chui” ở Quận 8, lực lượng chức năng đã bắt quả tang hành vi ngâm tẩm Natri silicate, một loại hóa chất vốn chỉ dùng trong xây dựng, vào hàng nghìn tấn ốc bươu. Đây là một thủ đoạn tinh vi nhằm đánh lừa thị giác và vị giác của người tiêu dùng để thu về lợi nhuận bất chính lên đến hàng tỷ đồng.

Từ năm 2021 cho đến nay, đối tượng đã tiêu thụ khoảng 500 tấn Natri silicate để “phù phép” cho hơn 3.000 tấn ốc. Việc sử dụng hóa chất này giúp thịt ốc trở nên trắng hơn, có độ giòn dai nhân tạo và đặc biệt là tăng trọng lượng đáng kể nhờ khả năng giữ nước của hóa chất. Những con ốc sau khi được xử lý không chỉ trông bắt mắt hơn mà còn giữ được độ tươi giả tạo, giúp người bán dễ dàng tiêu thụ ra thị trường mà không sợ bị hỏng nhanh.

Natri silicate, hay còn gọi là thủy tinh lỏng, thực chất là một loại keo trám thường dùng để sản xuất xi măng và gạch. Trong công nghiệp, nó có độ nhớt rất cao và khả năng hóa rắn khi khô để tạo bề mặt bảo vệ cho vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, vì tính kiềm mạnh và khả năng tẩy sạch nhớt cũng như khử mùi hôi hiệu quả, các gian thương đã bất chấp quy định pháp luật để đưa loại hóa chất độc hại này vào quy trình sơ chế thực phẩm đường phố.

Thủy tinh lỏng tàn phá hệ tiêu hóa âm thầm

Theo các chuyên gia y tế, việc nạp vào cơ thể thực phẩm nhiễm thủy tinh lỏng không gây ra những triệu chứng thần kinh ngay lập tức mà sẽ tàn phá nội tạng một cách từ từ. PGS Nguyễn Duy Thịnh từ Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh rằng đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng vì hóa chất này tích tụ âm thầm trong cơ thể. Do người bán thường sử dụng liều lượng vừa đủ để không gây ngộ độc cấp tính, người tiêu dùng rất khó nhận ra mình đang ăn phải chất độc cho đến khi cơ thể có những phản ứng nặng nề.

Tính chất nguy hiểm nhất của thủy tinh lỏng chính là tính kiềm mạnh, gây ra tình trạng ăn mòn trực tiếp lên niêm mạc của các cơ quan tiêu hóa. Khi đi vào cơ thể, nó có thể gây bỏng thực quản và dạ dày, dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết dạ dày. Các nạn nhân thường có biểu hiện đau rát họng, buồn nôn, đau ngực và gặp khó khăn khi nuốt, làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe lâu dài.

Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, việc tiếp xúc thường xuyên với hóa chất ăn mòn này có thể khiến bệnh nhân nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, dấu hiệu của tổn thương nội tạng nặng. Thậm chí, một số người có thể bị phù nề đường thở, gây ra tình trạng khó thở cấp tính cần phải can thiệp y tế khẩn cấp. Những tác động này cho thấy mức độ tàn khốc của việc lạm dụng hóa chất xây dựng trong thực phẩm đối với sức khỏe của cộng đồng.

Nguy cơ tiềm ẩn từ thực phẩm đường phố

Bên cạnh hiểm họa từ hóa chất, bản thân các loại ốc sống ở tầng đáy bùn cũng chứa đựng nhiều rủi ro sinh học tự nhiên. Một con ốc có thể mang trong mình từ 3.000 đến 6.000 ký sinh trùng, phổ biến nhất là giun ống. Nếu quy trình chế biến tại các cơ sở kinh doanh không đảm bảo vệ sinh hoặc ốc không được nấu chín kỹ, các loại ký sinh trùng này sẽ dễ dàng xâm nhập vào cơ thể người ăn và gây bệnh.

Việc tiêu thụ ốc chết cũng là một nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ngộ độc thực phẩm do các độc tố phát sinh trong quá trình phân hủy protein. Chuyên gia khuyến cáo người dân cần cẩn trọng khi lựa chọn thực phẩm, nên ưu tiên mua hàng tại các cơ sở có uy tín và tự sơ chế tại nhà. Các phương pháp dân gian như ngâm ốc bằng nước vo gạo, giấm hoặc nước muối pha ớt vẫn được xem là cách hiệu quả nhất để ốc nhả sạch bùn đất và chất bẩn tự nhiên.

Đối với những nhóm đối tượng nhạy cảm như trẻ em, người có hệ miễn dịch yếu hoặc người đang bị rối loạn tiêu hóa, việc ăn ốc cần được hạn chế tối đa. Các phản ứng như nổi mề đay, đau bụng hay tiêu chảy có thể xảy ra mạnh mẽ hơn ở những người có tiền sử dị ứng hải sản. Để đảm bảo an toàn, người tiêu dùng cũng được khuyên nên loại bỏ phần ruột ở đuôi và não ở đầu ốc, nơi tập trung nhiều chất bẩn và độc tố gây chóng mặt.

Theo: VnExpress