Kinh tế Trung Quốc đối mặt hai vấn đề chí mạng

Giữa bối cảnh thế giới rối ren, nền kinh tế Trung Quốc đang đối diện những tín hiệu suy giảm rõ rệt. Hai điểm yếu mang tính cấu trúc đang đe dọa triển vọng tăng trưởng dài hạn của quốc gia này.

Đầu tư tài sản cố định sụt giảm kéo theo tăng trưởng trì trệ

Theo khảo sát Chỉ số Quản lý Thu mua (PMI) tháng 9 của Trung Quốc, các ngành sản xuất chủ chốt đang thu hẹp quy mô. Dù một số doanh nghiệp nhỏ có tâm lý lạc quan hơn, xu hướng chung cho thấy nền kinh tế chưa thực sự ổn định. Việc đầu tư tài sản cố định – vốn là trụ cột truyền thống thúc đẩy tăng trưởng – đã sụt giảm liên tục suốt ba tháng gần đây.

Tình trạng này khiến tốc độ mở rộng kinh tế chậm lại, trong khi thị trường bất động sản tiếp tục đối mặt khủng hoảng từ sau khi bong bóng nổ năm 2020. Đáng chú ý, đầu tư vào hạ tầng và sản xuất cũng giảm mạnh, phản ánh mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư công của Trung Quốc đang mất hiệu lực.

Các chuyên gia nhận định, đây là dấu hiệu cho thấy những bất ổn sâu xa đã tích tụ trong nền kinh tế. Chính sách chi tiêu lớn của chính quyền từng tạo ra tăng trưởng nhanh vào đầu thế kỷ, nhưng nay lại trở thành gánh nặng, khiến nhiều địa phương nợ công chồng chất.

Xuất khẩu suy yếu làm dấy lên lo ngại lan truyền khủng hoảng

Không chỉ đầu tư, hoạt động xuất khẩu – vốn từng là động lực chính của kinh tế Trung Quốc – cũng đang gặp nhiều trở ngại. Các chuyên gia cảnh báo việc Trung Quốc đẩy mạnh bán hàng ra nước ngoài trong bối cảnh dư thừa công suất có thể gây bất mãn cho các đối tác thương mại lớn.

Mỹ, thị trường nhập khẩu quan trọng nhất, đã áp thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc. Các nền kinh tế khác cũng đang thận trọng hơn trước nguy cơ “làn sóng hàng giá rẻ” gây tổn hại ngành sản xuất nội địa. Trong tình huống đó, “thị trường còn lại” của Trung Quốc gần như chỉ còn xoay quanh tiêu dùng trong nước.

Tuy nhiên, tiêu dùng nội địa vẫn yếu. Dù số liệu cho thấy doanh thu bán lẻ tăng, phần lớn đến từ trợ cấp nhà nước chứ không phải sức mua tự nhiên. Chính sách kích thích này chỉ mang tính ngắn hạn, không thể giải quyết tận gốc vấn đề mất cân đối trong nền kinh tế.

Nguy cơ giảm phát và khủng hoảng nợ địa phương gia tăng

Sự sụt giảm nhu cầu khiến các doanh nghiệp Trung Quốc bước vào cuộc cạnh tranh giá khốc liệt ngay tại thị trường nội địa. Điều này đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm phát kéo dài – một tình huống có thể khiến lợi nhuận suy giảm và nợ xấu tăng cao.

Các nhà phân tích cảnh báo, khi giảm phát xảy ra, giá hàng hóa giảm nhưng gánh nặng nợ vay vẫn không đổi, gây áp lực lên doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Trong khi đó, Bắc Kinh vừa công bố gói tín dụng mới trị giá 500 tỷ nhân dân tệ để thúc đẩy đầu tư hạ tầng, song hiệu quả vẫn còn bỏ ngỏ.

Theo các chuyên gia quốc tế, chính sách tập trung quyền lực kinh tế vào khu vực nhà nước của Bắc Kinh có thể khiến cơ chế thị trường bị bóp méo, cản trở cải cách cần thiết. Nếu xu hướng này tiếp diễn, triển vọng phục hồi của kinh tế Trung Quốc sẽ còn đối mặt nhiều thách thức trong thời gian tới.

Kinh tế Trung Quốc đang ở ngã rẽ quan trọng, khi cả hai trụ cột đầu tư và xuất khẩu đều suy yếu. Các biện pháp kích thích quy mô lớn nếu không đi kèm cải cách cấu trúc sẽ khó tạo ra tăng trưởng bền vững, trong khi nguy cơ giảm phát và nợ công vẫn đang rình rập.

Theo: Tri Thức VN