Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn hai tuần sẽ kết thúc nếu Iran không thực hiện cam kết mở lại eo biển Hormuz cho vận tải biển
- Giá vé bến xe TPHCM tăng tối đa 40% dịp lễ 30/4 tới
- Tàng trữ ma túy – Hai đối tượng bị bắt cùng súng đạn tại Đồng Tháp
- Thoát chết hy hữu sau khi bị xe tải kéo lê người trên quốc lộ 10
Eo biển Hormuz và áp lực từ phía Washington
Phát biểu trước giới truyền thông vào ngày 8/4, Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance khẳng định lập trường của chính quyền Tổng thống Donald Trump về thỏa thuận hiện tại với Tehran. Theo ông Vance, lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần thực chất là một quá trình đàm phán dựa trên sự đánh đổi cụ thể giữa hai quốc gia. Phía Mỹ yêu cầu Iran phải đảm bảo hoạt động giao thương tại eo biển chiến lược này được nối lại bình thường như một điều kiện tiên quyết cho các bước tiếp theo.
Đại diện Nhà Trắng nhấn mạnh rằng Washington sẽ không tiếp tục duy trì các cam kết của mình nếu phía Iran không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối ứng đã thỏa thuận. Ông Vance cảnh báo Tehran sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng nếu cố tình phá vỡ các điều khoản hàng hải đã thống nhất trong bản dự thảo. Lời đe dọa này được đưa ra trong bối cảnh các bên đang cố gắng duy trì một trạng thái ổn định tạm thời sau những căng thẳng quân sự leo thang liên tục.
Hiện tại, phía Mỹ đánh giá thỏa thuận vẫn đang ở vị thế thuận lợi khi các luồng hàng hải quốc tế bắt đầu được khơi thông trở lại một cách sơ khởi. Tuy nhiên, sự ổn định này vẫn còn rất mong manh khi Mỹ liên tục nhắc lại các biện pháp trừng phạt hoặc đáp trả nếu tiến trình bị trì hoãn bởi các hành động thực địa. Washington khẳng định mục tiêu cốt lõi của họ là duy trì sự lưu thông liên tục qua vùng nước nhạy cảm này để tránh các tác động tiêu cực đến kinh tế.
Eo biển Hormuz bị đóng sau các đợt không kích tại Li Băng
Ở phía ngược lại, giới chức Iran cáo buộc phía Mỹ đã vi phạm thỏa thuận khi không có hành động ngăn chặn các cuộc không kích của Israel nhắm vào lãnh thổ Li Băng. Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cho rằng việc vi phạm không phận và phủ nhận quyền hạt nhân của Iran đã khiến thỏa thuận ngừng bắn mất đi hiệu lực thực tế. Những tranh cãi xoay quanh bản đề xuất 10 điểm vẫn đang là rào cản lớn khiến hai phía chưa thể tìm được tiếng nói chung.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo hoạt động vận tải qua khu vực này đã bị chậm lại đáng kể và sau đó tạm dừng hoàn toàn vào cuối ngày 8/4. Dữ liệu từ hệ thống theo dõi hàng hải quốc tế cho thấy hiện không có tàu thuyền nào băng qua eo biển này ngay sau khi vừa được mở cửa ngắn hạn theo thỏa thuận. Động thái này được phía Iran giải thích là phản ứng trực tiếp trước các hoạt động quân sự của Israel khiến hàng trăm người thiệt mạng tại Li Băng.
Phía Iran khẳng định họ có quyền quản lý khu vực eo biển một cách có kiểm soát và cho rằng phía Mỹ đã chấp nhận thực tế quyền kiểm soát này từ trước. IRGC cũng đưa ra những cảnh báo về khả năng thực hiện các biện pháp đáp trả nếu các hành động tấn công vũ trang vào Li Băng không được chấm dứt ngay lập tức. Tình hình hiện tại đang đặt thỏa thuận vừa đạt được vào ngày 7/4 trước nguy cơ sụp đổ khi cả hai bên đều không ngừng gia tăng áp lực lên nhau.
Theo: Báo Dân trí
