Năm món canh quen thuộc từ hến, rong biển, bí đao, nấm hương và rau ngót được giới thiệu như giải pháp giúp mát gan, bổ thận trong những ngày hè nắng nóng, nếu người nấu tuân thủ đúng cách chế biến.
- Nhà ở riêng lẻ cao từ 12m bắt buộc phải có thiết kế chuyên môn
- Ông Trump đổi chuyên cơ về nước giữa lo ngại an ninh sau hội nghị NATO
- Cảnh báo ám sát và khoảng cách giữa nghi vấn với bằng chứng cụ thể
Vì sao gan và thận là hai cơ quan liên đới chặt chẽ, khi thận yếu sẽ khiến máu về gan bị nghẽn còn gan quá tải sẽ dồn việc bài tiết sang thận. Trong bối cảnh mùa hè khiến nhiều người ăn đồ dầu mỡ, uống nước đá và lạm dụng nước ngọt, năm món canh nói trên được xem là cách tự nhiên để hỗ trợ hai cơ quan này thay vì phụ thuộc vào thực phẩm chức năng.
Món đầu tiên là canh hến nấu bầu hoặc rau muống, cung cấp đạm lành mạnh giàu kẽm và vitamin B12 nhưng ít chất béo, giúp lợi tiểu và hỗ trợ gan kích hoạt các thành phần chống oxy hóa tự nhiên để làm sạch mô gan tổn thương. Do hến sống ở đáy bùn nên cần ngâm rửa kỹ, luộc sôi rồi chỉ gạn lấy phần nước trong, đồng thời nêm nhạt vì muối nhiều sẽ khiến thận co mạch và gan tích nước.
Món thứ hai là canh rong biển nấu đậu phụ và sườn non, trong đó rong biển có khả năng hút và đào thải kim loại nặng cùng độc tố trước khi chúng kịp thấm vào máu về gan, còn đạm thực vật từ đậu phụ giúp giảm tải cho gan và bảo vệ màng lọc của thận. Vì rong biển vốn đã mặn tự nhiên, người nấu nên vắt bớt muối, nêm nhẹ tay và hớt sạch lớp mỡ váng từ sườn non để tránh nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Món thứ ba, canh bí đao nấu thịt băm hoặc tôm nõn, gần như toàn nước, ít béo và natri thấp nên hoạt động như một máy lọc tự nhiên giúp thận đào thải axit uric và cặn canxi để ngừa sỏi thận, đồng thời làm mát tế bào gan. Bí đao cần được nấu chín kỹ hoàn toàn, bởi thói quen ăn sống hoặc nấu tái để giữ độ giòn thực chất gây hại dạ dày do tính tẩy rửa mạnh của loại quả này.
Món thứ tư là canh nấm hương nấu thịt gà nạc hoặc kỷ tử, với các chuỗi đường đa trong nấm hương giúp kích hoạt hệ miễn dịch, bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ hạ men gan, trong khi các chất trong nấm còn củng cố mạch máu nhỏ ở thận để giữ áp lực lọc máu ổn định. Nấm hương khô không nên ngâm bằng nước sôi hay ngâm quá lâu vì sẽ làm tan hết vitamin quý giá, mà chỉ cần ngâm nước lạnh vừa đủ nở rồi tận dụng luôn phần nước ngâm để nấu canh.
Món cuối cùng, canh rau ngót nấu thịt băm, giàu vitamin C và vitamin A giúp quét dọn các gốc tự do sinh ra khi gan thanh lọc bia rượu hay đồ cay nóng, đồng thời hỗ trợ thận dọn cặn bã trong máu. Rau ngót chỉ nên vò nhẹ tay ngay trước khi nấu để giữ dưỡng chất, tránh vò nát từ trước hoặc nấu quá nhừ làm bay hơi vitamin C, và người dễ bị sỏi thận chỉ nên ăn ở mức vừa phải.
Nếu thực hiện đúng các lưu ý trên, cả năm món canh đều mang lại lượng đạm sạch, tăng khả năng đào thải độc tố và giảm tải cho gan thận mà không cần tốn tiền cho thực phẩm chức năng đắt đỏ. Nhưng khoảng cách giữa một món canh “tốt trên lý thuyết” và một món canh thực sự có lợi nằm ở khâu chế biến: nêm quá mặn với canh hến hay canh rong biển khiến thận co mạch và gan tích nước, ăn bí đao sống hoặc nấu tái gây hại dạ dày thay vì mát gan, còn ngâm nấm hương bằng nước sôi lại làm mất sạch dưỡng chất quý giá. Điều cần nhìn thẳng là tác dụng bồi bổ của những món canh quen thuộc này phụ thuộc hoàn toàn vào việc người nấu có tuân thủ đúng kỹ thuật hay không, chứ không nằm ở bản thân nguyên liệu.
Trần Thu (tổng hợp)
