Nữ sinh Ninh Bình giành huy chương Vàng Vật lý quốc tế

Nguyễn Thị Bích Ngọc, học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, giành huy chương Vàng tại Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 56, góp phần đưa đội tuyển Việt Nam vào nhóm 7 quốc gia có thành tích cao nhất kỳ thi

Kỳ thi IPhO 2026 diễn ra tại Colombia, quy tụ 381 thí sinh đến từ 85 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó mỗi đoàn chỉ được cử tối đa 5 học sinh sau quá trình tuyển chọn nghiêm ngặt trong nước. Để đạt được tấm huy chương này, Bích Ngọc đã vượt qua nhiều thử thách về múi giờ, khí hậu và sự cố kỹ thuật trong lúc thi, đồng thời được nâng đỡ bởi quá trình bồi dưỡng bài bản của nhà trường và các chính sách hỗ trợ giáo dục mũi nhọn của tỉnh Ninh Bình.

Vượt nửa vòng trái đất để dự thi tại Colombia, đội tuyển Việt Nam phải đối mặt với sự chênh lệch 12 múi giờ cùng điều kiện khí hậu và ăn uống khác biệt, khiến nhịp sinh học của Bích Ngọc bị xáo trộn trong những ngày đầu. Nữ sinh phải điều chỉnh thời gian nghỉ ngơi, sinh hoạt để cơ thể kịp thích nghi trước khi bước vào các phần thi chính thức.

Đề thi năm nay gồm hai phần Lý thuyết và Thực nghiệm, mỗi phần kéo dài liên tục 5 giờ, đòi hỏi thí sinh phải duy trì sự tập trung cao độ và có thể lực tốt, áp lực lớn hơn nhiều so với kỳ thi học sinh giỏi quốc gia trong nước với thời gian làm bài khoảng 3 giờ. Phần thực nghiệm gắn với các xu hướng công nghệ hiện đại, còn phần lý thuyết có dung lượng lớn, đòi hỏi khả năng tư duy tổng hợp trong thời gian giới hạn.

Trong phần thi Thực nghiệm, một thao tác đo chưa chính xác khiến Bích Ngọc không thu thập được chuỗi số liệu ban đầu để tiếp tục các bước xử lý tiếp theo, tình huống có thể ảnh hưởng đến toàn bộ bài thi nếu dành quá nhiều thời gian khắc phục. Thay vì cố xử lý phần bị lỗi, em quyết định chấp nhận bỏ điểm câu hỏi đó để bảo toàn thời gian cho các phần còn lại, một lựa chọn không dễ dàng nhưng được xem là phương án tối ưu trong bối cảnh thời gian có hạn.

Ở phần lý thuyết, Bích Ngọc tập trung đọc kỹ đề, xác định đúng yêu cầu từng câu hỏi và bình tĩnh phân tích bản chất hiện tượng trước khi giải. Nền tảng kiến thức tích lũy suốt ba năm học chuyên cùng kinh nghiệm xử lý nhiều bộ đề quốc tế đã giúp em hoàn thành tốt phần lớn nội dung, hạn chế tối đa ảnh hưởng từ sự cố ở bài thực nghiệm, qua đó giành huy chương Vàng chung cuộc.

Bên cạnh phương pháp tự học truyền thống, Bích Ngọc còn chủ động sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để tra cứu tài liệu, gợi ý cách tiếp cận bài toán và dịch các tài liệu chuyên ngành nước ngoài, nhưng luôn tự tìm lời giải trước khi đối chiếu với công cụ này nhằm giữ vững khả năng tư duy độc lập. Giáo viên phụ trách cho biết đến cuối lớp 11, em đã hoàn thành phần lớn chương trình bồi dưỡng chuyên sâu, còn lớp 12 tập trung luyện đề theo nhiều dạng bài quốc tế và rèn kỹ năng xử lý tình huống có thể gặp trong kỳ thi.

Để phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong xây dựng chiến lược đào tạo bài bản ngay từ khâu tuyển chọn đầu vào, với hơn 1.600 học sinh, trong đó hơn 500 em ở nội trú, phần lớn đến từ khu vực nông thôn còn nhiều khó khăn. Nhà trường chú trọng phát hiện học sinh có năng khiếu từ bậc THCS, phối hợp tổ chức chuyên đề với các trường chuyên trong cả nước, đồng thời mời giáo sư, chuyên gia đầu ngành tham gia giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏi.

Cùng với nỗ lực của nhà trường, tỉnh Ninh Bình đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ giáo dục mũi nhọn, trong đó có chính sách học bổng cho học sinh trường chuyên, chính sách thu hút đội ngũ giáo viên, chuyên gia giỏi, cùng chế độ khen thưởng tài năng giáo dục với mức thưởng lên tới 500 triệu đồng cho huy chương Vàng quốc tế. Những chính sách này được xem là động lực quan trọng cho công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi của tỉnh.

Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình đánh giá tấm huy chương Vàng của Bích Ngọc là kết quả từ sự kết hợp giữa nỗ lực của học sinh, tâm huyết của đội ngũ giáo viên và sự đồng hành kịp thời từ các chính sách của tỉnh, đồng thời khẳng định hướng đi đúng đắn trong công tác phát hiện, bồi dưỡng nhân tài của giáo dục Ninh Bình.

Nguyễn Nhàn (Tổng hợp)