Quay lén giáo viên đang trở thành vấn đề gây tranh cãi khi nhiều địa phương đề nghị bổ sung lệnh cấm này vào Điều lệ trường phổ thông hiện hành.
Thực trạng quay lén giáo viên và áp lực từ mạng xã hội
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc sử dụng các thiết bị ghi hình trong lớp học đã không còn là điều hiếm gặp. Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng đã chính thức kiến nghị bổ sung hành vi quay lén, phát tán hình ảnh giáo viên và học sinh vào danh mục những việc học sinh không được làm. Lý do chính được đưa ra là sự phổ biến của việc đưa các nội dung học đường lên không gian mạng một cách thiếu kiểm soát, gây ra những hệ lụy khôn lường cho môi trường sư phạm.
Thực tế cho thấy, năm 2025 nhiều video clip về các giờ học hoặc những tình huống mâu thuẫn cá nhân đã bị học sinh ghi lại và chia sẻ rộng rãi. Những hình ảnh này khi chưa được sự đồng ý của người trong cuộc thường dẫn đến những hiểu lầm nghiêm trọng từ phía dư luận xã hội. Áp lực tâm lý từ việc bị theo dõi bởi ống kính máy quay lén khiến cả giáo viên và học sinh đều cảm thấy bất an, thậm chí là nạn nhân của các vụ bạo lực học đường trực tuyến.
Sự lo ngại này không chỉ dừng lại ở một địa phương mà lan rộng ra nhiều tỉnh thành khác như TP.HCM, Bắc Ninh và Đồng Nai. Các chuyên gia giáo dục tại đây đều nhấn mạnh rằng việc bảo vệ danh dự và nhân phẩm của nhà giáo là ưu tiên hàng đầu. Môi trường mạng xã hội vốn dĩ phức tạp, nếu không có quy định rõ ràng, những hình ảnh bị cắt xén có thể hủy hoại sự nghiệp của một giáo viên chỉ trong vài giờ đồng hồ, tạo ra tiền lệ xấu trong ứng xử.
Quy định về hành vi quay lén giáo viên trong không gian mạng
Hành vi xúc phạm danh dự và nhân phẩm thông qua mạng xã hội đã được đưa vào dự thảo Điều lệ trường phổ thông mới. Theo đó, học sinh bị nghiêm cấm thực hiện các hành vi xâm phạm thân thể hoặc uy tín của giáo viên và cán bộ nhà trường dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả trực tuyến. Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa việc phòng chống bắt nạt và bạo lực trên môi trường mạng, vốn đang ngày càng trở nên tinh vi và khó kiểm soát.
Nhiều địa phương như Hà Tĩnh và Sơn La cũng đồng quan điểm rằng cần phải làm rõ các quy tắc ứng xử của học sinh trên internet. Việc quay lén không chỉ là một hành động tự phát mà đôi khi trở thành công cụ để bắt nạt hoặc bôi nhọ người khác. Do đó, việc mở rộng phạm vi các hành vi bị nghiêm cấm trong dự thảo là cần thiết để bao quát được những thay đổi nhanh chóng của công nghệ và thói quen sử dụng mạng xã hội của giới trẻ.
Mục tiêu của các đề xuất này là tạo ra một khung pháp lý vững chắc ngay trong nội quy nhà trường để giáo viên yên tâm công tác. Khi các hành vi vi phạm trên không gian mạng được định danh rõ ràng, việc xử lý và răn đe sẽ trở nên hiệu quả hơn. Điều này cũng giúp học sinh ý thức được trách nhiệm của mình khi cầm trên tay các thiết bị công nghệ, tránh việc vô tình hoặc cố ý vi phạm quyền riêng tư của người khác.
Tranh luận về tính chồng chéo khi cấm quay lén giáo viên
Mặc dù ủng hộ mục tiêu bảo vệ giáo viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo lại có những e ngại về tính pháp lý khi bổ sung chi tiết hành vi này vào Điều lệ. Trong phần giải trình, Bộ cho rằng các hành vi quay lén hay phát tán hình ảnh cá nhân trái phép thực tế đã được điều chỉnh bởi các luật chuyên ngành khác. Các quy định về quyền riêng tư, an toàn thông tin và an ninh mạng hiện nay đã đủ cơ sở để xử lý các vi phạm tương tự trong đời sống xã hội.
Việc đưa các quy định quá cụ thể vào văn bản hành chính của ngành giáo dục có thể gây ra tình trạng chồng chéo với hệ thống pháp luật chung. Hơn nữa, khi các quy định pháp luật chuyên ngành thay đổi, Điều lệ trường phổ thông sẽ rất khó cập nhật kịp thời, dẫn đến sự lạc hậu của văn bản. Đây là bài toán cân bằng giữa việc ban hành nội quy chi tiết và việc tuân thủ các nguyên tắc lập pháp chung để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống.
Tuy nhiên, dự thảo vẫn giữ hướng tiếp cận mở để linh hoạt trong việc quản lý. Thay vì chỉ nêu tên hành vi “quay lén”, văn bản sẽ tập trung vào việc cấm các hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm nói chung. Đồng thời, quy định về việc sử dụng điện thoại trong giờ học cũng được siết chặt, chỉ cho phép khi phục vụ mục đích học tập và có sự đồng ý của giáo viên. Điều này được kỳ vọng sẽ hạn chế tối đa các điều kiện dẫn tới hành vi quay chụp trái phép trong lớp học.
Theo: Báo Dân trí