Arab Saudi buộc phải chuyển hướng xuất khẩu dầu sang kênh đào Suez sau khi cả eo biển Hormuz lẫn Bab el-Mandeb đều bị gián đoạn do chiến sự, đẩy chi phí vận chuyển và thời gian hành trình tăng vọt.
- Công an Nghệ An triệt phá hai đường dây bán người qua biên giới, bắt 6 đối tượng
- Bắt giữ đối tượng trốn truy nã ma túy sau gần 30 năm ở Lào
- Bốn vụ tai nạn xe khách trong 5 ngày đều xảy ra từ nửa đêm đến rạng sáng
Tuyến đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi kéo dài hành trình của tàu dầu từ 19 ngày lên 48 ngày, theo dữ liệu từ các hãng phân tích năng lượng Kpler và LSEG. Chiến sự bùng phát cuối tháng 2 là nguyên nhân trực tiếp buộc Riyadh phải liên tiếp điều chỉnh tuyến xuất khẩu dầu trong thời gian ngắn.
Trước đó, Arab Saudi đã chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu từ vịnh Ba Tư sang biển Đỏ nhằm tránh eo biển Hormuz. Tuy nhiên, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn liên tiếp tấn công tàu thuyền trên biển Đỏ trong tuần này, khiến tuyến thay thế đó không còn là lựa chọn an toàn.
Hậu quả tài chính được phản ánh rõ qua từng con số cụ thể. Chi phí nhiên liệu cho hành trình dài hơn tăng gấp đôi, từ 1,26 triệu USD lên 2,87 triệu USD, theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu LSEG; ngoài ra, phí đi qua kênh đào Suez phát sinh thêm một triệu USD.
Vấn đề không chỉ nằm ở chi phí. Theo Energy Aspects, các tàu dầu cỡ lớn khi đi qua kênh Suez chỉ có thể chở được nửa số hàng so với tải trọng thông thường, do giới hạn mớn nước của tuyến kênh; tàu phải bơm thêm dầu sau khi ra đến khu vực Địa Trung Hải mới đủ tải.
Bối cảnh thị trường dầu mỏ hiện tại cũng cho thấy sự thay đổi đáng kể so với thập niên 70 và 80 của thế kỷ XX. Khi đó, khách hàng lớn nhất của Arab Saudi tập trung ở châu Âu và Mỹ; còn hiện tại, phần lớn dầu xuất khẩu của nước này hướng đến châu Á, khiến bất kỳ sự vòng vèo nào cũng kéo dài hành trình thêm gần một tháng.
Giới quan sát nhận định Arab Saudi có thể giảm bớt áp lực bằng cách bơm dầu qua đường ống Sumed thay vì vận chuyển toàn bộ qua kênh đào. Đây là tuyến đường ống dài 320km nối cảng Ain Sokhna trên biển Đỏ với cảng Sidi Kerir bên bờ Địa Trung Hải, với công suất tối đa 2,5 triệu thùng mỗi ngày — tương đương một phần ba tổng lượng dầu xuất khẩu của Arab Saudi.
Lê Toan (tổng hợp)
