Thỏa thuận Mỹ - Iran và bước tiến dỡ bỏ trừng phạt từ châu Âu

Sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình, nhóm E4 tuyên bố sẵn sàng dỡ bỏ trừng phạt nếu Tehran thực hiện cam kết về chương trình hạt nhân của mình.

Nhóm E4 và lộ trình dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế

Sự kiện Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đã tạo ra một làn sóng ngoại giao mạnh mẽ trên trường quốc tế. Vào ngày 14/6, các cường quốc thuộc nhóm E4 bao gồm Anh, Pháp, Đức và Ý đã ra tuyên bố chung thể hiện sự ủng hộ đối với tiến trình hòa bình này. Các quốc gia này khẳng định sẵn sàng dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế vốn đã áp đặt lên Iran trong nhiều năm qua, với điều kiện Tehran phải có những bước đi cụ thể và minh bạch hơn đối với chương trình hạt nhân của quốc gia này.

Trong văn bản chung, lãnh đạo bốn nước châu Âu nhấn mạnh mục tiêu tối thượng là đảm bảo Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân để duy trì an ninh khu vực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhóm E4 cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Mỹ, phía Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Đây được xem là một cam kết quan trọng nhằm tạo ra hành lang pháp lý và kinh tế thuận lợi cho Iran tái hội nhập sâu rộng vào thị trường toàn cầu sau thời gian dài bị cô lập bởi các lệnh trừng phạt.

Sáng sớm ngày 15/6, thông tin về việc ký kết chính thức thỏa thuận đã được xác nhận rộng rãi, mang lại hy vọng mới cho sự ổn định tại Trung Đông. Việc dỡ bỏ trừng phạt không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn là đòn bẩy kinh tế quan trọng cho cả khu vực và thế giới. Tuy nhiên, các nhà quan sát cũng lưu ý rằng lộ trình này sẽ phụ thuộc rất lớn vào sự tuân thủ của các bên đối với những điều khoản đã ký kết trong thỏa thuận hòa bình vừa đạt được giữa Washington và Tehran.

Thỏa thuận Mỹ – Iran tác động tích cực đến thị trường dầu mỏ

Ngay sau khi thỏa thuận được công bố, thị trường năng lượng thế giới đã có những phản ứng tức thì và đầy mạnh mẽ. Giá dầu Brent trong phiên giao dịch đầu tuần đã giảm sâu 4%, xuống mức khoảng 83,80 USD/thùng, một sự sụt giảm đáng kể so với mức đỉnh cao nhất là 126,41 USD/thùng được ghi nhận hồi tháng 5. Tương tự, giá dầu thô tại thị trường Mỹ cũng ghi nhận mức giảm 4,3%, lùi về mốc 81,23 USD/thùng, dù con số này vẫn cao hơn mức 67 USD/thùng ở thời điểm trước khi xung đột nổ ra.

Sự sụt giảm của giá năng lượng chủ yếu đến từ kỳ vọng về việc khôi phục hoạt động lưu thông tự do qua eo biển Hormuz. Theo thỏa thuận, hoạt động hàng hải qua khu vực chiến lược này sẽ do phía Iran và Oman cùng phối hợp quản lý nhằm đảm bảo an toàn. Mặc dù có những lo ngại về việc Iran có thể thu phí quá cảnh đối với các tàu thương mại, nhưng tâm lý lạc quan của các nhà đầu tư về nguồn cung dầu dồi dào vẫn chiếm ưu thế, giúp hạ nhiệt áp lực lạm phát trên quy mô toàn cầu.

Bên cạnh thị trường dầu mỏ, các sàn chứng khoán châu Á cũng đồng loạt ghi nhận sắc xanh trong phiên sáng nay khi tâm lý chấp nhận rủi ro tăng cao. Chỉ số Nikkei của Nhật Bản tăng ấn tượng 2% lên mức 68.685 điểm, vượt xa mức đóng cửa cuối tuần trước. Sự suy yếu của đồng USD và triển vọng giá năng lượng giảm bền vững đang buộc các ngân hàng trung ương lớn phải cân nhắc lại chính sách tiền tệ trong các cuộc họp sắp tới, đặc biệt là cuộc họp của Fed vào ngày 17/6.

Đỗ Vân (tổng hợp)