Nghiên cứu mới cảnh báo hiện tượng trái đất quay chậm đang diễn ra với tốc độ kỷ lục do biến đổi khí hậu. Việc băng tan khiến mực nước dâng tại xích đạo đã can thiệp trực tiếp vào nhịp quay của hành tinh.
- Rau cho nam giới và những món “nhỏ mà có võ” ở chợ
- Vụ xóc đĩa Hưng Yên: 26 người bị đề nghị truy tố
- Tài xế Range Rover đâm lốp xe máy đỗ trong ngõ bị triệu tập
Tốc độ chậm lại kỷ lục kể từ kỷ Pliocen
Các nhà nghiên cứu địa vật lý tại Vienna và Zurich vừa công bố những phát hiện chấn động về sự thay đổi động lực học của hành tinh. Bằng cách phân tích dữ liệu cổ khí hậu từ cuối kỷ Pliocen, khoảng 3,6 triệu năm trước, nhóm chuyên gia đã đưa ra ước tính quy mô nhất về việc hành tinh thay đổi tốc độ quay quanh trục. Kết quả cho thấy trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2020, độ dài một ngày trên thế giới đã tăng thêm khoảng 1,33 mili giây sau mỗi thế kỷ. Con số này đánh dấu sự gia tăng nhanh nhất trong tốc độ quay chậm dần của địa cầu kể từ thời đại của các loài động vật tiền sử như voi ma mút khổng lồ hay hổ răng kiếm.
Giáo sư Benedikt Soja từ ETH Zurich nhận định rằng sự gia tăng nhanh chóng này phản ánh mức độ nghiêm trọng của biến đổi khí hậu thời hiện đại. Ông khẳng định tốc độ này hiện ở mức chưa từng có trong ít nhất 3,6 triệu năm qua. Trong khi nhiều người có cảm giác chủ quan rằng thời gian đang trôi qua nhanh hơn do áp lực cuộc sống, thực tế vật lý lại chứng minh điều ngược lại. Các hoạt động của con người đang trực tiếp làm ngày dài ra với tốc độ đáng kinh ngạc. Sự can thiệp này không chỉ là một hiện tượng thiên văn học đơn thuần mà còn là dấu chỉ cho sự mất cân bằng sinh thái nghiêm trọng đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu.
Lực kéo từ đại dương và sự tái phân bổ khối lượng
Hiện tượng này được các chuyên gia gọi là sự tái phân bổ khối lượng của lục địa và địa cầu. Khi nhiệt độ toàn cầu tăng cao, các tảng băng tại hai cực và sông băng trên núi tan chảy, đổ một lượng nước khổng lồ vào các đại dương. Do tác động của lực ly tâm, khối lượng nước này không phân bổ đồng đều mà tích tụ tại các vĩ độ thấp gần khu vực xích đạo. Sự dịch chuyển khối lượng nước từ các cực về phía bụng của hành tinh đã tạo ra một lực kéo mạnh mẽ, trực tiếp làm chậm tốc độ quay quanh trục của trái đất. Cơ chế này tương tự như một vận động viên trượt băng nghệ thuật dang tay ra để xoay chậm lại.
Nhà nghiên cứu Kiani Shahvandi từ Đại học Vienna cho biết lịch sử địa cầu chỉ ghi nhận một lần duy nhất có tốc độ thay đổi tương đương là cách đây khoảng 2 triệu năm. Tuy nhiên, điều đó chưa từng xảy ra trước hoặc sau giai đoạn nước biển dâng nhanh như từ năm 2000 đến 2020. Sự can thiệp này của con người đã vượt ra ngoài tầng khí quyển, chạm đến tận cốt lõi vận động vật lý của hành tinh. Việc thấu hiểu cơ chế này giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn về quy mô khủng hoảng khí hậu hiện nay. Những nỗ lực giảm phát thải không chỉ để cứu vãn hệ sinh thái mà còn để bảo vệ sự ổn định cơ bản của thời gian.
Theo: Báo Thanh Niên
