Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo NATO đối mặt tương lai “rất tồi tệ” nếu đồng minh không hỗ trợ khai thông eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu toàn cầu đi qua
- Giá dầu thế giới: Giá giảm sâu khi áp lực tại Hormuz hạ nhiệt
- Hàn Quốc nới lỏng kiểm soát biên giới để phục hồi du lịch
- Bò mẹ quỳ lạy khi rời chủ cũ gấy xôn xao mạng xã hội
Trump gửi tối hậu thư tới đồng minh
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times ngày 15/3, ông Trump đưa ra yêu cầu thẳng thừng: các đồng minh phải tham gia nỗ lực quân sự tại eo biển Hormuz hoặc chịu hậu quả đối với quan hệ trong NATO. Ông lập luận châu Âu và Trung Quốc phụ thuộc vào dầu mỏ từ vùng Vịnh nhiều hơn hẳn Mỹ, do đó “việc những người hưởng lợi từ eo biển giúp đảm bảo không có điều gì tồi tệ xảy ra ở đó là hoàn toàn phù hợp”.
Ngày 14/3, ông Trump kêu gọi Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh tham gia “nỗ lực tập thể” tái lập lưu thông tại Hormuz, đồng thời đe dọa hoãn hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến diễn ra cuối tháng này. Khi được hỏi rõ hơn về loại hỗ trợ cần thiết, nhà lãnh đạo Mỹ trả lời “bất cứ điều gì cần thiết” và cho rằng các đồng minh nên ưu tiên gửi tàu quét mìn — loại khí tài mà châu Âu sở hữu nhiều hơn hẳn Mỹ.
Tính đến tối 15/3, giá dầu quốc tế ở mức 106 USD (khoảng 2,7 triệu đồng) mỗi thùng, tăng khoảng 45% so với thời điểm chiến sự bùng nổ. Các nỗ lực của Mỹ nhằm tái lập lưu thông tại Hormuz đến thời điểm này về cơ bản đã thất bại.
Đồng minh châu Âu phản ứng trái chiều
Tổng thư ký NATO Mark Rutte trước đó đánh giá sự ủng hộ dành cho các cuộc không kích là “rộng khắp” trong liên minh. Tuy nhiên, tờ The Telegraph của Anh ngày 16/3 nhận định triển vọng lạc quan của ông Rutte “không được chia sẻ rộng rãi ở Brussels”, đồng thời dẫn một loạt căng thẳng nổi lên từ các tranh cãi công khai giữa Washington và nhiều đồng minh then chốt, trong đó có Thủ tướng Anh Keir Starmer.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez là nhà lãnh đạo NATO phản đối cuộc không kích của Mỹ mạnh mẽ nhất, đồng thời bác bỏ yêu cầu cho phép lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ Tây Ban Nha. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố các cuộc tấn công của Mỹ và Israel là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni nêu rõ Roma “không ở trong tình trạng chiến tranh và không muốn bước vào một cuộc chiến”.
Pháp và Ý đang tìm cách thương lượng trực tiếp với Tehran nhằm bảo đảm an toàn cho tàu thuyền của mình, phản ánh cách tiếp cận khác biệt so với lập trường của Washington.
Liên minh hải quân — Hoài nghi về tính khả thi
Tehran bác bỏ cáo buộc phong tỏa Hormuz. Tư lệnh Hải quân Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Alireza Tangsiri khẳng định ngày 16/3 rằng eo biển “không bị phong tỏa về mặt quân sự, mà chỉ đơn thuần là đang nằm dưới sự kiểm soát” của Tehran. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết tuyến đường thủy vẫn mở cho vận tải quốc tế, ngoại trừ tàu của Mỹ và các đồng minh.
Ông Alexandru Hudisteanu, chuyên gia an ninh hàng hải từng phục vụ 13 năm trong Hải quân Romania, nhận định với Đài Al Jazeera rằng việc phối hợp các hạm đội với học thuyết tác chiến khác nhau là “không dễ, khi mà ngay cả liên lạc cơ bản cũng đã là vấn đề” trong môi trường có đủ loại đe dọa bất đối xứng như tên lửa, mìn và hệ thống không người lái. Hộ tống tàu dân sự qua Hormuz bằng khí tài quân sự còn đòi hỏi chi phí lớn và tiềm ẩn nguy cơ kéo thêm nhiều quốc gia vào vòng chiến.
“An ninh cho eo biển là có thể đạt được. Vấn đề là cần bao nhiêu thời gian và khí tài”, ông Hudisteanu nhấn mạnh. Tính đến ngày 16/3, chưa có quốc gia nào công khai đồng ý với lời kêu gọi của ông Trump.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
