Từ ưu tiên ngoại giao đến hành động quân sự, quyết định không kích Iran của Tổng thống Donald Trump được thúc đẩy bởi sự bế tắc đàm phán cùng áp lực không ngừng từ các đồng minh chiến lược Israel và Arab Saudi.
- Trung Đông rúng động: Mỹ và Israel tổng tấn công Iran, lo ngại chiến tranh toàn diện
- Thảm kịch máy bay quân sự chở tiền rơi tại Bolivia khiến ít nhất mười lăm người thiệt mạng
- Iran xác nhận lãnh tụ tối cao qua đời vì bị không kích
Sự bế tắc trên bàn đàm phán ngoại giao
(Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)
Tổng thống Donald Trump vốn từng ưu tiên các giải pháp ngoại giao và đối thoại nhằm buộc Iran nhượng bộ về chương trình hạt nhân và tên lửa. Tuy nhiên, sau khi các cuộc biểu tình bùng phát tại Iran vào cuối năm 2025, quan điểm của ông bắt đầu có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Dù đã cử phái đoàn đàm phán tại Geneva và điều động tàu sân bay tới Trung Đông để gây áp lực, sự kiên nhẫn của ông Trump dần cạn kiệt khi các nỗ lực đàm phán không đạt được bước đột phá.
Giới chức Mỹ tin rằng Tehran chỉ đang dùng các thủ thuật trì hoãn và “chơi đùa với chữ nghĩa” để duy trì khả năng làm giàu uranium cho mục tiêu chế tạo bom hạt nhân. Đến chiều ngày 27/2, sự thất vọng của Tổng thống đã lên đến đỉnh điểm. Ông công khai bày tỏ sự không hài lòng với các nhà đàm phán Iran và khẳng định Mỹ đang đứng trước một “quyết định rất lớn” không hề dễ dàng.
Áp lực từ các đồng minh Israel và Arab Saudi
Bên cạnh sự bế tắc ngoại giao, quyết định không kích Iran của ông Trump còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nỗ lực thuyết phục của Israel và Arab Saudi. Thủ tướng Benjamin Netanyahu từ lâu đã kiên trì thúc đẩy Mỹ tấn công Iran, quốc gia mà Israel coi là mối đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của mình. Sự phối hợp giữa hai đồng minh chiến lược này được xem là động lực quan trọng khiến ông Trump nghiêng hẳn về phương án sử dụng vũ lực.
Đáng chú ý, Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman đã thực hiện nhiều cuộc điện đàm riêng để ủng hộ Mỹ tấn công, dù công khai vẫn ủng hộ ngoại giao. Riyadh lo ngại rằng Iran sẽ trở nên nguy hiểm hơn nếu không bị ngăn chặn kịp thời khi Mỹ đang có lực lượng quân sự hùng hậu tại khu vực. Dưới góc nhìn chuyên gia, Arab Saudi coi Tehran là đối thủ lớn nhất và muốn loại bỏ ảnh hưởng của đối thủ này để bảo vệ hạ tầng dầu mỏ.
Bước ngoặt quân sự và những hệ quả khó lường
Chiến dịch không kích quy mô lớn vào sáng 28/2 đánh dấu bước ngoặt trong chính sách đối ngoại của Mỹ, vốn đã kiềm chế suốt nhiều thập kỷ. Cuộc tấn công nhắm thẳng vào năng lực tên lửa, hải quân và các lực lượng ủy nhiệm của Iran nhằm bảo vệ lợi ích của Mỹ và các đồng minh. Ngay trong giờ đầu tiên, các cuộc tập kích hiệp đồng đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng.
Tổng thống Trump mô tả đây là “cơ hội trăm năm có một” để người dân Iran giành lại tự do. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định đây là một canh bạc quân sự đầy rủi ro. Câu hỏi đặt ra là liệu một chiến dịch không kích từ trên không có thực sự giúp Washington đạt được những mục tiêu chính trị bền vững dưới mặt đất hay không.
Theo: VnExpress
