Virus Nipah đang trở thành mối đe dọa y tế nghiêm trọng tại khu vực châu Á với tỷ lệ tử vong lên tới 75% trong khi giới khoa học hiện vẫn chưa tìm ra vắc xin.
- Làm rõ vụ thịt heo không tươi vào trường tiểu học ở TP.HCM
- Tạm giữ 20 người sau vụ hỗn chiến đẫm máu tại Hóc Môn
- Điều tra vụ cụ bà 90 tuổi bị nữ giúp việc bạo hành tại Hà Nội
Nguồn gốc lây truyền từ vật chủ tự nhiên và thực phẩm nhiễm bẩn
Sự xuất hiện của virus Nipah (NiV) bắt đầu gây chú ý cho giới y khoa quốc tế từ năm 1999 sau đợt bùng phát dữ dội tại Malaysia và Singapore. Theo các báo cáo dịch tễ học, vật chủ trung gian trong đợt dịch đầu tiên này được xác định là lợn, dẫn đến việc tiêu hủy hàng loạt để ngăn chặn mầm bệnh lây lan sang người. Tuy nhiên, qua quá trình nghiên cứu chuyên sâu, các nhà khoa học đã xác định vật chủ tự nhiên thực sự của loại virus này là loài dơi ăn quả thuộc họ Pteropodidae.
Sự lây nhiễm sang con người thường diễn ra theo trình tự tiếp xúc trực tiếp với động vật mang mầm bệnh hoặc thông qua con đường thực phẩm. Tại các quốc gia như Bangladesh và Ấn Độ, giới chức y tế ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh do tiêu thụ nhựa cây chà là hoặc các loại trái cây bị nhiễm chất tiết của dơi. Đáng chú ý, virus Nipah cũng có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch cơ thể của bệnh nhân, khiến nguy cơ bùng phát trong các hộ gia đình và cơ sở y tế trở nên hiện hữu.
Triệu chứng lâm sàng và tình trạng thiếu hụt phác đồ điều trị đặc hiệu
Các biểu hiện của người nhiễm virus Nipah rất đa dạng, khởi đầu bằng những triệu chứng giống như cúm thông thường. Thời gian ủ bệnh được xác định kéo dài từ 4 đến 14 ngày, tuy nhiên có những trường hợp cá biệt ghi nhận thời gian ủ bệnh lên tới 45 ngày. Bệnh nhân thường xuất hiện tình trạng sốt cao, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng. Trong giai đoạn tiến triển nặng, người bệnh có thể gặp các biến chứng thần kinh nghiêm trọng như chóng mặt, buồn ngủ, suy giảm ý thức và viêm não cấp tính dẫn đến hôn mê.
Thách thức lớn nhất đối với ngành y tế hiện nay là tỷ lệ tử vong do virus Nipah gây ra ở mức rất cao, dao động từ 40% đến 75% tùy theo năng lực giám sát và điều trị tại địa phương. Đến thời điểm hiện tại, Tổ chức Y tế Thế giới xác nhận vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cũng như vắc xin phòng ngừa cho cả người và động vật. Mọi nỗ lực y tế hiện nay chỉ dừng lại ở mức độ chăm sóc hỗ trợ tích cực để giảm thiểu các biến chứng về hô hấp và thần kinh cho bệnh nhân trong quá trình điều trị.
Trước những nguy cơ tiềm tàng, Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa virus Nipah vào danh sách các bệnh ưu tiên nghiên cứu hàng đầu trong Kế hoạch R&D. Công tác phòng ngừa hiện dựa hoàn toàn vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến cáo người dân tránh tiếp xúc với dơi hoặc lợn bệnh và tuân thủ các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt tại bệnh viện. Các chuyên gia quốc tế hiện vẫn đang tiếp tục lộ trình thử nghiệm lâm sàng các liệu pháp kháng thể đơn dòng với hy vọng sớm tìm ra giải pháp ngăn chặn sự lây lan của loại virus nguy hiểm này.
Theo: Báo Tiền Phong
