Tại thủ phủ xoài Cam Lâm, những vườn xoài cổ Cam Lâm gần 70 năm tuổi vẫn xanh tốt, giúp các hộ nông dân thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
- Nhóm người Trung Quốc lừa đảo: Phát hiện đại bản doanh tại khách sạn Bình Dương
- Tổng thống Donald Trump tuyên bố “chấm dứt cuộc chiến” với Iran, mở lại eo biển Hormuz
- Thanh Hóa rà soát mỏ khoáng sản và xử phạt hàng loạt vi phạm sau tai nạn chết người
Di sản xoài cổ Cam Lâm và giá trị kinh tế bền vững
Nằm tại xã Cam Lâm, khu vườn của ông Diệp Thế Thanh là minh chứng cho sức sống bền bỉ của giống xoài Canh Nông được trồng từ năm 1957. Những gốc xoài cổ thụ ở đây có thân xù xì, gốc lớn đến mức bốn người ôm không xuể và tán cây cao gần 30 mét phủ bóng mát rượi giữa trưa hè. Mảnh đất này vốn do cha ông khai hoang, mang giống về trồng nhưng ông chỉ kịp nhìn thấy những mùa quả đầu tiên trước khi qua đời, để lại di sản cho thế hệ sau tiếp nối.
Dù đã trải qua gần bảy thập kỷ, 25 gốc xoài Canh Nông nguyên bản trong vườn vẫn duy trì năng suất ấn tượng với khoảng 20 tấn quả mỗi năm. Quả xoài loại một thường nặng trên 250 gram, nổi bật với vị ngọt thanh, ít xơ và hương thơm rất riêng biệt, giúp gia đình ông thu về trung bình 10 triệu đồng mỗi gốc sau khi trừ chi phí. Đối với ông Thanh, vườn cây không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn là tài sản vô giá nuôi sống nhiều thế hệ từ đời cha ông đến nay.
Để đảm bảo giá trị kinh tế, việc chăm sóc những cây cổ thụ đòi hỏi kỹ thuật tỉ mỉ và tốn nhiều công sức hơn so với cây trẻ. Người trồng phải chú trọng lượng phân bón, nước tưới và cắt tỉa cẩn thận để cây không bị suy yếu, đồng thời đảm bảo quả có mẫu mã đẹp, không trầy xước khi ra thị trường. Nhờ chất lượng vượt trội, nhiều cây trong vườn đã được cơ quan chuyên môn chọn làm cây đầu dòng để lấy đọt phục vụ việc ghép và nhân giống cho toàn khu vực.
Bảo tồn giống xoài quý thông qua mô hình du lịch trải nghiệm
Không chỉ dừng lại ở việc bán quả truyền thống, nhiều hộ dân tại thôn Tân Hải đã tận dụng vườn cây lâu năm để phát triển mô hình du lịch tham quan. Chị Bùi Châu hiện sở hữu vườn xoài rộng 7.000m2 với những gốc cây 70-80 tuổi do ông bà để lại, tạo nên một không gian xanh mướt thu hút khách phương xa. Để tăng năng suất, khoảng 10 năm qua, gia đình chị đã ghép thêm giống xoài Úc lên các gốc xoài cũ, giúp sản lượng toàn vườn đạt gần 8 tấn mỗi mùa.
Mô hình du lịch tại vườn cho phép du khách tự tay hái những trái chín, cân ký và thanh toán trực tiếp, mang lại trải nghiệm thực tế thú vị và giúp tiêu thụ nông sản thuận lợi hơn. Những trái xoài Canh Nông khi chín có đặc điểm chua thanh, ngọt nhẹ rất được ưa chuộng, thường có giá từ 10.000 đến 20.000 đồng mỗi kg tùy chất lượng. Cách làm này vừa giúp giới thiệu đặc sản địa phương, vừa giúp nông dân chủ động hơn trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm thay vì chỉ phụ thuộc vào thương lái.
Hiện nay, giá trị của trái xoài còn được nâng cao thông qua việc chế biến thành bánh tráng xoài hay xoài sấy dẻo, giúp kéo dài thời gian bảo quản và đa dạng hóa sản phẩm. Những người nông dân như ông Thanh hay chị Châu luôn mong mỏi các giống xoài gốc sẽ tiếp tục được bảo tồn và phát triển bền vững. Đối với họ, những gốc cổ thụ không chỉ là sinh kế mà còn là niềm tự hào về một nghề truyền thống gắn bó lâu đời với mảnh đất Cam Lâm.
Hoa Mai (Tổng hợp)
