Không chỉ là một giáo viên tận tụy với học trò, thầy Ly Ly Pó ở xã Pù Nhi, tỉnh Thanh Hóa, còn được bà con và học trò gọi trìu mến là “người gieo tiếng sáo Mông giữa đại ngàn”. Với thầy, tiếng sáo không chỉ là âm nhạc, mà còn là linh hồn văn hóa của đồng bào mình.
- Tông đuôi xe đầu kéo container: Thảm kịch trên đường NE2
- Nga tấn công dữ dội lữ đoàn Ukraine bằng Iskander, bom lượn và UAV
- Những lợi ích đối với sức khỏe khi ăn hành tím muối chua
Từ tuổi thơ nghèo khó đến tình yêu tiếng sáo
Sinh năm 1985, tại bản Hua Pù (huyện Mường Lát cũ, nay thuộc xã Pù Nhi), Pó Ly lớn lên trong cảnh thiếu thốn. Trẻ con trong bản bữa đói bữa no, ít ai được đến lớp. Nhưng cậu bé Pó lại say mê sách vở và đặc biệt là những điệu khèn, điệu sáo.
Mỗi khi bản có sinh hoạt cộng đồng, cậu đều tìm đến, lặng lẽ nghe người lớn thổi khèn, thổi sáo. Tối về, sau khi phụ cha mẹ làm nương, Pó tự chặt nứa, chẻ trúc làm sáo, mày mò luyện thổi. Không được học nhạc bài bản, nhưng tình yêu với tiếng sáo đã nuôi dưỡng ước mơ: một ngày nào đó, cậu sẽ khiến mọi người xúc động khi nghe tiếng sáo Mông.
Hành trình học tập đầy nỗ lực
Thấy con ham học, cha mẹ đã cố gắng cho Pó đến lớp. Lên THCS, ngày nào cậu cũng đi bộ hơn 3 km băng rừng xuống xã Pù Nhi. Năm 2001, Pó thi đỗ Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Thanh Hóa. Ở đây, cậu càng quyết tâm học thật giỏi để sau này đem “cái chữ” về bản.
Không chỉ học tốt, Pó còn tham gia phát thanh tiếng Mông trên Đài tỉnh, là hạt nhân văn nghệ, biểu diễn sáo trong nhiều chương trình. Tiếng sáo trong trang phục truyền thống của cậu luôn để lại dấu ấn đặc biệt.
Khi học Sư phạm tiếng Anh tại Đại học Hồng Đức, Pó vẫn mang theo cây sáo. Anh biểu diễn trong hoạt động văn nghệ, giao lưu sinh viên, kể cả với bạn bè Lào. Tiếng sáo trong trẻo, da diết ấy được nhiều người yêu thích.
Người thầy gieo hồn sáo Mông
Ra trường, Pó trở về quê dạy tiếng Anh ở vùng cao. Trên bục giảng, thầy tận tụy dạy chữ, khuyến khích học trò học ngoại ngữ để mở mang tri thức. Sau giờ dạy, anh lại trở thành người truyền dạy tiếng sáo Mông cho lũ trẻ trong bản.
“Tiếng sáo là linh hồn của đồng bào mình. Nếu trẻ con không biết thổi nữa thì mai này tiếng sáo chỉ còn trong ký ức,” thầy Pó chia sẻ.
Ban đầu chỉ vài em tìm đến học. Thầy mang sáo ra mỏm đá, thổi cho cả bản nghe. Âm điệu ấy dần dần chạm đến tâm hồn lũ trẻ, khiến nhiều em xin theo học. Giờ đây, không ít học trò đã biết thổi sáo, kèn lá.
Thầy không chỉ dạy kỹ thuật, mà còn kể về ý nghĩa từng khúc nhạc: sáo gọi bạn, sáo ngày hội xuân, hay những giai điệu gắn liền với đời sống người Mông. Nhờ vậy, các em thêm yêu và tự hào về văn hóa dân tộc.
Đưa tiếng sáo Mông ra khỏi bản làng
Ngoài giảng dạy, thầy Pó còn tham gia nhiều cuộc thi nhạc cụ dân tộc. Kỹ năng điêu luyện cùng phong cách biểu diễn giàu cảm xúc giúp anh gặt hái nhiều giải thưởng. Tại Hội diễn toàn quốc “Đàn hát dân ca ba miền” năm 2021, tiết mục độc tấu “Tiếng sáo xuống chợ” của anh giành Huy chương Bạc.
Với Pó Ly, gìn giữ tiếng sáo không chỉ là trách nhiệm, mà còn là khát vọng nối dài truyền thống. “Mình học được thì phải dạy lại cho các em. Mai này, các em sẽ dạy cho con cháu, để tiếng sáo không bao giờ mất đi,” thầy bày tỏ.
Nhờ thầy, nhiều em nhỏ vùng cao rụt rè nay tự tin hơn, hứng thú với văn nghệ. Tiếng sáo Mông vì thế không chỉ ngân vang trong bản, mà còn trở thành cầu nối để bạn bè bốn phương thêm yêu văn hóa của đồng bào Mông ở Thanh Hóa.
Theo: Vietnamnet
