Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố nhà văn Hungary László Krasznahorkai đoạt giải Nobel Văn học 2025. Ông được vinh danh vì khả năng tái hiện sức mạnh của nghệ thuật giữa bối cảnh xã hội nhiều biến động.
- Macron tái bổ nhiệm Thủ tướng Pháp Lecornu
- Nga cảnh báo Mỹ về Tomahawk: Căng thẳng chiến lược gia tăng
- Ukraine vượt Mỹ trong chiến thuật tác chiến linh hoạt với tiêm kích F-16
Nhà văn phơi bày hiện thực xã hội qua văn chương
Theo Viện Hàn lâm Thụy Điển, tác phẩm của Krasznahorkai khắc họa bầu không khí “sợ hãi tận thế” nhưng vẫn tràn đầy sức mạnh nghệ thuật. Ông nổi tiếng với những tiểu thuyết dài, nhiều tầng nghĩa, phản ánh xã hội Hungary dưới chế độ cộng sản.
Sinh ra trong một gia đình trung lưu Do Thái, Krasznahorkai trực tiếp trải qua giai đoạn kiểm soát tư tưởng và tập thể hóa nông nghiệp. Trải nghiệm ấy trở thành chất liệu chính trong văn chương của ông.
Tác phẩm Satan’s Tango (1985) là điển hình cho phong cách của ông: chậm rãi, ám ảnh và thấm đẫm nỗi tuyệt vọng của con người trong xã hội toàn trị. Viện Hàn lâm mô tả tiểu thuyết như “tấm gương phản chiếu cuộc sống ở những vùng nông thôn bị lãng quên trước khi hệ thống sụp đổ”.
Tác phẩm cho thấy hậu quả của chính sách tịch thu đất và sự tan rã của lý tưởng tập thể, khi mỗi người phải vật lộn giữa niềm tin, sự hoài nghi và ảo tưởng về tương lai.
Phong cách viết độc đáo và tầm ảnh hưởng quốc tế
Krasznahorkai được xem là người kế thừa truyền thống văn học Trung Âu, chịu ảnh hưởng của Kafka và Bernhard. Ông gọi phong cách của mình là “hiện thực đến mức điên rồ”, với những câu văn dài và ít dấu chấm câu, khiến người đọc cảm nhận sự ngột ngạt của áp lực tinh thần.
Nhà thơ George Szirtes từng ví ông như “nhà văn thôi miên”, bởi khả năng kéo người đọc vào thế giới nội tâm phức tạp, nơi trật tự và hỗn loạn cùng tồn tại.
Không chỉ viết tiểu thuyết, Krasznahorkai còn hợp tác với đạo diễn Béla Tarr trong các bộ phim chuyển thể như Satan’s Tango (1994) hay The Turin Horse. Những bộ phim này giúp đưa tư tưởng phê phán thể chế của ông đến với khán giả toàn cầu.
Triết lý phương Đông và di sản văn hóa nhân loại
Krasznahorkai dành niềm quan tâm đặc biệt cho văn hóa Trung Hoa. Ông nhiều lần đến Trung Quốc, nghiên cứu thơ Lý Bạch và Đạo Đức Kinh. Viện Hàn lâm cho rằng ông “hướng ánh nhìn về phương Đông với giọng điệu sâu sắc và tinh tế”.
Trong tác phẩm Tai họa của thế giới (2004), ông cảnh báo về sự mất mát của văn hóa truyền thống trước làn sóng hiện đại hóa. Ông từng gọi Trung Quốc là “bảo tàng nhân văn cuối cùng còn lại trên thế giới”.
Krasznahorkai xem việc hiểu phương Đông là cách để con người phương Tây tìm lại cân bằng tâm linh. Với ông, văn học không chỉ là ngôn ngữ mà còn là cách bảo tồn phẩm giá và tự do của con người.
Theo: Trí Thức VN
