Lãi suất liên ngân hàng tăng đỉnh 3 năm, áp lực thanh khoản gia tăng cuối năm

Lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng lên 7%/năm, mức cao nhất ba năm. Diễn biến này phản ánh áp lực vốn trong hệ thống ngân hàng khi nhu cầu vốn tăng nhanh giai đoạn cuối năm và chênh lệch giữa tín dụng – huy động tiếp tục nới rộng.

Lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh ở tất cả kỳ hạn ngắn

Số liệu từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (VBA) cho biết lãi suất bình quân VND trên thị trường liên ngân hàng ngày 1/12 tăng mạnh ở hầu hết kỳ hạn. Các ngân hàng đồng loạt điều chỉnh lãi suất chào bình quân từ 0,80 đến 1,62 điểm % so với cuối tuần trước.

Lãi suất qua đêm – chiếm khoảng 90% giá trị giao dịch – tăng lên 7%/năm, mức cao nhất từ tháng 11/2022. Kỳ hạn một tuần tăng lên 7,3%/năm. Kỳ hạn hai tuần ở mức 6,1%/năm. Kỳ hạn một tháng tăng lên 6,95%/năm.

Lãi suất USD cũng biến động nhẹ. Kỳ hạn qua đêm tăng 0,01 điểm %, lên 3,92%/năm. Các kỳ hạn một và hai tuần giữ nguyên, lần lượt 3,98%/năm và 4,02%/năm. Riêng kỳ hạn một tháng giảm nhẹ còn 4,05%/năm.

Từ đầu tháng 10, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng liên tục đi lên. Lãi suất qua đêm tăng từ 4,3%/năm lên 6,1%/năm vào ngày 22/10. Đến cuối tháng 11, lãi suất tiếp tục vượt 6%/năm ở nhiều kỳ hạn. Ngày 25/11, lãi suất qua đêm và kỳ hạn một tuần cùng ở mức 6,5%/năm.

Giới phân tích cho rằng thị trường đang thiếu hụt đồng thời cả VND và USD. Tình trạng này có thể khiến lãi suất duy trì ở mức cao từ nay đến cuối năm và kéo dài sang kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Minh họa (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnamfinance)

Thanh khoản hệ thống chịu áp lực từ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động

Lãi suất tăng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống chịu sức ép từ chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động. Nhiều ngân hàng lớn ghi nhận tăng trưởng cho vay vượt mạnh huy động trong 9 tháng như VPBank, ACB, SHB hay MB. Để đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn, các ngân hàng buộc tăng lãi suất huy động và đẩy mạnh thu hút tiền gửi.

Tín dụng toàn hệ thống đến cuối tháng 9 tăng 13,4%. Huy động chỉ tăng 9,7%. Khoảng cách này tiếp tục nới rộng trong quý IV. Một số tổ chức dự báo tín dụng năm 2025 có thể đạt 18%. Trong khi huy động chỉ tăng quanh mức 15%.

Sự lệch pha thể hiện rõ từ nửa đầu tháng 10 khi lãi suất trên thị trường liên ngân hàng bắt đầu đi lên. Cuối năm, nhu cầu vốn của doanh nghiệp tăng mạnh cho hoạt động sản xuất – kinh doanh. Khiến chi phí vốn tiếp tục chịu lực đẩy.

Theo ông Lê Hoài Ân, xu hướng tăng lãi suất huy động xuất hiện rõ trong 1–2 tháng gần đây. Nhất là khối ngân hàng thương mại cổ phần. Chi phí huy động tăng nhanh tạo áp lực lên đầu vào của hệ thống. Đến đầu tháng 12, nhóm ngân hàng quốc doanh cũng tham gia cuộc đua tăng lãi suất.

Lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng tại nhiều ngân hàng đã chạm mức trần 4,75%/năm. Các kỳ hạn dài phổ biến ở mức 6–7%/năm mà không yêu cầu số tiền gửi lớn.

Giới phân tích nhận định áp lực lãi suất sẽ kéo dài sang năm 2026. Khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Để đạt mục tiêu này, tín dụng phải tăng khoảng 25%. Tương đương nhu cầu vốn rất lớn cho toàn hệ thống.

Ngân hàng Nhà nước bơm mạnh thanh khoản qua kênh OMO

Ông Vũ Minh Trường, Giám đốc Khối Nguồn vốn và Thị trường tài chính VPBank. Cho biết chênh lệch giữa tín dụng và huy động kéo dài buộc ngân hàng tăng vay mượn trên thị trường liên ngân hàng. Trong khi đó, lãi suất huy động và lãi suất liên ngân hàng cùng đi lên. Khiến áp lực thanh khoản càng rõ rệt.

Để hỗ trợ thị trường, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tăng mạnh bơm vốn qua thị trường mở (OMO). Trong phiên 1/12, NHNN chào thầu gần 41.000 tỷ đồng với bốn kỳ hạn 7, 14, 28 và 91 ngày, cùng mức lãi suất 4%. Quy mô này lớn gấp gần ba lần so với phiên 28/11.

Từ đầu năm 2025, NHNN duy trì bơm ròng thanh khoản VND và tăng mạnh từ cuối tháng 6. Đặc biệt, giữa tháng 11, NHNN bổ sung kỳ hạn OMO lên tới 105 ngày – dài nhất từ trước đến nay. Trước đó, các kỳ hạn chủ yếu trong khoảng 7–91 ngày.

Việc mở rộng kỳ hạn và khối lượng OMO cho thấy định hướng điều hành tập trung ổn định thanh khoản hệ thống. Hỗ trợ kỳ hạn dài giúp thị trường có nguồn vốn duy trì lâu hơn. Góp phần giảm biến động lãi suất trên thị trường liên ngân hàng trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Diễn biến lãi suất liên ngân hàng leo thang cho thấy áp lực thanh khoản trong hệ thống đang hiện hữu rõ rệt. Cuối năm nhu cầu vốn tăng mạnh, trong khi tín dụng vượt xa huy động. Buộc cơ quan điều hành tiếp tục hỗ trợ qua OMO. Để giữ ổn định thị trường và hạn chế biến động lãi suất.

Theo: Vietnamfinance