Hiểu rõ cơ chế thẻ tín dụng để tránh rơi vào “bẫy lãi suất” ngân hàng

Theo bà Nguyễn Chu Kim Yến – Co-founder Fidey Việt Nam, việc ngân hàng quảng bá “miễn lãi 45 ngày” không phải ưu đãi vô điều kiện, mà là cơ chế được thiết kế để thu lãi từ nhóm khách hàng chi tiêu thiếu kỷ luật hoặc thanh toán trễ hạn. Do đó, người dùng cần hiểu rõ cách vận hành thẻ tín dụng để tránh rơi vào bẫy tài chính.

Thẻ tín dụng là khoản vay nóng với chi phí cao

Báo cáo Thị trường thẻ tín dụng Việt Nam 2025 của Fiin Group cho biết trong quý I/2024, thẻ tín dụng nội địa ghi nhận khoảng 1,3 triệu giao dịch, với tổng giá trị 10 nghìn tỷ đồng. Số lượng giao dịch tăng 75,43% và giá trị tăng 89,85% so với cùng kỳ năm trước.

Dù sử dụng phổ biến, nhiều người vẫn hiểu sai về cơ chế hoạt động của thẻ: thời gian miễn lãi, mức trả tối thiểu, lãi suất, phí rút tiền và điều kiện ưu đãi.

Không ít trường hợp mất tiền oan do nhầm lẫn. Một nhân viên văn phòng ở TP.HCM rút 20 triệu đồng từ thẻ tín dụng và chỉ trả mức tối thiểu, nhưng không biết lãi được tính ngay từ khi rút tiền. Sau 4 tháng, tổng lãi và phí đã lên hơn 5 triệu đồng.

Tương tự, một khách hàng tại Hà Nội mua điện thoại 25 triệu đồng theo hình thức “0% lãi suất”, nhưng do quẹt vượt hạn mức và trả chậm vài ngày, toàn bộ khoản trả góp bị chuyển sang tính lãi suất thường. Chi phí thực tế tăng lên hơn 29 triệu đồng.

Một số trường hợp còn rơi vào áp lực tâm lý khi bị ngân hàng hoặc đơn vị thu hồi nợ gọi điện liên tục do chậm trả trong nhiều tháng.

thẻ tín dụng
Minh họa ( Ảnh: Chụp màn hình/ Vietnamfinance)

Những hiểu lầm phổ biến đẩy người dùng vào bẫy thẻ tín dụng

Trao đổi với VietnamFinance, bà Nguyễn Chu Kim Yến cho biết nhiều người nghĩ rằng chỉ cần trả mức tối thiểu mỗi kỳ là “an toàn”. Thực tế, đây chỉ là mức trả để tránh nợ xấu và phí trễ hạn. Phần dư nợ còn lại lập tức bị tính lãi suất rất cao, theo ngày.

Một nhầm lẫn khác là cho rằng mọi giao dịch đều được miễn lãi tối đa 45 ngày. Con số này chỉ đúng nếu khách chi tiêu ngay sau ngày chốt sao kê. Với giao dịch sát ngày sao kê, thời gian miễn lãi có thể chỉ vài ngày, dẫn đến bị tính lãi ngay kỳ tiếp theo.

Ngoài ra, nhiều người chọn thẻ tín dụng theo cảm tính. Họ sở hữu thẻ tích điểm nhưng không dùng để đổi quà; hoặc thẻ hoàn tiền nhưng thanh toán ở nơi không nằm trong nhóm ưu đãi. Đến kỳ thu phí thường niên, nhiều người mới phát hiện chi phí cao hơn lợi ích nhận được.

Bà Yến nhấn mạnh: nguyên tắc cốt lõi của thẻ tín dụng là không phát sinh lãi nếu trả đúng hạn. Nhưng chỉ cần thanh toán trễ hoặc chi tiêu vượt khả năng. Người dùng sẽ đối mặt mức lãi 20–40%, rất khó kiểm soát.

Sử dụng thẻ tín dụng thông minh để bảo vệ tài chính cá nhân

Theo bà Yến, yếu tố quan trọng nhất là luôn thanh toán dư nợ đúng hạn. Người dùng nên kích hoạt chế độ thanh toán tự động để tránh quên hạn trả. Đồng thời không bị tính phí phạt hoặc lãi ngoài ý muốn.

Người dùng cần phân biệt giữa “mức trả tối thiểu” và “tổng dư nợ phải thanh toán”. Để tận dụng thời gian miễn lãi, khách hàng nên trả toàn bộ số dư mỗi kỳ.

Bên cạnh kỷ luật tài chính, cần hiểu rõ lợi ích của từng loại thẻ. Ở nhiều quốc gia, thẻ được thiết kế theo nhu cầu cụ thể: siêu thị, xăng dầu, du lịch, y tế, bảo hiểm. Nếu chọn đúng, người dùng có thể tiết kiệm rất nhiều. Bà Yến chia sẻ thẻ bà đang dùng hoàn tiền 2% cho mọi giao dịch . Giúp bà nhận lại hơn 2.000 USD trong một năm.

Người dùng cũng cần chú ý phí thường niên. Vì mức phí giữa các ngân hàng có thể chênh lệch lớn. Nếu không kiểm soát chi tiêu, khách hàng dễ rơi vào tình trạng “trả nợ xoay vòng”, khiến nợ ngày càng tăng. Có trường hợp do thiếu hiểu biết và quản lý chi tiêu kém. Đã nợ gần 200 triệu đồng với lãi suất 30%.

Bà Yến cho rằng ngân hàng kiếm lợi từ việc một số khách hàng sử dụng thiếu kỷ luật. Do đó, càng hiểu rõ cơ chế vận hành, người dùng càng giảm được chi phí không đáng có.

thẻ tín dụng
Minh họa ( Ảnh: Chụp màn hình/ Vietnamfinance)

Cần tăng giáo dục tài chính và đa dạng sản phẩm thẻ tín dụng

Theo bà Yến, ngân hàng tại Việt Nam cần đa dạng hóa sản phẩm thẻ, thiết kế ưu đãi theo nhóm nhu cầu riêng biệt. Mở rộng mạng lưới hoàn tiền, liên kết với các hệ thống bán lẻ, giáo dục, y tế . Tăng ưu đãi tích điểm bay như mô hình tại các nước phát triển.

Quan trọng hơn, nhận thức của người dân về thẻ tín dụng cần được nâng cao thông qua các chương trình giáo dục tài chính. Ngân hàng nên tăng truyền thông hướng dẫn sử dụng thẻ. Đồng thời nhân viên tư vấn phải giải thích rõ quyền lợi và nghĩa vụ cho khách hàng trước khi phát hành thẻ.

Thẻ tín dụng chỉ thực sự hữu ích khi người dùng hiểu rõ và kiểm soát được nó. Càng chủ động, người dùng càng tránh được rủi ro tài chính về sau

Theo: Vietnamfinance