Vụ Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro không chỉ gây chấn động khu vực Mỹ Latin mà còn làm rung chuyển trật tự quốc tế. Báo chí Pháp cho rằng, hành động này đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên “tân đế quốc” dưới thời Tổng thống Donald Trump.
- Ông Trump cảnh báo NATO, khẳng định Mỹ sẽ đối phó các mối đe dọa từ Trung Quốc và Nga
- Mỹ rút khỏi 31 cơ quan Liên hợp quốc
- Tổng thống Mỹ Donald Trump ám chỉ để hiệp ước hạt nhân New START với Nga hết hạn
Châu Âu bàng hoàng sau vụ Maduro, lo ngại mối đe dọa lan sang Greenland
Chưa kịp hoàn hồn sau chiến dịch biệt kích Mỹ xâm nhập Venezuela bắt Tổng thống Nicolas Maduro đưa về New York xét xử, châu Âu đã phải đối mặt với một nỗi lo mới. Nhật báo Le Figaro chạy tít lớn: “Venezuela, Ukraine: Trump gây bất ổn cho châu Âu”, phản ánh tâm trạng bất an đang lan rộng trong các thủ đô châu Âu.
Lệ thuộc vào sự hỗ trợ quân sự của Mỹ tại Ukraine, các nước châu Âu tỏ ra dè dặt trong việc chỉ trích Washington. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đẩy căng thẳng lên cao khi tuyên bố có thể “chiếm đóng Greenland trong hai tháng”, làm dấy lên lo ngại về việc Mỹ chuyển từ vai trò đồng minh sang đối thủ chiến lược.
Theo Le Figaro, hành động tại Venezuela không thể xem là một sự kiện đơn lẻ. Nhật báo này nhận định “một con đê đã vỡ”, báo hiệu sự thay đổi căn bản trong cách Hoa Kỳ sử dụng sức mạnh. Châu Âu, vốn quen với trật tự hậu Chiến tranh Lạnh, nay phải đối mặt với nguy cơ bị “chư hầu hóa” trước một nước Mỹ hành động đơn phương.
Sau Venezuela, Trump sẽ dừng lại ở đâu?
Libération đặt câu hỏi trực diện trên trang nhất với hình ảnh ông Maduro bị áp giải: “Sau Venezuela, Trump sẽ dừng lại ở đâu?”. Tờ báo thiên tả cho rằng Tổng thống Mỹ đang hành xử như một “kền kền” trên trường quốc tế, sẵn sàng tấn công bất kỳ mục tiêu nào nếu phù hợp với lợi ích Washington.
Theo các phân tích, chiến dịch tại Venezuela cho thấy Mỹ có khả năng tiến hành các đòn tấn công chính xác, nhanh gọn và hiệu quả ở bất cứ đâu trên thế giới. Donald Trump không còn dừng lại ở các tuyên bố cứng rắn, mà chuyển sang hành động thực tế, tạo ra những tiền lệ nguy hiểm cho trật tự quốc tế.
Le Monde nhận định, việc dư luận từng coi nhẹ các phát ngôn gây sốc của ông Trump, như đổi tên Vịnh Mexico, là một sai lầm. Vụ bắt giữ Maduro cho thấy Washington đang yêu sách quyền lực đối với toàn bộ khu vực Mỹ Latin, coi đây là “sân sau” không thể tranh cãi của mình.
Cuba, Colombia và bóng đen của chủ nghĩa tân đế quốc Mỹ
Không chỉ Venezuela, nhiều quốc gia khác cũng được cho là nằm trong tầm ngắm của Nhà Trắng. Cuba, Colombia, Iran và thậm chí cả Canada đều được nhắc đến trong các cảnh báo của báo chí Pháp. Trong đó, Cuba được xem là mắt xích yếu khi nguồn dầu giá rẻ từ Caracas bị cắt đứt.
Theo Libération, với Cuba, Washington không cần hành động quân sự trực tiếp. Nhà Trắng có thể gây sức ép kinh tế và chính trị, buộc La Habana phải thay đổi nếu muốn nhận viện trợ tài chính. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng đưa ra những phát biểu cứng rắn, mô tả Cuba là một “đảo quốc nghèo khổ” do những nhà lãnh đạo “già nua và bất tài” điều hành.
Venezuela từng cung cấp khoảng 100.000 thùng dầu mỗi ngày cho Cuba, đổi lại là sự hỗ trợ về an ninh và tình báo. Việc chế độ Maduro sụp đổ khiến “phao cứu sinh” của Havana dần cạn, làm gia tăng khả năng bất ổn chính trị trong tương lai gần.
America First không biên giới và trật tự quốc tế bị đảo lộn
La Croix cho rằng vụ bắt Tổng thống Venezuela đánh dấu sự trở lại của “chủ nghĩa đế quốc hiếu chiến” của Mỹ. Theo đó, các nguyên tắc được thiết lập sau Thế chiến II, bao gồm tôn trọng chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế, đang bị gạt sang một bên.
Venezuela hiện không bị chiếm đóng quân sự, nhưng trên thực tế đã rơi vào tình trạng bị Hoa Kỳ “quản trị”. Washington yêu cầu chính quyền lâm thời mở cửa cho các tập đoàn dầu khí Mỹ, trong khi vấn đề bầu cử bị gác lại với lý do “an ninh và thịnh vượng của nước Mỹ là ưu tiên”.
Thông điệp này, theo La Croix, không chỉ gửi tới Caracas mà còn hướng tới toàn bộ châu Mỹ, từ Bắc xuống Nam. Chủ thuyết Monroe truyền thống đã biến dạng thành một thứ “chủ thuyết Donroe”, nơi lợi ích của Hoa Kỳ được đặt lên trên mọi chuẩn mực quốc tế.
Trung Quốc, Đài Loan và tiền lệ nguy hiểm từ vụ Maduro
Nếu có quốc gia nào phản ứng mạnh mẽ nhất trước chiến dịch của Mỹ tại Venezuela, thì đó chính là Trung Quốc. Le Figaro nhận định Bắc Kinh “không nuốt trôi cú đòn” này, khi một đối tác chiến lược tại Mỹ Latin bị bắt giữ chỉ trong vài giờ.
Sự kiện này khiến giới lãnh đạo Trung Quốc lo ngại về tiền lệ nguy hiểm, đặc biệt liên quan đến Đài Loan. Các nhà phân tích cho rằng, chiến dịch của Mỹ có thể khiến Bắc Kinh cân nhắc những kịch bản tương tự, dù vẫn còn nhiều rào cản về năng lực quân sự và rủi ro chính trị.
Theo nhà nghiên cứu Jean-Pierre Cabestan, hành động của Donald Trump cho thấy ông sẵn sàng sử dụng sức mạnh mà không e ngại xung đột. Tuy nhiên, chính điều đó lại mở ra những câu hỏi lớn về tương lai của trật tự quốc tế và nguy cơ leo thang căng thẳng tại các điểm nóng toàn cầu.
Từ dầu mỏ đến tham vọng lịch sử
Các chuyên gia cho rằng, dầu mỏ Venezuela không đủ để giải thích toàn bộ chiến dịch quân sự của Mỹ. Dù sở hữu trữ lượng lớn, dầu Venezuela là loại cực nặng, khó khai thác và đòi hỏi công nghệ cao. Trong khi đó, Hoa Kỳ đã đạt kỷ lục sản xuất gần 14 triệu thùng dầu mỗi ngày trong năm 2025.
Theo kinh tế gia Philippe Chalmin, yếu tố quan trọng hơn có thể là tham vọng lịch sử của Donald Trump. Giống như các tổng thống Mỹ trước đây muốn để lại dấu ấn cá nhân, ông Trump dường như muốn khắc tên mình vào lịch sử bằng những hành động gây chấn động toàn cầu, bất chấp rủi ro và hệ quả lâu dài.
Theo: RFI
