Đền Bạch Mã không chỉ là chốn tâm linh mà còn là chứng nhân lịch sử, lưu giữ huyền tích về ngựa trắng dẫn đường xây dựng kinh thành Thăng Long xưa.
- Giá vàng thế giới giảm mạnh trong khi thị trường nội địa đi ngang
- Lãnh tụ Iran cảnh báo giáng đòn chí mạng vào lực lượng quân sự Mỹ
Đền Bạch Mã và huyền thoại ngựa trắng dẫn đường
Nằm tại số 76 phố Hàng Buồm, ngôi đền gắn liền với sự hình thành của kinh đô Thăng Long. Theo sử sách, vào thế kỷ IX, khi Cao Biền đắp La Thành đã gặp thần Long Đỗ – vị thần trấn giữ long mạch vùng đất này. Cuộc đối đầu tâm linh kết thúc với việc Cao Biền phải lập đền thờ để cầu bình an trước sức mạnh của vị thần bản địa.
Đến năm 1010, khi vua Lý Thái Tổ dời đô về Đại La, việc xây thành liên tục gặp sự cố sụt lở. Sau khi nhà vua cầu đảo tại miếu thần Long Đỗ, một con ngựa trắng xuất hiện, chạy vòng quanh khu vực thành để lại dấu chân rõ nét. Nhà vua cho xây thành theo đúng lối ấy thì công trình mới đứng vững, từ đó đặt tên đền là Bạch Mã để ghi nhớ.
Sự hiện diện của ngôi đền hoàn thiện hệ thống “Thăng Long tứ trấn”, giữ vị trí trấn Đông bảo vệ kinh thành. Cùng với các đền Voi Phục, Kim Liên và Quán Thánh, nơi đây tạo thành vòng đai tâm linh bảo hộ cho sự thịnh vượng của đô thành qua hàng chục thế kỷ. Di tích này đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống văn hóa của người dân Hà Nội.
Đền Bạch Mã lưu giữ kiến trúc cổ kính nghìn năm
Công trình hiện nay mang đậm dấu ấn phong cách thế kỷ XIX với bố cục hình chữ Công. Điểm đặc sắc nhất là hệ thống mái vòm hình mai cua độc đáo, tạo nên sự liên kết khít khao giữa các tòa nhà. Không gian bên trong được thiết kế theo trục chính gồm Nghi môn, Phương đình, Tiền tế, Trung tế và Hậu cung trên diện tích đất khá sâu.
Bên trong đền hiện còn lưu giữ 15 bia đá cổ ghi chép chi tiết về các giai đoạn trùng tu và lịch sử của thần Long Đỗ. Hệ thống sắc phong từ thời Lê đến thời Nguyễn cùng các di vật quý giá là những tư liệu lịch sử quan trọng. Những hiện vật này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về tiến trình phát triển của vùng đất Hà Khẩu xưa.
Kiến trúc đền còn thể hiện sự giao thoa niềm tin qua mô thức “Tam nguyên đồng hóa”. Ngoài thờ Bạch Mã Đại Vương, đền còn có không gian thờ Phật và Mẫu, phản ánh sự đa dạng trong đời sống tâm linh của người Việt. Mỗi góc nhỏ trong đền đều toát lên vẻ trang nghiêm, tĩnh lặng đối lập với sự ồn ào bên ngoài.
Không gian văn hóa tâm linh giữa lòng thủ đô
Giữa nhịp sống hối hả của khu phố cổ, ngôi đền như một khoảng lặng hiếm hoi cho người dân và khách thập phương. Nhiều du khách từ phương xa lần đầu ghé thăm đều ngỡ ngàng trước không gian trầm mặc phía sau cánh cổng gỗ. Mùi hương trầm nhẹ nhàng và làn khói bảng lảng tạo nên cảm giác thư thái, tách biệt hoàn toàn với tiếng còi xe phố thị.
Người dân địa phương thường có thói quen ghé đền vào dịp lễ Tết để cầu bình an và sức khỏe. Hình ảnh dòng người thành kính thắp nhang hay xoa tay vào tượng ngựa thần đã trở thành nét đẹp văn hóa lâu đời. Niềm tin vào sự dẻo dai và tinh thần minh mẫn của ngựa trắng mang lại điểm tựa tinh thần cho nhiều thế hệ.
Hàng năm, lễ hội đền diễn ra vào ngày 13/2 âm lịch, thu hút đông đảo người dân tham gia chiêm bái. Năm 2022, nơi đây chính thức nhận bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt, khẳng định vị thế trong hệ thống di sản Việt Nam. Ngôi đền vẫn lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân, lưu giữ ký ức về buổi đầu dựng nước.
Theo: Báo Dân trí
