Giá dầu thô thế giới vượt mốc 110 USD mỗi thùng đang tạo áp lực lạm phát mạnh mẽ, tác động trực tiếp đến đời sống và đầu tư hiện nay.
- Mojtaba Khamenei trở thành lãnh đạo mới của Iran giữa cảnh báo từ Mỹ
- Chế độ dinh dưỡng buổi sáng hỗ trợ kiểm soát axit uric theo khuyến nghị chuyên gia
- Đề xuất bình ổn khi giá xăng dầu tăng 20% một tháng
Tác động trực tiếp lên chi phí đi lại và chuỗi cung ứng logistics
Lần đầu tiên sau gần bốn năm, giá dầu thô Brent toàn cầu đã chính thức vượt ngưỡng 110 USD/thùng, thậm chí có thời điểm vọt lên mốc 116 USD/thùng ngay trong những ngày đầu tháng 3. Theo giới quan sát, nguyên nhân chủ yếu đến từ những căng thẳng địa chính trị leo thang, tạo nên một cú sốc năng lượng mạnh mẽ lan rộng trên toàn thế giới.
Tác động trực diện nhất của xu hướng này được ghi nhận tại các trạm xăng. Dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ cho thấy giá xăng tại quốc gia này đã tăng 16%, trong khi dầu diesel tăng vọt 22%. Tại các quốc gia nhập khẩu dầu như Việt Nam, dù có độ trễ nhất định do chính sách bình ổn, việc điều chỉnh giá nhiên liệu là điều khó tránh khỏi.
Tuy nhiên, chi phí đi lại không chỉ dừng lại ở việc đổ xăng cho phương tiện cá nhân. Giá dầu mỏ chi phối trực tiếp đến chi phí nhiên liệu hàng không, buộc các hãng bay phải chuyển phần phụ trội này sang giá vé. Ngay cả các ứng dụng gọi xe công nghệ cũng thường kích hoạt phụ phí nhiên liệu để hỗ trợ tài xế trong bối cảnh khó khăn.
Bên cạnh đó, các chi phí bảo dưỡng xe như thay phụ tùng hay lốp xe, vốn sử dụng nhiều nguyên liệu hóa dầu, cũng bắt đầu thiết lập mặt bằng giá mới. Ngành logistics, nơi xăng dầu được coi là mạch máu, đang chịu áp lực khổng lồ. Toàn bộ chuỗi cung ứng hàng hóa từ đường bộ, đường biển đến đường hàng không đều bị ảnh hưởng.
Theo phản ánh từ truyền thông quốc tế, sự tê liệt tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiếm tới 1/5 lượng dầu toàn cầu, đang đẩy cước vận tải biển lên cao. Khi các công ty vận tải phải chi trả nhiều hơn để duy trì hoạt động, họ buộc phải cộng khoản phí này vào giá thành dịch vụ, khiến giá sản phẩm gia tăng.
Áp lực tăng giá đối với thực phẩm, nhu yếu phẩm và hàng gia dụng
Một thực tế ít người nhận ra là dầu mỏ hiện diện trong hầu hết các công đoạn sản xuất thực phẩm. Giá dầu tăng gián tiếp đẩy chi phí bữa ăn lên cao thông qua chuỗi sản xuất nông nghiệp. Dầu không chỉ dùng vận hành máy móc như máy cày, máy gặt mà còn là nguyên liệu để sản xuất phân bón và thuốc trừ sâu.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, tại các nền kinh tế phát triển, chi phí năng lượng có thể chiếm tới 50% tổng chi phí biến đổi trong sản xuất thực phẩm. Điều này chắc chắn sẽ đẩy giá lương thực tăng vọt trong thời gian tới. Người tiêu dùng sẽ thấy hóa đơn đi chợ hàng tuần phình to do các mặt hàng đều bị điều chỉnh.
Ngoài thực phẩm, các mặt hàng trong siêu thị như dầu gội, nước tẩy rửa hay đồ vệ sinh cá nhân cũng chịu ảnh hưởng. Hầu hết các sản phẩm này được đựng trong bao bì nhựa, một chế phẩm trực tiếp từ dầu mỏ. Khi giá dầu thô leo thang, chi phí sản xuất bao bì tăng theo, khiến giá bán lẻ đến tay người dùng đắt đỏ.
Ngành dệt may cũng không nằm ngoài vòng xoáy này khi phụ thuộc rất lớn vào các loại sợi tổng hợp như polyester hay spandex. Khi dầu thô đắt lên, giá thành sản xuất quần áo rục rịch tăng. Ngoài ra, các đồ gia dụng bằng nhựa như đồ chơi trẻ em hay hộp đựng thực phẩm cũng lấy dầu mỏ làm nguyên liệu chính.
Trên bình diện vĩ mô, giá dầu và khí tự nhiên toàn cầu tăng vọt thường kéo theo sự gia tăng chi phí đầu vào của ngành điện. Áp lực lan tỏa này khiến chi phí vận hành từ các hộ gia đình đến các xưởng sản xuất đều bị độn lên đáng kể, làm gia tăng gánh nặng kinh tế cho toàn xã hội hiện nay.
Hệ lụy từ lạm phát, thị trường tài chính và lời khuyên chuyên gia
Đối với các nhà đầu tư cá nhân, cú sốc năng lượng này có thể khiến danh mục tài sản sụt giảm mạnh. Thị trường tài chính toàn cầu đã ngay lập tức chao đảo trước mốc giá dầu 100 USD. Đà tăng không chỉ bóp nghẹt biên lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn đẩy đồng USD mạnh lên, tạo áp lực tỷ giá.
Giới quan sát lo ngại sự bứt phá của giá năng lượng sẽ tạo ra một cú sốc lạm phát trên diện rộng. Áp lực này sẽ bào mòn lợi suất đầu tư và buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc lại lộ trình lãi suất. Điều này gây sức ép lớn lên thị trường cổ phiếu lẫn trái phiếu, khiến tâm lý nhà đầu tư thận trọng.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã lên tiếng trấn an rằng đà tăng hiện tại phần lớn mang yếu tố phí rủi ro tâm lý. Theo ông, thế giới hiện không thực sự thiếu hụt dầu thô trầm trọng. Dù vậy, những hệ lụy kinh tế vẫn là gánh nặng hiện hữu, được ví như một thứ thuế vô hình.
Để giảm thiểu tác động tiêu cực, các chuyên gia tài chính khuyến nghị người dân nên chủ động rà soát lại ngân sách gia đình một cách chi tiết. Việc hạn chế những chuyến đi không thực sự cần thiết và chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng là giải pháp thiết thực nhằm giảm bớt chi tiêu trong giai đoạn này.
Ngoài ra, người tiêu dùng cũng nên cân nhắc mua dự trữ với số lượng lớn các mặt hàng nhu yếu phẩm trước khi mặt bằng giá mới được thiết lập. Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp các hộ gia đình thích nghi tốt hơn với những biến động khó lường của thị trường năng lượng thế giới và bảo vệ tài chính.
Theo: Báo Dân Trí
