Nhà máy Đắk Nông cho ra thỏi nhôm điện phân đầu tiên của Việt Nam

Đắk Nông – Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân công bố sản phẩm nhôm thỏi điện phân tại Nhà máy Điện phân Nhôm Đắk Nông, Khu công nghiệp Nhân Cơ.

Sự kiện diễn ra vào sáng 26/7/2026, khi thỏi nhôm đạt độ tinh khiết 99,71% được giới thiệu sau hơn một thập kỷ nhà máy triển khai xây dựng. Đây là bước đi nhằm hoàn thiện công đoạn có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi bô-xít – alumin – nhôm kim loại, thay vì chỉ dừng ở khai thác quặng và xuất khẩu bán thành phẩm như trước đây.

Việt Nam có trữ lượng quặng bô-xít ước tính khoảng 5,8 tỷ tấn, đứng trong top 3 thế giới. Trong nhiều năm, phần tài nguyên này chủ yếu được khai thác rồi luyện thành bột alumina để xuất khẩu thô, còn công đoạn điện phân ra nhôm kim loại vẫn nằm ngoài khả năng sản xuất trong nước.

Nhà máy Điện phân Nhôm Đắk Nông được khởi công từ năm 2015 trên diện tích hơn 129,4 ha tại Khu công nghiệp Nhân Cơ, với tổng vốn đầu tư gần 18.424 tỷ đồng. Công suất thiết kế 450.000 tấn nhôm mỗi năm, triển khai theo ba phân kỳ, từ 150.000 tấn lên 300.000 tấn và đạt mức tối đa khi hoàn thành toàn bộ nhà máy vào quý I/2027.

Quá trình xây dựng kéo dài hơn một thập kỷ do vướng các khó khăn về cơ chế đầu tư, hạ tầng, nguồn vốn và lắp đặt thiết bị. Tháng 3/2025, MB cùng một số ngân hàng ký hợp đồng tín dụng hợp vốn cho dự án, trong đó MB thu xếp 12.500 tỷ đồng cho hai giai đoạn đầu.

Sáng 26/7/2026, nhà máy công bố sản phẩm nhôm thỏi điện phân đầu tiên, đạt độ tinh khiết 99,71%. Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam làm chủ công đoạn điện phân nhôm kim loại trong nước, thay vì chỉ dừng ở khai khoáng và chế biến thô.

Khi vận hành đầy đủ công suất, nhà máy được kỳ vọng tạo việc làm cho khoảng 3.500 lao động. Việc chủ động nguồn nhôm trong nước cũng được kỳ vọng giúp Việt Nam giảm nhập khẩu nhôm bình quân khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm.

Bước ngoặt lịch sử ngành luyện kim: Việt Nam lần đầu tiên sản xuất thành công sản phẩm nhôm thỏi điện phân, mở ra kỷ nguyên mới cho chuỗi bô-xít.
Các đại biểu tham gia ấn nút thực hiện nghi thức công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam sáng 26/7. (Ảnh minh họa: Khai Mở)

Người điều hành dự án là ông Trần Hồng Quân, Giám đốc Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân, doanh nghiệp được ông thành lập năm 2013 trên nền một hệ sinh thái đã hoạt động hơn 25 năm. Đến cuối tháng 10/2025, công ty có vốn điều lệ hơn 2.517 tỷ đồng, trong đó Công ty TNHH Trần Hồng Quân Holdings nắm 95%, phần còn lại thuộc sở hữu của ông Trần Hồng Quân và bà Nguyễn Thị Bích Thảo.

Hệ sinh thái này khởi đầu bằng Công ty TNHH Thương mại Trần Hồng Quân, thành lập tháng 9/2000 tại Hà Nội với hoạt động lắp ráp xe máy. Từ năm 2002, doanh nghiệp chuyển hướng sang kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng dưới thương hiệu Hồng Hà Gas và đầu tư dịch vụ lưu trú, trước khi bước vào lĩnh vực luyện kim vào năm 2013.

Đầu năm 2026, Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân cùng Công ty CP Đầu tư và Phát triển hạ tầng Hoàng Thành đề xuất một tổ hợp nhiệt điện – điện phân nhôm tại Lâm Đồng, tổng vốn dự kiến khoảng 131.500 tỷ đồng, tương đương 5 tỷ USD. Nếu được triển khai theo mục tiêu có sản phẩm đầu tiên vào năm 2029, nhà máy điện phân nhôm mới sẽ có công suất gần gấp ba lần dự án hiện có tại Nhân Cơ, nhưng tổ hợp này hiện mới ở giai đoạn đề xuất và thực hiện thủ tục quy hoạch.

Hồng Sơn (tổng hợp)