Báo cáo mới từ SIPRI cho thấy Hoa Kỳ củng cố vị thế dẫn đầu trong khi nhập khẩu vũ khí tại Châu Âu tăng gấp ba lần để đối phó các thách thức an ninh.
- Thao túng chứng khoán: Giám đốc tài chính bị phạt 1,5 tỷ đồng
- Iran cảnh báo về quyền tự vệ trước các hành động quân sự
- Đá nở hoa: Chu kỳ xuất hiện bí ẩn sau nhiều năm chờ đợi
Sự thống trị của Hoa Kỳ
Theo dữ liệu mới nhất từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm công bố ngày 9/3/2026, thương mại vũ khí toàn cầu tăng 9,2% trong 5 năm qua. Hoa Kỳ tiếp tục củng cố vị thế là quốc gia xuất khẩu vũ khí lớn nhất thế giới khi thị phần tăng từ 36% lên 42%. Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia đồng minh tăng cường mua sắm trang thiết bị quân sự hiện đại để nâng cao năng lực phòng thủ quốc gia.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên trong hai thập kỷ qua, tỷ trọng xuất khẩu của Mỹ sang Châu Âu đạt mức 38%, chính thức vượt qua khu vực Trung Đông. Các quốc gia Châu Âu đã tăng lượng nhập khẩu vũ khí lên gấp ba lần trong giai đoạn 2021-2025 nhằm đối phó với những rủi ro an ninh xuất phát từ các cuộc xung đột khu vực. Phần lớn các đơn hàng này tập trung vào các dòng máy bay chiến đấu thế hệ mới và các hệ thống phòng không tầm xa hiện đại nhất hiện nay.
Chuyên gia từ SIPRI nhận định rằng các quốc gia nhập khẩu coi vũ khí Mỹ là phương tiện then chốt để nâng cao năng lực tác chiến và duy trì mối quan hệ chiến lược với Washington. Đối với chính quyền Hoa Kỳ, việc xuất khẩu khí tài không chỉ là một công cụ thực hiện chính sách đối ngoại, mà còn là đòn bẩy để củng cố nền công nghiệp quốc phòng nội địa. Chiến lược chuyển giao vũ khí mới theo hướng ưu tiên lợi ích quốc gia đã thể hiện rõ tầm nhìn dài hạn của giới lãnh đạo nước này trong một thế giới đa cực.
Thị trường vũ khí toàn cầu và sự thay đổi vị thế các cường quốc
Bản đồ các nhà cung cấp vũ khí đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi Pháp giữ vững vị trí thứ hai nhờ các hợp đồng lớn với Ấn Độ và Indonesia. Trong khi đó, Italia ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng 157% để vươn lên vị trí thứ sáu trong bảng xếp hạng toàn cầu. Ngược lại, Nga chịu tổn thất nặng nề khi thị phần giảm mạnh từ 21% xuống còn dưới 7% do ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt quốc tế và việc phải ưu tiên nguồn lực cho nhu cầu chiến trường.
Tại khu vực Châu Á, lo ngại về sự gia tăng năng lực quân sự của Trung Quốc đã thúc đẩy Nhật Bản và Đài Loan tăng mạnh nhập khẩu vũ khí lần lượt ở mức 76% và 54%. Trung Quốc lần đầu tiên rơi khỏi danh sách mười quốc gia nhập khẩu hàng đầu thế giới kể từ năm 1991 do quốc gia này đang đẩy mạnh năng lực sản xuất quốc phòng nội địa. Các chuyên gia dự báo xu hướng trang bị các loại khí tài hiện đại tại khu vực này sẽ còn tiếp tục gia tăng để đối trọng với các tham vọng địa chính trị mới.
Khu vực Trung Đông tuy ghi nhận mức giảm nhập khẩu chung 13% nhưng Saudi Arabia và Qatar vẫn duy trì vị thế là những khách hàng lớn nhất của thị trường vũ khí thế giới. Israel dù đang trong tình trạng xung đột nhưng vẫn vượt qua Anh để trở thành nhà cung cấp vũ khí lớn thứ bảy nhờ việc đáp ứng nhu cầu cao về các hệ thống phòng không. Dự kiến trong tương lai gần, nhu cầu về các tổ hợp chống tên lửa tại khu vực này sẽ tăng cao khi các quốc gia nỗ lực bù đắp lượng trang thiết bị đã tiêu hao và củng cố hệ thống phòng thủ.
Theo: Báo Aboluowang (Bản dịch)
