Thái Lan lo ngại mất trắng thị trường gạo Trung Đông

Xuất khẩu gạo Thái Lan sang Trung Đông đang đình trệ nghiêm trọng do eo biển Hormuz đóng cửa, buộc Bangkok phải khẩn cấp tái cơ cấu thị trường toàn cầu.

Khó khăn bủa vây từ logistics và chi phí bảo hiểm

Diễn biến bắt đầu khi eo biển Hormuz, tuyến đường hàng hải huyết mạch tại Trung Đông, bị phong tỏa khiến việc vận chuyển gạo Thái Lan vào khu vực này gần như tê liệt hoàn toàn. Iraq và Yemen, vốn là những khách hàng lớn nhất của xứ Chùa Vàng tại đây, đang ghi nhận lượng đơn hàng sụt giảm mạnh ngay trong tháng này. Sự gián đoạn này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng mà còn làm lung lay niềm tin của các nhà nhập khẩu quốc tế.

Giải thích về gánh nặng tài chính, Bộ Thương mại Thái Lan cho biết chi phí vận hành tăng vọt đang bòn rút lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu nội địa. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã tăng thêm 40%, một con số kỷ lục khiến giá gạo Thái Lan trở nên đắt đỏ và kém cạnh tranh. Kết hợp với giá nhiên liệu leo thang, các chuyến tàu chở hàng giờ đây phải đối mặt với rủi ro tài chính cực lớn trên mỗi hải trình.

Trích dẫn từ Vụ Ngoại thương, bà Arada Fuangtong thừa nhận một kịch bản đen tối khi hơn 1,3 triệu tấn gạo có nguy cơ bị mất trắng tại thị trường này. Năm 2025, khu vực Trung Đông từng chiếm tới 17% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo toàn cầu của Thái Lan, đóng vai trò trụ cột kinh tế. Việc mất đi thị trường này ngay đầu năm 2026 tạo ra một cú sốc lớn, đe dọa trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng của toàn ngành lúa gạo.

Chiến lược tái cơ cấu thị trường và nỗ lực xoay trục

Diễn biến tiếp theo ghi nhận sự thay đổi chiến lược nhanh chóng của chính phủ Thái Lan nhằm tìm kiếm lối thoát qua các thị trường thay thế tại châu Á. Bangkok đang tập trung đẩy mạnh quảng bá hình ảnh gạo Thái tại những khu vực truyền thống có sức mua ổn định như Trung Quốc, Hồng Kông và Singapore. Những sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn đang được triển khai gấp rút để thu hút sự chú ý của các nhà buôn khu vực này.

Giải thích về lựa chọn châu Phi, giới chức Thái Lan đánh giá đây là “chiếc phao cứu sinh” tiềm năng với sức tiêu thụ khoảng 33% tổng sản lượng gạo xuất khẩu. Các quốc gia như Nam Phi, Senegal và Angola hiện đang được nhắm tới thông qua các thỏa thuận cấp chính phủ và hội chợ thương mại lớn. Việc đa dạng hóa kênh phân phối lúc này được xem là giải pháp sống còn để giảm bớt sự lệ thuộc vào các điểm nóng địa chính trị.

Trích dẫn kế hoạch khẩn cấp, Bộ Ngoại thương đã triệu tập các hiệp hội xuất khẩu gạo để thảo luận biện pháp ngăn chặn đà sụt giảm giá lúa trong nước. Nếu không sớm tìm được đầu ra ổn định, thu nhập của hàng triệu nông dân địa phương sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, gây hệ lụy xấu cho nền kinh tế. Thái Lan hiện phải nỗ lực hết mình để duy trì thị phần trong bối cảnh các đối thủ lớn như Việt Nam đang bứt phá mạnh mẽ.

Theo: Cafef.vn