Trung Đông: Đàm phán Mỹ và Iran bế tắc khi lệnh ngừng bắn lung lay

Căng thẳng tại Trung Đông leo thang vào ngày 3-5 khi Mỹ và Iran đối đầu gay gắt, trong khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah đang đứng trước bờ vực sụp đổ.

Mỹ và Iran tiếp tục màn đối đầu trực diện qua ngôn từ

Theo thông tin từ Reuters vào ngày 3-5, Washington và Tehran đã có những màn đấu khẩu dữ dội trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình rơi vào tình trạng bế tắc. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa ra một thông cáo chính thức, trong đó nhận định rằng phía Mỹ hiện chỉ có hai lựa chọn: thực hiện một chiến dịch quân sự mà họ gọi là “bất khả thi” hoặc chấp nhận một thỏa thuận không có lợi với Tehran. Nhóm này cũng đưa ra nhận xét rằng phạm vi đưa ra quyết định của phía Mỹ hiện đang bị thu hẹp đáng kể trước những diễn biến mới.

Trước đó, vào ngày 2-5, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đã lên tiếng khẳng định rằng trách nhiệm hiện nay thuộc về phía Mỹ. Ông cho rằng Washington cần phải đưa ra quyết định giữa việc lựa chọn con đường ngoại giao hay tiếp tục duy trì cách tiếp cận đối đầu như hiện nay. Vị quan chức này cũng nhấn mạnh thêm rằng phía Iran đã chuẩn bị sẵn sàng các phương án để ứng phó với cả hai con đường mà Mỹ có thể lựa chọn trong thời gian tới.

Đáp lại các tuyên bố từ phía Iran, ông Donald Trump đã chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 3-5 rằng ông sẽ xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi sang. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ sự hoài nghi về khả năng chấp nhận bản kế hoạch này và cho rằng Iran vẫn chưa phải trả một cái giá tương xứng cho những hành động của họ trong suốt 47 năm qua. Cùng ngày, ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran, đã đưa ra lời cảnh báo cứng rắn về việc sẵn sàng tấn công các tàu chiến của Mỹ nếu xung đột xảy ra.

Israel sơ tán Nam Lebanon và nỗ lực ngoại giao từ châu Âu

Johann Wadephul phát biểu ngày 3/5. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Vào ngày 3-5, quân đội Israel (IDF) đã phát đi thông báo khẩn cấp yêu cầu cư dân tại 11 thị trấn và làng mạc ở miền Nam Lebanon phải sơ tán ngay lập tức. Người dân được yêu cầu di chuyển cách xa nhà mình ít nhất 1.000 mét tới các khu vực trống để đảm bảo an toàn. Động thái này diễn ra sau khi Tel Aviv cáo buộc lực lượng Hezbollah vi phạm lệnh ngừng bắn, dẫn đến việc Israel cần tiến hành các chiến dịch quân sự để đáp trả.

Sự kiện này đã trực tiếp đe dọa đến lệnh ngừng bắn vốn đã rất mong manh giữa Israel và Hezbollah trong thời gian qua. Thực tế cho thấy dù thỏa thuận đã được ký kết, hai bên vẫn liên tục cáo buộc nhau vi phạm và thực hiện các cuộc tấn công hạn chế vào mục tiêu của đối phương. Nếu lệnh ngừng bắn này hoàn toàn đổ vỡ, tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran chắc chắn sẽ bị đình trệ, bởi Tehran luôn khẳng định việc duy trì hòa bình tại Lebanon là điều kiện tiên quyết.

Trong một diễn biến khác vào ngày 3-5, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi để thảo luận về tình hình khu vực. Ông Wadephul đã đưa ra yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ hoàn toàn chương trình vũ khí hạt nhân để hạ nhiệt căng thẳng. Cuộc thảo luận này diễn ra trong bối cảnh Đức đang nỗ lực xoa dịu những mâu thuẫn giữa Washington và Berlin sau những tuyên bố gây tranh cãi từ phía Đức vào ngày 27-4.

Theo: Báo Tuổi Trẻ