Quan chức Mỹ hôm 28/5 tiết lộ Washington và Tehran đạt thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột kéo dài, dù phía ông Trump vẫn chưa chính thức phê chuẩn này.
- Đột kích căn hộ cao cấp, phát hiện dấu hiệu tội phạm công nghệ cao tại TP.HCM
- Hai xe khách cháy rụi trước cây xăng ở Hưng Yên
- Hành trình hồi sinh sự sống từ di nguyện của cô gái 19 tuổi hiến tạng
Thỏa thuận Mỹ – Iran và những nội dung quan trọng về hạ tầng hàng hải
Washington và Tehran vừa hoàn tất việc xây dựng dự thảo biên bản ghi nhớ (MoU) quan trọng. Theo CNN các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh hành động “ăn miếng trả miếng” quân sự gay gắt suốt 48 giờ qua. Sự kiện thu hút quan tâm lớn vì tính chất căng thẳng của khu vực Trung Đông. Các quan chức Mỹ tiết lộ tiến trình đàm phán có tín hiệu tích cực từ ngày 28/5 dù vậy tình hình thực tế tại thực địa vẫn còn nhiều thách thức khó lường giữa hai phía đối địch.
Nội dung chủ chốt của biên bản tập trung vào quyền tự do lưu thông hàng hải quốc tế. Văn bản gồm các điều khoản dỡ bỏ hạn chế tại khu vực eo biển Hormuz chiến lược. Mỹ dự kiến chấm dứt lệnh phong tỏa gây áp lực kinh tế nặng nề bấy lâu nay, đổi lại tàu thương mại được phép di chuyển tự do mà không gặp trở ngại quân sự. Đây là bước đi chiến lược nhằm hạ nhiệt các điểm nóng trên vùng biển quốc tế, việc khơi thông tuyến đường thủy này có ý nghĩa sống còn với giao thương dầu khí.
Tuy nhiên Tổng thống Donald Trump vẫn chưa chính thức phê duyệt văn bản sơ bộ này, ông Trump chưa hài lòng với trạng thái hiện tại của cuộc đối thoại song phương kéo dài. Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei cũng chưa phản hồi về việc bật đèn xanh chính thức, sự thiếu xác nhận từ lãnh đạo cao nhất khiến thỏa thuận vẫn ở trạng thái treo lơ lửng. Áp lực bầu cử giữa kỳ tại Mỹ đang đè nặng lên các quyết định ngoại giao quan trọng, ông Trump đang tìm kiếm tư vấn để đảm bảo thỏa thuận đủ sức nặng.
Tiến trình tháo gỡ bế tắc hạt nhân và các rào cản tài chính
Thỏa thuận sơ bộ mở ra giai đoạn đàm phán chuyên sâu kéo dài trong 60 ngày tới, mục tiêu chính là giải quyết vấn đề hạt nhân và kho uranium làm giàu mức độ cao. Washington yêu cầu Tehran bàn giao toàn bộ số uranium đã làm giàu cho một bên thứ ba. Ngược lại Iran khẳng định quyền duy trì năng lực hạt nhân vì mục đích hòa bình dân sự, sự khác biệt quan điểm này vẫn là rào cản lớn nhất cho tiến trình hòa bình lâu dài.
Rào cản tài chính cũng là thách thức lớn trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp, Iran ra điều kiện giải ngân khoảng 24 tỷ USD tài sản đang bị phía Mỹ đóng băng. Đây là số tiền lớn bị phong tỏa do các lệnh trừng phạt kinh tế khắt khe trước đó, Tehran coi đây là điều kiện tiên quyết để ký kết các văn bản pháp lý chính thức. Washington đang cân nhắc kỹ để đảm bảo thỏa thuận này mạnh mẽ hơn văn bản năm 2015, việc xử lý các nguồn lực tài chính này đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng.
Trong diễn biến khác Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đưa cảnh báo tới quốc gia Oman, ông tuyên bố Mỹ không dung thứ cho việc hỗ trợ Iran thu phí tại eo biển Hormuz. Mỹ sẵn sàng trừng phạt các cá nhân tham gia hỗ trợ hoạt động thu phí phi lý này, trước đó Tổng thống Trump cũng cảnh báo biện pháp mạnh tay đối với phía Oman. Những căng thẳng ngoại giao cho thấy con đường hòa bình vẫn còn đầy rẫy chông gai, các bên vẫn đang chờ đợi đối thủ nhượng bộ trước khi tiến tới hồi kết.
Theo: Báo Dân trí
