Iran nêu rõ điều kiện trước khi nối lại đàm phán với Mỹ

Iran khẳng định nước này chưa có ý định nối lại đàm phán với Mỹ, cho đến khi Washington thay đổi lập trường sau các diễn biến căng thẳng gần đây quanh eo biển Hormuz.

Ngày 11/7, hãng thông tấn Fars dẫn một nguồn tin thân cận với phái đoàn đàm phán Iran cho biết Tehran sẽ không thương lượng cho đến khi Mỹ rút lại các lập trường đã đưa ra, trong bối cảnh Washington đang gây sức ép buộc Iran cam kết mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Yêu cầu cứng rắn này xuất hiện ngay sau khi Iran tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain và Kuwait trong tuần này, để đáp trả hai đợt không kích của Mỹ ngày 8/7 và 9/7.

Nguồn tin của Fars nói: “Iran không yêu cầu đàm phán với Mỹ, và sẽ không có bất kỳ cuộc thương lượng nào cho đến khi Mỹ rút lại các lập trường của mình”. Fars không nêu rõ Tehran kỳ vọng cụ thể điều gì từ phía Mỹ, trong khi trang tin Axios dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Washington đang yêu cầu Iran công khai tuyên bố mở hoàn toàn eo biển Hormuz và cam kết chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại.

Eo biển Hormuz là trọng tâm cuộc gặp ngày 11/7 giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và người đồng cấp Oman. Một nguồn tin cho biết Oman đã phác thảo một đề xuất tạm thời nhằm quản lý giao thông qua eo biển này bằng hai tuyến đường được kiểm soát riêng biệt.

Theo đề xuất, cả hai hành lang sẽ tiếp tục được mở: hành lang phía nam đi qua lãnh hải Oman cho phép tự do hàng hải theo các điều kiện như trước xung đột. Tàu thuyền đi qua hành lang phía bắc, thuộc lãnh hải Iran, sẽ cần được Tehran chấp thuận trước, dù không phải trả bất kỳ khoản phí nào theo thỏa thuận này.

Trước đó, giới chức Mỹ từng nêu rõ đàm phán với Tehran không thể tiến triển cho đến khi các tàu thuyền được đảm bảo qua lại an toàn tại eo biển Hormuz. Đây chính là khoảng cách giữa yêu cầu của Washington và phản ứng cứng rắn từ phía Iran.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tạm thời đóng cửa eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới. Hải quân IRGC cảnh báo sự can thiệp của nước ngoài và nỗ lực thiết lập cái mà họ gọi là “tuyến đường bất hợp pháp” cho tàu thuyền đi qua eo biển sẽ vấp phải một sự đáp trả quyết liệt.

Theo tuyên bố được đài truyền hình quốc gia Iran phát đi, Hải quân IRGC khẳng định không có tàu thuyền nào được phép đi qua eo biển này cho đến khi sự can thiệp của Mỹ trong khu vực chấm dứt. Lực lượng này cũng cảnh báo mọi cuộc tấn công hoặc vi phạm mới đều sẽ đối mặt với sự đáp trả mạnh mẽ, bao gồm cả các cuộc không kích vào những nơi mà họ gọi là căn cứ mới của đối phương trong khu vực.

Trong tuần này, Iran đã tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain và Kuwait để đáp trả hai đợt không kích của Mỹ ngày 8/7 và 9/7, sau khi Tehran bị cáo buộc nổ súng vào ba tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Diễn biến này cho thấy khoảng cách giữa các tuyên bố ngoại giao và thực tế trên thực địa vẫn còn rất lớn, trong khi trách nhiệm bảo đảm an toàn hàng hải tại một trong những tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới tiếp tục bị bỏ ngỏ.

Vinh Vũ (tổng hợp)