Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/7 khẳng định Mỹ đồng ý đàm phán theo đề nghị của Iran, nhưng đồng thời tuyên bố lệnh ngừng bắn ký kết hồi tháng 6 đã “kết thúc” — một thông điệp mâu thuẫn với tín hiệu mà chính Nhà Trắng phát ra chỉ một ngày trước đó.
- Nhân viên ngân hàng ở Quảng Trị lừa đảo hơn 29 tỷ đồng của người dân
- Hai dự án đường sắt lớn nhất nước mới giải ngân chưa tới 3% kế hoạch
- Vì sao Tổng thống Trump đổi chuyên cơ sau hội nghị NATO?
Ngày 09/7, Nhà Trắng còn cho biết họ sẵn sàng tuân thủ các điều khoản của bản ghi nhớ ký với Iran nếu Tehran làm điều tương tự. Chưa đầy 24 giờ sau, ông Trump đăng lên mạng xã hội Truth Social rằng lệnh ngừng bắn đã chấm dứt — mà không giải thích sự thay đổi này.
Khoảng cách giữa hai tuyên bố đó đang đặt ra câu hỏi về lập trường thực sự của Washington. Trong khi đó, theo trang tin Axios, các nhà hòa giải từ Qatar, Pakistan và nhiều bên khác đang cấp bách can thiệp để ngăn bản ghi nhớ sụp đổ hoàn toàn.
Một phái đoàn Qatar đã đến Tehran ngày 10/7, chuyến đi được phối hợp với phía Mỹ. Một nhà ngoại giao được Axios dẫn lời nhận định: “Rõ ràng là cả hai bên đều muốn quay trở lại với bản ghi nhớ.”
Axios dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ cho biết sau các vụ đối đầu trên biển gần đây, phía Iran đã chủ động tiếp cận Washington để yêu cầu thảo luận thêm. Phía Iran được cho là đã nói với các đối tác đàm phán Mỹ rằng: “Hãy tiếp tục thảo luận.”
Mỹ hiện đang yêu cầu Iran — cả trực tiếp lẫn qua các nhà hòa giải — đưa ra tuyên bố công khai vào ngày 11/7 xác nhận eo biển Hormuz đang mở và cam kết không nổ súng vào tàu thương mại. Axios đưa tin thêm, các quan chức Mỹ kỳ vọng tuyên bố này sẽ được đưa ra sau một cuộc gặp tại Oman, với một nguồn tin giải thích: “Chúng tôi muốn họ tuyên bố công khai rằng họ sẽ ngừng nổ súng vào các tàu thuyền, và họ sẽ thừa nhận một cách rõ ràng hoặc ít nhất là ngầm hiểu rằng họ đã làm hỏng chuyện.”
Về phía Tehran, Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ cách diễn đạt của ông Trump, khẳng định không có chuyện Iran “đề nghị” đàm phán. “Chúng tôi không yêu cầu đàm phán với Mỹ, mà chúng tôi chấp nhận chuyến công du của các nhà hòa giải Qatar tới Iran”, Bộ Ngoại giao Iran cho biết.
Iran cũng đặt ra ranh giới đỏ rõ ràng: “Bất kỳ hành vi vi phạm cam kết nào của Mỹ sẽ phải đối mặt với hành động ăn miếng trả miếng.” Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf nhấn mạnh cuộc chiến sẽ không kết thúc bằng sự đầu hàng của Tehran, đồng thời khẳng định Iran sẵn sàng cho một cuộc “phòng thủ toàn diện” nếu Mỹ vi phạm bản ghi nhớ.
Cuộc xung đột Mỹ – Iran hiện đã bước sang tháng thứ năm, cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người, siết chặt nguồn cung năng lượng toàn cầu và làm dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế trên diện rộng. Bản ghi nhớ tạm thời ký hồi tháng 6 được xem là cơ hội để chấm dứt xung đột — nhưng với những tuyên bố mâu thuẫn liên tiếp từ Washington, nền tảng đó đang lung lay.
Vũ Phượng (tổng hợp)
