Sau cuộc họp kéo dài hai giờ tại Phòng Tình huống Nhà Trắng ngày 29/5, Tổng thống Trump tuyên bố chỉ đạt thỏa thuận nếu Iran đáp ứng các yêu cầu về hạt nhân.
- Xung đột Mỹ – Iran: Tehran phản hồi đề nghị của ông Trump
- Quan hệ Mỹ – Iran bước sang giai đoạn mới sau tuyên bố của Trump
- Israel cắt đứt liên lạc với người đứng đầu Liên hợp quốc
Thỏa thuận Mỹ – Iran cùng các điều kiện tiên quyết từ Nhà Trắng
Ngày 29/5, một quan chức Nhà Trắng xác nhận cuộc họp quan trọng tại Phòng Tình huống đã kết thúc sau hai giờ thảo luận căng thẳng. Tổng thống Donald Trump khẳng định ông sẽ chỉ ký kết một thỏa thuận nếu văn bản đó mang lại lợi ích cho Hoa Kỳ và thỏa mãn các “lằn ranh đỏ” mà ông đã đặt ra. Điểm cốt yếu nhất trong các điều kiện này là yêu cầu Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân dưới bất kỳ hình thức nào.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trước đó đã làm rõ ba điểm mấu chốt trong chiến lược của Washington đối với Tehran. Đầu tiên là cam kết không theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân, thứ hai là yêu cầu chuyển giao toàn bộ kho dự trữ uranium được làm giàu ở mức độ cao. Cuối cùng, Mỹ đòi hỏi Iran phải mở lại eo biển Hormuz, một tuyến đường hàng hải mang tính chiến lược toàn cầu, để đảm bảo lưu thông không bị cản trở.
Trước khi bước vào cuộc họp, ông Trump đã phát đi tín hiệu về một “quyết định cuối cùng” sắp được đưa ra. Ông nhắc lại yêu cầu eo biển Hormuz phải được vận hành ngay lập tức mà không thu phí, đồng thời nhấn mạnh việc gỡ bỏ hoàn toàn các loại thủy lôi trong khu vực. Quân đội Mỹ đã tiến hành quét mìn bằng tàu chuyên dụng và yêu cầu phía Iran phải hoàn tất việc kích nổ hoặc di dời những chướng ngại vật còn lại để thông thương hai chiều.
Phản ứng cứng rắn từ phía chính quyền Tehran
Về phía Tehran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Ghalibaf ngày 29/5 tuyên bố nước này không tin vào những lời hứa suông mà chỉ căn cứ vào hành động thực tế. Ông khẳng định Iran sẽ không thực hiện bất kỳ bước đi nào trước khi phía Mỹ có những động thái cụ thể. Theo quan điểm của ông Ghalibaf, người thắng cuộc trong các cuộc đàm phán là bên có sự chuẩn bị tốt nhất cho các kịch bản xung đột có thể xảy ra trong tương lai.
Hiện tại, các vòng đàm phán gián tiếp vẫn đang được duy trì thông qua sự trung gian của Pakistan và sự hỗ trợ từ Qatar. Tiến trình này dựa trên đề xuất 14 điểm của Tehran với mục tiêu chấm dứt xung đột, dỡ bỏ các lệnh phong tỏa kinh tế và giải phóng tài sản của Iran đang bị đóng băng. Tuy nhiên, nội dung thỏa thuận vẫn còn nhiều điểm chưa thống nhất, đặc biệt là phạm vi của các vấn đề cần giải quyết trong bản ghi nhớ 60 ngày sắp tới.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết trọng tâm thảo luận là chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận. Trái ngược với yêu cầu của Washington, phía Tehran khẳng định vấn đề hạt nhân hay việc quản lý eo biển Hormuz không nằm trong chương trình nghị sự của các cuộc đối thoại gián tiếp hiện nay. Mặc dù có những tín hiệu về một bản ghi nhớ đang gần kề, các nguồn tin xác nhận nội dung cuối cùng vẫn chưa thực sự được hoàn thiện.
Theo: Báo Dân trí
